| fifiimdi bir köşede tozlanmaya terk edilmiş 200 MHz’lik Pentium PC’lere, çok değil, bundan daha yedi - sekiz yıl önce “Meteor bile yetişemez” denirdi oysa şimdi ise sadece “işe yaramaz teneke” deniyor. Haydi, yaşlı dostunuzu tozların arasından kurtarın ve ona tekrar can verin. Eski bilgisayarınızı tam bir donanım canavarı olan Windows XP‘den kurtarın ve sunucu olarak görevlendirin. PC’niz size duacı olacaktır. Bu tür PC’leri kolaylıkla evde ve işyerlerinde sunucu olarak kullanabilirsiniz. Yılları aşıp gelen yaşlı PC’niz için gereken gençlik iksiri, sadece Linux işletim sistemi. Bu durumda biz Linux SuSE 9 (www.suse.com, 50 Euro) kullanacağız. Linux işletim sistemi gerekli olan bütün yazılımlarla birlikte geliyor. Tek yapmanız gereken Linux işletim sistemini bilgisayarınıza kurmak. Bu şekilde verilerinizi güvenle saklayabilir, eposta trafiğini düzenleyebilir ve ağınızı virüslere karşı başarıyla koruyabilirsiniz. Linux işletim sistemlerinin dayanıklılığı, sunucunuzun sorunsuz çalışmasını sağlayacak. Durun, eski bilgisayarınızı atmayın! Sadık dostunuz hala veri saklamakta, e-posta dağıtmakta ya da web sayfalarını görüntülemede işinize yarayabilir, daha uzun yıllar hizmet vermeye devam edebilir. Atölye: Güvenlik duvarı, e-posta ve yedekleriniz için Linux sunucusu Eski PC’nizi yenileyin Bilgisayarın hazırlanması s313 Dosya sunucusunun kurulumu s314 Posta sunucusunun kurulumu s317 Gerekli araçlar için eCHIP-Code hLINUX 313 RAM: Bilgisayarınızda en az 128 MB RAM olmalı. RAM’leri yükseltmeniz gerekirse, Makineniz PS/2-SIM modüllerine ihtiyaç duyacaktır. Yükseltme yapmadan önce, Bilgisayarınızın anakart kitapçığına bakın ve hangi RAM modülünü desteklediğini öğrenin. Ethernet: Bilgisayarınıza büyük olasılıkla bir 10 MBit/s ISA Ethernet kartı takılıdır. Bunun yerine 100 MBit/s hızında çalışan bir PCI Ethernet Kartı takmanız gerekir. Bu, size ekstra hız ve SuSE kurulumunda kolaylık sağlayacaktır. Sabit disk: Bilgisayarınızı bir e-posta sunucusu ya da dosya sunucusu olarak çalıştıracaksanız en az 5 GB sabit disk alanınız olmalı. Bunun dışında, MP3 koleksiyonunuzu da hesaba katarsak 30 GB işinizi görebilir. BIOS: Bilgisayarınızın CD’den açmayı desteklemesi ya da büyük kapasiteli sabit diskleri kullanabilmesi için BIOS güncellemesi gerekebilir. Bunu kolaylıkla anakart üreticinizin sitesinden indirebilir ve kurabilirsiniz. BIOS’unuzun sürümünü yükseltmeden önce anakart kitapçığını okuyun ve yazılan işlemleri adım adım gerçekleştirin. BIOS sürümünün güncellenmesi sırasında bilgisayarınıza müdahale etmeyin. Ayrıca elektrik kesintilerine karşı UPS kullanmanızda fayda var. PC’nin yükseltilmesi (Upgrade) 1 Bilgisayarınızı CD’den açabiliyorsanız Linux SuSE 9 Kurulumuna geçebilirsiniz. Eğer böyle bir imkanınız yoksa Linux açılış disketi oluşturmanız gerekiyor. Bunun için Windows kurulu bilgisayarınıza Linux‘ un 1.CD’sini yerleştirin ve Windows gezgini ile DOSUTILS\RAWWRITEWIN klasörüne geçin, burada rawwritewin simgesine çift tıklayarak çalıştırın. Karşınıza çıkacak olan pencerede Image File seçeneğine tıklayın, CD’de bulunan BOOT klasörü altındaki “bootdisk” dosyasını seçin (bu klasör altında bootdisk dosyası gözükmeyecek olursa dosya türünü *.