Internet Explorer’a yepyeni işlevler kazandıran ve genel sistem güvenliğinizi artıran programlar sayesinde, internet üzerindeki sörf keyfinizi maksimum seviyeye çıkartabilirsiniz. Internet Explorer eklentileri Internet Explorer, dünya üzerinde en çok kullanılan web tarayıcısı olmasına rağmen kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayamaması ile ünlüdür. Internet Explorer’ın rakipleri bünyelerinde çok çeşitli ve kullanışlı özellikler barındırırken, IE bu tarz gelişmiş özelliklerden neredeyse özenle kaçınmıştır. Açıkçası, Internet Explorer’ın 4.0 sürümünden bu yana ciddi bir gelişme göstermediği bile iddia edilebilir. (Tam bu noktada, kısa süre sonra Windows XP için piyasaya çıkacak olan Service Pack 2 güncellemesi ile Internet Explorer’ın yepyeni özelliklere sahip olacağını hatırlatmalıyız. Bu özellikleri ve SP2’nin getireceği diğer yenilikleri “Windows XP Service Pack 2” başlıklı yazımızda bulabilirsiniz. s260) Yine de, çeşitli programcıklar sayesinde Internet Explorer’a yeni özellikler eklemeyi başarabilirsiniz. “Internet Explorer Eklentileri” olarak da adlandırılabilecek bu programların, sörf keyfinizi ne kadar derinden etkileyeceğine ilk başta inanamayabilirsiniz. Adından daha fazlasını sunmayı başaran AdsCleaner Professional, web sayfalarında karşılaşabileceğiniz her türlü reklamı bloklamanın dışında pek çok özelliğe sahip olarak geliyor. Son derece geniş bir reklam veritabanına sahip olan AdsCleaner, bu veritabanı içerisinde tanımlanmış her türlü reklamı otomatik olarak engelleyebiliyor. İnternete bağlı olduğunuz zamanlarda (sizin onayınızla) bu veritabanını güncelleyebilen yazılım, bu sayede en güncel reklamlara karşı bile güvende olmanızı sağlıyor. AdsCleaner, reklamları bloklamanın haricinde, ziyaret ettiğiniz web siteleri hakkında kişisel notlar tutmanıza da yardımcı oluyor. Örneğin www.chip.com.tr adresini ziyaret ettiğinizde, Internet Explorer içerisindeki AdsCleaner çubuğu üzerinde Rating, Info ve Comment olmak üzere üç farklı öğe göreceksiniz. Bu öğelerden ilki olan Rating seçeneği sayesinde bu siteye öznel bir puan verebilirsiniz. İkinci öğe olan Info ise ilgili site hakkında size kısa bir bilgi suna- Web tarayıcınıza doping ADSCLEANER PROFESSIONAL 3.1 Reklamlara son verin AdsCleaner Professional: Reklamları bloklamak dışında web siteleri hakkında kişisel notlar tutmanızı sağlayan araçlar sunuyor. CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 303 caktır. Sitenin adresi, anasayfasının ekran görüntüsü, siteye verdiğiniz puan, siteyi son ziyaret ettiğiniz tarih ve site hakkında yazdığınız yorumlar bu bilgi penceresinde görüntülenecektir. Üçüncü ve son öğe olan Comment ise ilgili site hakkında yorumlarınızı yazmanıza izin veriyor ve bu yorumlar siteyi bir sonraki ziyaret edişinizde görüntüleniyor. AdsCleaner tüm bunlara ek olarak; web sayfalarını değişik dillere çevirmenize, web sayfalarındaki İngilizce metinleri bilgisayarınızın sesli olarak okumasına ve Internet Explorer’ın tuttuğu kayıtları kolayca silmenize izin veriyor. Kayıt ücreti 19.95 dolar olan programın web sitesine www.adscleaner. com adresinden ulaşabilirsiniz. (HeCHIP-Code AdsCleaner) Son derece ufak bir Internet Explorer eklentisi olan BrowseTo, her zaman ihtiyaç duymasanız da yeri geldiğinde çok faydalı olabilecek bir işlevi yerine getiriyor. Bu eklentinin amacını bir örnekle açıklamamız gerekirse, herhangi