* olarak değiştirin) ve disketinizi yerleştirdikten sonra Write tuşuna basın. Bu işlem başarıyla tamamlandıktan sonra aynısını başka bir disket ile module1’i seçerek tekrarlayın, eğer bir SCSI denetçi kartınız varsa module2 ile devam etmeniz gerekir. Kurulum için sabit diskiniz tamamen boş olmalı, eğer sabit diskinizde Windows ya da başka bölümler varsa bunları Fdisk yardımı ile kaldırabilirsiniz. Sonra Linux SuSE 9’un ilk CD’sini ya da açılış disketini sürücünüze yerleştirin ve bilgisayarınızı yeniden başlatın. Karşınıza Bootloader Linux SuSE 9 Kurulumu 3 Açılış disketinin oluşturulması 2 Bilgisayarınızın sorunsuz ve hızlı çalışması için, öncelikle RAM miktarında artışa gidin, sabit disk alanınızı genişletin ve BIOS’unuzu güncelleyin. Bilgisayarın hazırlanması gelecek, buradan Installation seçerek kurulum işlemini başlatın. SuSE kurulum için gerekli paketlerini açarak YaST kurulum programını hazırlayacak (YaST, Linux işletim sistemini kurarken zorlanmamanız için her bir adımı detaylı anlatan bir yardım paneli görüntüler). Hoş geldiniz mesajından kısa bir süre sonra karşınıza klavye ve Linux arabirimi dil seçimini yapacağınız bir pencere çıkacaktır. Burada her ikisini de Türkçe olarak seçiyor ve devam ediyoruz. YaST bilgisayarınızda bulunan donanımları kontrol edip kurulum aşamalarının bir listesini görüntüleyecek. SuSE standart kurulumu hazırlayarak KDE ve Office yazılım paketlerini yükleyecektir ama bu yazılımlar sunucumuz için gereksiz. Biz Minimal Sistem’i seçerek kuruluma devam edeceğiz. Sistem tekrar başlatılarak grafik arabirimi yerine metin bazlı kurulum programını çalıştıracak, hemen ardından Administrator şifresini (root şifresi) girmenizi isteyecek. Bu yazımızda ağınızın bir DHCP sunucusu kullandığını ve IP adreslerinin otomatik verildiğini varsaydık. Bu tür bir sunucu DSL yönlendirici olabilir. Eğer DHCP sunucunuz yoksa, Sunucunuza 192.168. 0.10 IP numarasını ve 255.255.0.0 alt ağ adresini vermelisiniz. Bu şekilde sisteminiz ağda bir sunucu olarak çalışacak. Bu işlemden sonra sisteme bir kullanıcı daha ekleyerek kurulum işlemine devam edin. Artık ağınızda bulunan Windows yüklü bilgisayarınızla bile sunucunuzun ayarlarını değiştirebilirsiniz. Bunu yapabilmeniz içinde Putty yazılımına ihtiyacınız var. Putty yazılımını kullanmak için s319’daki “Windows’tan Linux sunucuyu kontrol edin” kutusunu okuyun. CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET PRATİK Linux sunucusu 314 İlk olarak Linux oturumunu root kullanıcısı olarak açın. Sonra Samba yazılımının konfigürasyonunu rahatça yapabilmek için Midnight Commander (mc) kurmanız gerekiyor. Bu dosya yöneticisi size dosyaları idare etmenizde ve düzenlemenizde yardımcı olacak. SuSE Linux’un ilk CD’sini yerleştirin; Midnight Commander’ı ve ardından Samba’yı sisteminize kurun. Kurulum işlemleri gerçekleştirmek için aşağıdaki komutları