bir web sitesinde www.chip.com.tr adresinin yazılı olduğunu, ancak bu metnin bir bağlantı biçiminde olmadığını varsayın. BrowseTo eklentisini yükledikten sonra, sadece metin olarak tanımlanmış ve doğrudan bağlantı verilmemiş bu adresi ziyaret etmek için ilgili adresi seçmeniz ve sağ fare tuşuna tıklamanız ve ardından açılacak olan menüdeki BrowseTo seçeneğine tıklamanız yeterli olacaktır. Oluşturduğumuz örnek senaryo dahilinde, bu işlemleri yaptığınızda yeni bir Internet Explorer penceresinde www.chip.com.tr adresindeki CHIP Online sitesi açılacaktır. Ücretsiz bir program olan BrowseTo eklentisinin web sitesine www.straightnochaser.org/goodies/ aboutbrowseto.html adresinden ulaşabilirsiniz (HeCHIP-Code Browse To). Internet üzerinde ilgi alanınıza giren hemen her konuda çok sayıda kaynak bulunuyor ve bazen farklı kaynaklardaki bu bilgileri düzenli bir biçimde bilgisayarınızda depolamak oldukça zorlaşıyor. Bu amaç için hazırlanmış olan Cogitum Co- Citer, Internet Explorer’da görüntülenen web sayfalarındaki metinleri tek bir veritabanı içerisinde toplamanıza imkan tanıyor. Bu esnada, bir web sayfasının tamamını kaydetmek yerine sadece ilginizi çeken bölümü kaydediyorsunuz. Cogitum Co-Citer programını kullanmaya başlamak için bu eklentiyi kurduktan sonra herhangi bir web sayfasındaki metni seçmeniz ve sağ fare tuşuna tıkladığınızda açılan menüdeki Grab Selected Text... seçeneğine tıklamanız yeterli olacaktır. Bu Google Toolbar’a rakip olabilecek bir Internet Explorer eklentisi olan LittleBig- Bar, küçük boyutlarına rağmen Internet Explorer’a çok sayıda ve önemli işlevler kazandırabiliyor. Google, Yahoo, eBay ve Amazon’un da aralarında bulunduğu altmış farklı arama motorunda kolayca arama yapmanıza izin veren LittleBigBar; tüm bu arama motorlarını kitap, DVD, resim, müzik, program gibi on beş farklı kategori altında topluyor. Başka özellikler de sunan LittleBigBar, ziyaret etmekte olduğunuz web sayfası üzerindeki istediğiniz kelimenin sarı ile işaretlenmesini sağlayabiliyor. IE’nin standart sayfa içerisinde arama özelliğine göre çok daha fonksiyonel olan bu özellik sayesinde aradığınız kelimeyi bir bakışta görebiliyorsunuz. LittleBigBar’ın sunduğu işlevler bunlarla da sınırlı kalmıyor. LittleBigBar’ın Tools başlığı altındaki özellikler sayesinde tüm IE pencerelerini tek tıklamayla kapatabilir, sayfadaki tüm bağlantıları sarı renk ile belirginleştirebilir, sayfadaki grafiklerin görüntülenmesini engelleyebilir, sayfayı daha büyük (zoom in) veya daha küçük (zoom out) olarak görüntüleyebilirsiniz. Tüm bu özellikler dışında basit bir de kod görüntüleyiciye sahip olan LittleBigBar, bu sayede o anda ziyaret ettiğiniz sayfanın kaynak kodlarını etiket renklendirmesi yapılmış bir biçimde görüntülemenize olanak tanıyor. Ücretsiz bir eklenti olan LittleBigBar’ın web sitesine www.littlebigbar. com adresinden ulaşabilirsiniz. (HeCHIP-Code LittleBig) işlemden sonra ekranınızda yeni bir diyalog kutusu açılacak ve bu diyalog kutusunda ilgili sayfanın başlığı, adresi ve sizin kaydetmek istediğiniz metin görüntülenecek. Bu bilgiler dışında, ilgili metine ait yorumlarınızı da Comment bölümüne yazabiliyorsunuz. Bu işlemlerden sonra OK tuşuna tıklayarak, ilgili metnin ek bilgiler ile birlikte Cogitum Co-Citer veritabanına işlenmesini sağlayabilirsiniz. Daha sonra bu veritabanına ulaşmak isterseniz, Internet Explorer’ın Standart Düğmeler çubuğuna eklenen Co-Citer simgesine tıklamanız yeterli olacaktır. Ücretsiz bir Internet Explorer eklentisi olan Cogitum Co-Citer’ın web sitesine www.cogitum. com adresinden ulaşabilirsiniz. (HeCHIP-Code Cogitum) k COGITUM CO-CITER 1.04 Veritabanına metin kaydı LITTLEBIGBAR 1.1B Google Toolbar’a alternatif BROWSETO 1.2 Hızlı link: BrowseTo ile web sitelerini daha hızlı bir şekilde açabilirsiniz. Cogitum Co- Citer: Web sayfalarındaki metinleri düzenli olarak kaydetmenizi sağlıyor. CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH INTERNET Tarayıcı eklentileri PRATİK | 304 Bu yazı içerisinde Internet Explorer ile birlikte kullanılabilecek çok sayıda eklenti yer alıyor. Bu eklentilerin her biri farklı amaçlara yönelik olsa da, sisteminize bu eklentilerin hepsini birden kurmaya kalkarsanız Internet Explorer’ın çeşitli sorunlar çıkartabileceğini aklı- nızda tutmalısınız. Ayrıca Internet Explorer üzerine çok sayıda eklenti yükledi ğinizde, bir yerden sonra bu eklentilerin neler olduğunu unutabilirsiniz. Tabii ki, tüm bu sorunların üstesinden gelmek için kullanabileceğimiz bir program bulunuyor. Browser Sentinel (HeCHIP-Code BrowserSentinel), Internet Explorer üzerine yüklenen her türlü eklentinin kaydını tutuyor. BHOs, Toolbars, Bands, Buttons, Context Menu ve Tools Menu başlıkları hakkında Internet Explorer’ın değişik bölümlerine yapılan eklemeler hakkında sizi bilgilendirebilen Browser Sentinel; yüklü olan herhangi bir eklentiyi geçici olarak devre dışı bırakabilece ği gibi sisteminizden sürekli olarak da kaldırabiliyor. Sisteminize yüklendikten sonra arka planda sessiz sedasız çalışan Browser Sentinel, herhangi bir programın Internet Explorer’a bir ekleme yapmaya çalışması durumunda anında sizi uyarıyor ve bu işlemin devam edebilmesi için sizin onayınızı istiyor. Internet Explorer’ın Giriş Sayfası bilgisini de sabitlemenize izin veren Browser Sentinel, giriş sayfasını değiş- tirmeye çalışan herhangi bir işlem oldu ğunda sizi ikaz edebiliyor. 39.95 dolar kayıt ücretine sahip olan programın web sitesine www.unhsolutions.net/ Browser-Sentinel/ adresinden ulaşabilirsiniz. BROWSER SENTINEL 1.3 »Her şey kontrolde Google Toolbar, dünyanın en çok kullanılan arama motoru olan Google ile dünyanın en çok tercih edilen web tarayıcısı Internet Explorer’ın güçlerini birleştirmesini sağlayan harika bir eklenti. Google’ın başta arama olmak üzere her türlü web özelliklerine Internet Explorer içerisinden ulaşmanıza izin veren Google Toolbar, Türkçenin de aralarında bulunduğu farklı dillerde yüklenebiliyor. Bu harika eklentiyi yüklemek için toolbar.google. com adresini ziyaret etmeniz ve açılacak olan sayfanın Choose Your Language and Download bölümünden Turkish seçeneğine tıklayarak Download Google Toolbar yazısına tıklamanız yeterli oluyor. Bu işlemlerden sonra size güvenlikle ilgili bir-iki uyarıda bulunulacak. Bu güvenlik sorularını Evet diyerek cevapladıktan sonra Google Toolbar sisteminize yüklenmiş olacaktır. Standart ayarlar ile yüklenen Google Toolbar sayesinde, Internet Explorer içerisinden Google üzerinde aramalar yapabilir ve ziyaret ettiğiniz sayfa hakkında çeşitli bilgilere ulaşabilirsiniz. Ancak, Google Toolbar’ın çok daha fazla özelliğe sahip olduğunu unutmamalısınız. Bu gelişmiş özelliklere ulaşmak için Google Toolbar’ın sol tarafındaki Google simgesine tıklamanız ve Toolbar Seçenekleri komutunu seçmeniz