komut satırınıza girin. Her komutun sonunda [Enter] tuşuna basarak ekranınıza çıkan kurulum mesajının sonlanmasını bekleyin. (Samba hizmetinin verilebilmesi için Apache’yi kurmanız gerekiyor). yast•-i•mc yast•-i•samba Kısa bir süre sonra kurulum yazılımı (YaST) sizden ikinci CD’sini yerleştirmenizi isteyecek ve kurulumu bitirecektir. Kurulumu işleminin ardından sunucu ayarlarınızı yapmanız gerekiyor. Aşağıda yazılı olan komutlar Samba’nın konfigürasyon dizinine girmenizi ve konfigürasyon dosyasının bir yedeğini almanızı sağlar. Üçüncü satırda bulunan komut ise Samba konfigürasyonunu gerçekleştirebilmeniz için bir düzenleyici açar. cd•/etc/samba cp•smb.conf•smb.conf.chipyedek mcedit smb.conf mcedit ile açtığımız smb.conf dosyasının ilk satırlarında bulunan “[global]”, samba yazılımının temel ayarlarını içerir.Hemen [global] satırının altına aşağıdaki iki satırı ekleyin: client•code•page•=•850 character•set•=•ISO8859-15 Eklediğimiz bu komutlar, Linux dosya sisteminde bulunan dosya ve dizinlerin Konfigürasyon dosyasının düzenlenmesi 2 Samba kurulumu 1 adlarında bulunan karakterlerin doğru görüntülenmesini sağlayacak. Bir de ”workgroup = TUX-NET” kısmını kendi ağınızın çalışma grubu olarak de değiştirin, örneğin ”workgroup = CHIPGRP”. Workgroup girdisi, ağınıza vermek istediğiniz çalışma grubunun adını (CHIPGRP) belirler.Hepsi bu kadar, şimdi yapılan bütün değişiklileri [F2] tuşu ile kayıt edin ve ardından [F10] tuşuna basarak düzenleyiciden çıkın. Ağda bulunan kullanıcıların, sunucudan yararlanabilmesi için Samba’da tanımlı olması gerekiyor. Linux kurulumu esnasında bir kullanıcı hesabı tanımlanmıştık. Şimdi Samba altında bu kullanıcı için bir de parola tanımlayacağız. Bunu “smbpasswd” komutu ile yapacağız. smbpasswd•-a•>kullanici> >kullanici> yerine kullanıcı adını girin. Samba’yı çalıştırmak için komut satırına sırasıyla “nmdb” ve “smdb” komutlarını girin. Bu şekilde Samba aktif hale gelecektir. Samba’nın çalışıp çalışmadığını ağınızda bulunan bir Windows bilgisayarından kontrol etmek için: Ağ Bağlantılarım’a girin ve Ağ’da bulunan bilgisayarlara bakın. Burada Linux sunucunun üzerine çift tıkladığınız takdirde, kullanıcı adınızın yazılı bulunduğu bir klasör açılacak. Yaptığımız testin başarılı olmasına bağlı olarak, Samba’yı Runlevel düzenleyicisine ekleyin. Bu şekilde sistem yeniden başlatıldığında Samba hizmetinin de başlatılmasını sağlamış olacağız. Bunu gerçekleştirmek için hiçbir dosyayı düzenlemenize gerek yok, sadece bu komutları yazmanız yeterli: insserv nmb insserv smb Dosya sunucusunun çalıştırılması 4 Samba’ya kullanıcı eklemek 3 Sabit diskiniz küçük olduğu için verilerinizin bir kısmını başka bir yerde depolamak istiyorsunuz? Ya da bütün MP3 arşivinizi ağınızda paylaşıma mı sunmak istiyorsunuz? Hiç problem değil, bunu Samba ile kolayca yapabilirsiniz. Sunucunuz home diziniyle sınırlı değil. Aynı zamanda farklı klasörler de tanımlayabilirsiniz. Bu işlemleri gerçekleştirebilmek için önce bir klasör oluşturmanız ve bunun kullanıcı grubunu users olarak değiştirmeniz gerekiyor. Bunun için bu komutları girin: md•/home/public chgrp•users•/home/public Artık public klasörü users grubuna ait ol- Farklı klasörlerin oluşturulması 5 Gürültü ve hırıltı yapan bilgisayarınızı harıl harıl çalışan bir sunucuya dönüş- türün. Sunucunuz hiç durmadan mı çalışıyor? O zaman mümkün olduğu kadar sessiz olmalı. CHIP, size bunu nasıl başaracağınızı anlatıyor. Kasanızın vidalarını sıkın: Bilgisayarı nız eskiyse, çoğu zaman vidalardan biri ya da birkaçı gevşemiş olabilir. Gevşek olan vidaların hepsini sıkarak, titreşim kaynaklı gürültüden kurtulabilirsiniz. Ekran kartının fanı: Bilgisayarını- zın içerisinde gürültü çıkaran muhte- şem performanslı, mükemmel bir ekran kartınız mı var? Ne duruyorsunuz, kurtulun ondan! Bilgisayarınızın içerisine fanı olmayan ya da pasif soğutucu kullanan eski bir ekran kartı takın. Sunucumuz metin bazlı görüntü için yüksek özellikli ekran kartına ihtiyaç duymayacaktır. İşlemci fanı: Bazen çok çalışan iş- lemci fanı bile gürültü yapabilir. Nasıl mı? Kasamızın içerisine çekilen hava ile giren tozlar işlemci fanına yapışır ve fanı yavaşlatarak gürültü çıkarması na sebep olur. Bu durumdan kurtulmak için fan üzerine birikmiş tozu dikkatli bir şekilde temizleyin, eğer hala gürültü çıkacak olursa fanı değiştirmek zorunda kalabilirsiniz. Güç kaynağı: Kasanızın içinden gelen gürültüyü dikkatlice dinleyin, güç kaynağından mı geliyor? O zaman ondan kurtulun ve daha sessiz olanını alın. Güç kaynağı almadan önce ana kartınızın AT mi yoksa ATX mi olduğunu anakart kitapçığından öğrenin ve buna göre yeni bir güç kaynağı satın alın. ? ? ? ? »Gürültülü bir PC’den sessiz bir sunucuya İPUÇLARI Dosya sunucusu kurulumu k CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET PRATİK Linux sunucusu 316 şıyor. Bu komutlar kayıt esnasında yetkilerinin değiştirilmesini sağlar. Yani dosya sahibi ve grubu dosya üzerinde bütün yetkilere sahip olacaktır. Şimdi smb.conf dosyasını kaydedin ve “testparm” komutunu girin. Bu komut smb.conf (samba konfigürasyon) dosyasının içerisinde hata olup olmadığını denetler. Her şey yolunda giderse, Samba’nın smb.conf dosyasını yeniden okuması için rcsmb•restart komutu ile Samba hizmetini tekrar başlatın. Artık Windows işletim sistemli PC’de oluşturulan yeni klasörü görebilirsiniz. Yukarıdaki adımları uygulayarak başka klasör açabilir ve hizmete sunabilirsiniz. Daha çok bilgi edinmek istiyorsanız, tek yapmanız gereken man•smb.conf komutunu girerek, Samba konfigürasyonu için hazırlanan yardım sayfalarına göz atmak. Samba yazılımı sadece iyi bir dosya sunucusu olmakla kalmıyor, aynı zamanda sistemde küçük değişiklikler yaparak yedek bile alabilirsiniz. Samba ile yedek almak için aşağıdaki script’i kullanmalısınız: #!