gerekiyor. Açılacak olan sayfa üzerinden Google Toolbar’ı ihtiyaçlarınıza uygun olarak özelleştirebilirsiniz. Bu arada, İngilizce bilen ve Google Toolbar’ı tüm özellikleriyle kullanmak isteyen okuyucularımızın bu eklentinin İngilizce sürümünü yüklemesini öneririz. Zira Türkçe eklenti 1.1.62 sürüm numarasına sahipken İngilizce eklenti 2.0.110 sürüm numarasına sahip ve pop-up engelleyici gibi çok daha gelişmiş ve faydalı özellikleri barındırıyor. (HeCHIP-Code GoogleEN) GOOGLE TOOLBAR IE ve Google el ele Ufak ama kullanışlı bir Internet Explorer eklentisi olan Get File Size, internet üzerindeki herhangi bir dosyanın boyutunu, en son değiştirilme tarihini ve mevcut bağlantı hızınıza göre tahmini indirme süresini hesaplıyor. Bunun için Internet Explorer içerisindeki herhangi bir bağlantıya sağ tıklamanız ve açılacak olan menüdeki Get File Size komutunu seçmeniz yeterli olacaktır. Bu işlemden sonra açılacak olan pencerede ilgili dosyanın adı, boyutu, değiştirilme tarihi, tahmini indirme süresi ve sunucunun “resuming” desteğinin bulunup bulunmadığı gibi bilgilere ulaşabiliyorsunuz. Ücretsiz bir program olan Get File Size eklentisinin web sitesine www.unhsolutions.net/GFS /index.shtml adresinden ulaşabilirsiniz. (HeCHIP-Code GetSize) GET FILE SIZE 2.0.4 Web sayfalarındaki Şash öğelerini kaydetmenize imkan tanıyan Şash Saving eklentisi, Internet Explorer’ın sağ tuş menüsüne Save Şash komutunu ekliyor. Bu komut ile, Şash öğesi barındıran bir sayfadaki tüm Şash dosyalarını istediğiniz bir konuma kaydedebilirsiniz. Internet Explorer dışında MSN Explorer, AvantBrowser, SlimBrowser ve myIE2 web tarayıcılarıyla birlikte de kullanılabilen Şash Saving eklentisi, ayrıca “SWF Cache Viewer” adını taşıyan bir araç ile birlikte geliyor. Bu araç sayesinde “Temporary Internet Files” klasöründeki Şash dosyalarını görebilir ve istediğiniz bir konuma kaydedebilirsiniz. Ücretsiz olan Şash Saving eklentisinin web sitesi www.unhsolutions. net/Şash-Saving-Plugin/. (HeCHIP-Code ŞashSaving) ŞASH SAVING 1.1.2 Google Toolbar: Araç çubuğunun İngilizce sürümünde pop-up engelleyici de dahil olmak üzere, gelişmiş özellikler bulunuyor. Browser Sentinel: Internet Explorer üzerine yüklenen eklentileri denetlemenizi sağlıyor. CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH INTERNET Tarayıcı eklentileri PRATİK | 306 Internet Explorer tabanlı bir web tarayıcı- sı olan myIE2, bir web tarayıcısından isteyebilece ğiniz her türlü özelliği emrinize sunuyor. Ücretsiz bir program olan myIE2, Internet Explorer motorunu kullandı- ğı için sisteminize ekstra bir yük getirmiyor ve Internet Explorer uyumlu olarak tasarlanmış web siteleri myIE2 üzerinde sorunsuzca görüntülenebiliyor. Bu programın en son sürümünü www.myie2.com adresinde bulabileceğiniz gibi, bu ayki e- CHIP’te de bu programın 0.9.18 combo sürümünü (HeCHIP-Code myIE2) ve Türkçe dil desteği dosyası nı (HeCHIP-Code myIE2TR) bulabilirsiniz. myIE2’nin en önemli özelliği olarak çoklu pencere desteği ön plana çıkıyor. Bu özellik sayesinde, tek bir myIE2 penceresi içerisinden çok sayı da web sayfasını ziyaret edebiliyorsunuz. Bu özelliği kullanışlı kılan sebeplerin başında, son derece hızlı olması geliyor. Örneğin yeni bir Internet Explorer penceresinin açılması üç saniye alıyorsa, myIE2 altında yeni bir alt pencereyi göz açıp kapayıncaya kadar geçen sürede açabiliyorsunuz. Güvenlik, myIE2’nin size sağladığı faydalardan bir diğerini oluşturuyor. myIE2 sayesinde ziyaret ettiğiniz sitelerle ilgili her türlü bilgiyi (geçmiş, çerezler, bellek vs.) sadece birkaç fare tıklamasıyla temizleyebiliyorsunuz. Ayrıca, myIE2 kapandı ğında tüm bu bilgilerin otomatik olarak silinmesini de tercih edebilirsiniz. myIE2’nin AD Hunter özelliği sayesinde web sayfalarındaki istenmeyen reklamları ve pop-up pencereleri de kolayca devre dışı bırakmanız mümkün. Her türlü (şash, banner, pop-up) reklamın myIE2 tarafından otomatik olarak engellenmesini tercih edebileceğiniz gibi, engellenmesini istediğiniz reklamları kendiniz de özelleştirebiliyorsunuz. myIE2, sahip olduğu özelleştirilebilen görsel arabirim sayesinde farklı görünümlere bürünebiliyor. Skin (kaplama) desteği olarak da bilinen bu özellik sayesinde myIE2’ i farklı görünümlere sahip olarak kullanabiliyorsunuz. Standart kurulum programıyla birlikte altı farklı arabirim desteği sunuluyor. Daha fazla arabirim kaplamasına ise www.skinnable.com/myie2/ adresinden ulaşmanız mümkün. Tüm bunlara ek olarak, myIE2’nin, aralarında Türkçenin de bulundu- ğu çok sayıda dili desteklediğini hatırlatmalıyız. Son olarak myIE2’nin burada sayamadığımız çok sayıda özelliğinin bulundu ğunu hatırlatmalıyız. Bu özellikleri programın yardım dosyasından öğrenebilir veya myIE2’yi kurcalayarak kendiniz keşfedebilirsiniz. »Internet Explorer’a alternatif MYIE2 myIE2: Türkçe desteği de bulunan program bir web tarayıcısından bekleyebileceğiniz her türlü aracı size sunuyor. Kurulum bile gerektirmeyen bu minik program, Internet Explorer’a elle girdiğiniz web sitesi adreslerine ait kayıtları silmenize yardımcı oluyor. Normalde Internet Explorer içerisinden o ana kadar ziyaret ettiğiniz tüm web sitesi adreslerini topluca silebiliyorsunuz, ancak Edit IE URL programı sayesinde sadece istediğiniz adresleri silip, diğerlerinin aynen kalmasını (Internet Explorer’ın adres çubuğunda gözükmeye devam etmesini) sağlayabilirsiniz. Ücretsiz bir program olan Edit IE URL programının web sitesine www.acelogix.com’dan ulaşabilirsiniz. (HeCHIP-Code EditURL) _ Burak Tuyan, burakt@chip.com.tr EDIT IE URL 1.0 İlginç bir Internet Explorer eklentisi olan iMarkup, Internet Explorer üzerinden görüntülediğiniz web sayfalarına post-it tarzında notlar düşmenize yardımcı oluyor. Çok çeşitli şekillerde oluşturabileceğiniz notlarda her türlü grafik, metin ve serbest çizim kullanabiliyorsunuz. Herhangi bir sayfa üzerinde oluşturduğunuz notlar o sayfa ile ilişkilendiriliyor ve ne zaman ilgili sayfa açıkken iMarkup eklentisini çalıştırırsanız o zamana kadar oluşturduğunuz tüm notlar sayfa üzerinde görüntüleniyor. Daha sonra oluşturduğunuz tüm notlar içerisinde arama yapabiliyor ve hatta bu notları arkadaşlarınız ile ICQ veya e-posta üzerinden paylaşıyorsunuz.Arkadaşlarınız, kendilerinde de iMarkup eklentisi olması durumunda bu notları görebiliyor ve değiştirebiliyor. Üzerine iMarkup ile post-it tarzında notlar düştüğünüz web sayfasını yazdırırken, bu notların da kağıt üzerine yazdırılmasını sağlayabiliyorsunuz. 39 Dolar değerinde kayıt ücretine sahip olan iMarkup programının web sitesine www.imarkup.com adresinden ulaşabilirsiniz. (HeCHIP-Code iMarkup) iMarkup 3.57 Sayfalara notlar ekleyin iMarkup: Web sayfalarınıza post-it notlar, çizimler ve grafikler ekleyin! CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET PRATİK İPUÇLARI 308