/bin/sh textfile=/home/yedekler/doc` date•+%Y%m%d`.tar username=mehmet pw=chip echo•$textfile•dosya•olusturuyor smbclient•//igor/go•-U$username %$pw•-Tc•$textfile•doc/ echo•$textfile•dosyası• sıkıştırılıyor gzip•$textfile echo•Yedekleme•işlemi•sona•erdi Programımızda olanlar: Lucy adındaki PC’nin içerisinde kullanıma açılan wgs dizininin altında “doc” diye bir klasör bulunuyor. Yedeklerimizin bulunmasını kolaylaştı rmak için textfile değişkeni doc adı ile başlayacak ve ardından güncel tarihle kaydedilecek. Bu şekilde yedeklerimizi kolaylıkla bulabilir ve arşivleyebiliriz. Ardından Yedek dosyamızın oluşturuldu ğuna dair bir mesaj gelecek (doc… dosyası oluşturuluyor!). Ve işleme başlıyoruz: Öncelikle ”smbclient” programı ”//lucy/wgs” ile bağlantı kuruyor, ardından Windows sistemine ”username” olarak ”wgs” kullanıcısını tanımlayarak yüzde işaretinden sonra ”chip” parametresini giriyor. ”-Tc” parametresi ile ”smbclient” yeni bir TAR arşivi oluşturur ve ”textfile” değişkenine atanan dizin içerisindeki dosyaları arşivler. Dosyaların diskte fazla yer kaplamaması için ”gzip” oluşturulan arşiv sıkıştırılır. Programı kullanmak için, normal kullanıcı olarak Linux oturumunu açın ve ardından ”mc-edit” ile yukarıdaki script’leri yeni bir dosyanın içerisine yazın. Yazma işlemini bitirdikten sonra dosyamızı yedekal.sh olarak kendi home dizininize kaydedin. Oluşturdu ğumuz dosyayı çalıştırılabilir yapmak için, önce dosyamızın niteliğini değiştirmemiz gerekiyor. Bunu chmod•700•yedekal.sh komutu ile yapalım. Artık dosyamız çalış- tırmak için ./yedek.sh yazıp [Enter] tuşuna basmamız yeterli. Peki, aldığımız yedekleri nasıl mı görüntüleyece ğiz? Çok kolay, tek yapmamız gereken Linux komut satırında Midnight Commander (mc) çalıştırıp oluşturdu- ğumuz dosyasının üzerine gelip [Enter] tuşuna basmak. du. Linux sisteminizde bulunan bütün kullanıcılar bu gruba kayıtlı. Klasörümüzün içerisine yazabilmek için: chmod•770•/home/public komutunu girmeliyiz. Bu komutla public klasör yetkilerini değiştirerek, hem root kullanıcısının hem de users grubuna kayıtlı kullanıcılarının, bu klasörde bulunan dosyaları hem okumalarını hem de dosya üzerinde değişiklik yapabilmelerini sağlarsınız. root kullanıcısı ve users grubu dışında hiç kimse bu klasöre erişemez. public dizininin eklenmesinden sonra tekrar smd.conf dosyasını düzenlememiz gerekiyor: [genel] comment•=•bütün kullanicilar için path•=•/home/pub writeable•=•yes create•mask•=•0660 directory•mask•=•0770 Köşeli parantez içerisinde bulunan yazı ağda serbest klasör olarak kullanılıyor. Bu klasör üzerine Windows PC’nizle gelip özelliğini görüntülediğimizde path (Linux klasörü) ve comment (atanan yorum) görüntülenecektir. Dördüncü satırda bulunan “writeable•=•yes” komutu, bu klasör içerisine veri kayıt etmemizi sağlar. Burada “create•mask” ve “directory•- mask” komutları burada büyük önem ta- Konforlu ve güvenli: Midnight Commander yardımıyla da yeni dizinler çok kolay bir şekilde eklenebiliyor. 5 İLERİ DÜZEY KULLANICILAR İÇİN »Samba ile otomatik yedek alma işlemi CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 Postfix SMTP-Sunucu hizmetini düzenlemek için yast•mail komutunu girin. Karşınıza çıkan diyalog penceresinde internete nasıl bağlandığınızı belirtin. İnternete bağlanmak için DSL yönlendirici kullananlar “permanent”, modem ya da ISDN kullananlar da ikinci seçenek olan “Dialer”ı seçebilirler. Ardından [ALT]+[i] tuşları ile virüs programını kurma seçeneğini seçin (Virüs programının kurulumu 2. adımda anlatılıyor) ve devam edin. Karşımıza çıkan ikinci pencerede servis sağlayıcınızın posta sunucu adresini girin. Yöresel ağınızın dışında gönderdiğini bütün mailler bu adrese gidecek. Sağlayıcınız kullanıcı adı ve şifre istiyorsa, [ALT]+[U] tuşlarına basarak bunları girebilir ve [ALT]+[O] ile bu pencereyi kapatabilirsiniz. Açılan diğer pencerede [ALT]+[N] tuşlarına basarak, yerel ağınızda bulunan kullanıcıların bu sunucu üzerinden posta göndermele- Posta sunucusunun konfigürasyonu 1 rine izin verebilirsiniz. Eğer sunucunuz postaları web’den alması gerekiyorsa, hesabınızın altına “download” ekleyin. Sunucunuz farklı posta kutularından e-posta alması gerekiyorsa, [ALT]+[D] basarak karşınıza çıkan listeye [ALT]+[H] ile posta kutularını ekleyebilirsiniz. Posta kutularını bu listeye eklerken, sunucu adının yanına kullanılan protokolü, kullanıcı adını ve şifresini girmeyi unutmayın. “Local• User” içerisine kullanıcının adını girerek kullanıcının hesabına gelen bütün postaları, buraya transfer edersiniz. Posta transferi esnasında problem oluşmaması için, kullanıcı adının ardından bilgisayarın adı ve domain adını girin (>kullanıcı adı>@linux.local). YaST Postfix yazılımında yapılan değişiklikleri ekranda görüntüledikten sonra [Y] tuşu ile devam edin. Son olarak programı sonlandırın.YaST gerekli programları yükleyerek e-posta hizmetini başlatır. Kesinlikle şimdi bir virüs tarayıcısına ihtiyacımız var. Posta sunucunuzun güvenliği için 25 numaralı TCP portu, bir güvenlik duvarı tarafından korunmalı. »Spam raporlarının e-posta olarak alınması Sunucumuzu kurduktan sonra, nerdeyse hiç bakıma ihtiyacı olmayacak. Yine de sunucu hakkında bilgi edinmemiz gerekebilir. Örneğin e-posta alırken spam olarak işaretlenenleri otomatik olarak başka bir klasöre yönlendirdiniz ve bu klasöre hangi e-postaların geldiğini görmek istiyorsunuz. Bunu aşağıdaki script dosyasını hazırlayarak yapabilirsiniz. #!•/bin/sh >spamdir>=’/var/spool/amavis/ virusmails/’ echo•$HOSTNAMES makinesinin spam raporu date echo Spam kontrolü:•$spamdir echo•for•spamfile•in•$(find• $spamdir•-name•‘spam*’• -mtime•-1) do echo•——————————————————- echo•$spamfile cat•$spamfile•|•egrep•‘^From: |^Subject:|^To:’ done Oturumu root olarak açın ve yukarıdaki script’i mcedit yardımı ile bir dosyaya yazı n. İkinci satırda bulunan >spamdir> yerine spam e-postalarının yönlendirildiği klasörü yazın. Bu dosyayı “spam_raporu. sh” olarak root’un ana dizinine kaydedin. Bu script, dosyasının sadece root tarafı ndan kullanılmasını sağlamak için chmod•700•spam_raporu.sh komutunu girin. spam_raporu.sh dosyası nı çalıştırmak için: ./spam_raporu.sh root olarak girmeniz yeterli olacaktır. Bu işlemlerin periyodik olarak yapılması için, hazırladığımız script’i Cron yöntemi ile otomatikleştirebiliriz. Bunun için crontab•-e komutunu girin ve [Enter]ladıktan sonra [a] tuşuna basın. Buraya 00•01•*•*•*•/root/spam_raporu .sh•|•mail•-s•‘Spam- Report’•root@linux.local satırını ekleyin ve kaydederek crontab’dan çıkın. Artık Linux size günlük spam raporunu e-posta olarak gönderecek. H+ BEDV firması tarafından dağıtılan bir bedava anti-virüs programı var. Bu programı kullanmak için öncelikle http:// www.hbedv.com sayfasına kayıt olmanız gerekiyor. Ardından www.antivir.de/dateien/ antivir/release/avlxsrv.tgz dosyasını kendi makinenize indirin. Şimdi indirdiğimiz programı kurmamız gerekiyor. Aşağıda bunu nasıl yapacağınızı anlatıyoruz: cd•/home/>indirilen klasör> tar•xyvf•avlxsrv.tgz cd•antivir-server-2.1.0/ ./install Kurulum esnasında karşınıza çıkan bütün diyalog pencerelerini [Y] tuşu ile geçin. Bir tek Should AvGuard be installed? [N] tuşuna basarak geçin. Şimdi AvGuard konfigürasyonu ile devam ediyoruz. Karşımıza çıkan diyalog penceresinde How often should AntiVir check for updates? sorusunu RANDOM ile geçeceğiz. Son olarak yapılacak olan değişiklikler görüntülenecek, bu bölümü de [Y] ile geçerek kurulumu bitirin. Kurduğumuz programı kullanabilmek için H+ BEDV tarafından e-posta adresimize gönderilen anahtar dosyasını /usr/lib/antivir klasörü altına kopyalamamız gerekiyor. Son olarak tarayıcıyı çalıştırmak için komut satırına Virüs tarayıcı kurulumu 2 Linux işletim sistemi ile güvenli bir şekilde posta alabilir ve gönderebilirsiniz. SuSE aynı zamanda ağınızdan gelen postalarınızın içeriğini virüslere ve zararlı dosyalara karşı tarayabilir. İLERİ DÜZEY KULLANICILAR İÇİN E-posta sunucu kurulumu k 317 CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET PRATİK Linux sunucusu 318 rcamavis•restart komutunu girin ve [Enter]layın. Artık tarayıcınızın hazır ve çalışıyor olması gerekir. Bundan emin olmak için mail•root komutunu girerek kendinize bir posta hazırlayın ve [Ctrl]+[D] ile postayı gönderin. Posta gönderme işlemi sırasında problem olup olmadığını görüntüleyebilmek için tail•/var/log/mail komutu ile iletim raporlarına bakabilirsiniz. Bu dosyada exit•status satırının altına bakın. Eğer burada 214 sayısı yazıyorsa, tarayıcımız anahtar dosyasını bulamamıştır. Bu dosyanın yukarda belirttiğimiz yere kopyaladığınızdan emin olun. Eğer dosya /usr/lib/antivir klasöründe bulunuyorsa büyük bir ihtimalle, bu dosyanın izinleri yanlış verilmiştir. Dosya izinlerini değiştirmeden önce ls•-l-/usr/lib/AntiVir komutu ile hbedv.key ve lic_info.txt dosyalarının başında üç adet r harfi (read) olup olmadığına bakın, yoksa bunu aşağıdaki komut ile değiştirin. chmod•a+r•hbedv.key chmod•a+r•lic_info.txt Eğer “exit•status” altında başka sayılar varsa antivir•-help yardımıyla bu sayıların ne anlama geldiğine bakabilirsiniz. Buraya kadar, artık tarayıcımız hazırdır. ! Dikkat: E-posta yine de bu klasörün içerisine arada bir bakarak yanlışlıkla gönderilmiş olabilecek postalara bir göz atın (bunun için s317’ye bakınız,). Bütün değişiklikleri yaptıktan sonra ”rcamavis•restart” komutu ile tarayıcımızı tekrar çalıştıralım. E-postalarınızı Windows altında bulunan her hangi bir posta yazılımı (Outlook vs.) kullanarak sunucudan alabilmeniz için, sunucunuzda POP hizmetinin veriliyor olması gerekiyor. Pop hizmetini kurmak için Linux komut satırına geçin ve yast•-i•xinetd•qpopper komutunu girin. Böylece Yast yardımıyla POP hizmeti kurulacak. Kurulum işleminin ardından pop hizmetini, internet servislerini yöneten xinetd’a bildirmeniz gerekiyor. Bunu xinetd.conf dosyasının içerisine aşağıdaki satırları ekleyerek yapabilirsiniz: service•pop3 { port•= 110 socket_type•=•stream protocol•=•tcp wait•=•no user•=•root passenv•=•PATH server•=•/usr/sbin/popper server_args•=•popper } Son olarak pop sunucusunu çalıştırmak için “rcxinetd•start” komutunu girin. Peki ya sistemi yeniden başlatmanız gerektiğinde ne yapacaksınız? Çok kolay, pop sunucusunu sistemi yeniden başlattıktan sonra otomatik olarak çalışması için “insserv• xinetd” komutunu girmeniz yeterli olacaktır. Artık sisteminiz yeniden başladığında otomatik olarak pop hizmeti vermeye devam edecek. Şimdi, Windows al- POP sunucusunun kurulumu 4 Ne olur, ne olmaz: “tail•/var/log/mail” komutu ile e-posta sunucunuzun sorunsuz çalışıp çalışmadığını öğrenebilirsiniz. 2 Ücretsiz ama zahmetli: Ücretsiz AntiVir Virüs Tarayıcısını internetten indirebilmek için, AntiVir sitesine adres bilgilerinizi bırakmanız gerekir. 2 tarayıcısı kullanarak bilgisayarınızı internetten ya da başka yollarla bulaşan virüslere karşı koruyamazsınız. Virüs tarayıcısının kurulumu esnasında Spam filtresi sunucunuza kuruldu. Normal posta trafiğinde filtreleme işleminin farkına varamayabilirsiniz. Çünkü, posta transferi esnasında Spam olarak tanımlanan iletiler işaretlenerek alıcıya iletilir. Spam’lerden anında kurtulmak için “/etc/amavisd.conf” dosyasının içerisinde $final_spam_destiny•=D_PASS; girdisini bulun ve $final_spam_destiny•= D_DISCARD; olarak değiştirin. Spam postalarını karantinaya almak için bu sefer “$spam_quarantine_ to•=•undef;” girdisini bulun ve bunu $spam_quarantine_to•=• 'virus-quarantine’; ile değiştirin. Bu şekilde spam postaları ve virüsler karantina altına alınacaktır. Siz Spam filtresi kurulumu 3 CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 rcapache•start komutunu girerek web sunucu hizmetini başlatabilirsiniz. Web sunucumuzun otomatik olarak çalışması için insserv•apache komutunu girin, bu şekilde sistemimizi yeniden başlattığımızda Apache hizmet vermeye devam edecektir.Apache web sunucusunu test etmek için web dosyalarının bulunduğu klasöre geçin (/srv/www/ htdocs) ve burada test.php dosyasını Eğer sunucunuzu bir Windows PC’si ile yönetmek istiyorsanız Putty yazılımına ihtiyacınız olacak. Bu yazılım, sunucunuza Telnet gibi girmenizi sağlar. Telnet’ten farkıysa sunucu ve istemci arasındaki veri aktarımını şifrelemesi. Putty yazılımını http://www.chiark.greenend.org.uk/ ~sgtatham/putty/download.html adresinden rahatlıkla indirebilirsiniz. putty. exe’yi indirdikten sonra hemen kullanmaya başlayabilirsiniz (HeCHIP-Code Linux). Putty simgesinin üzerine çift tıklayın ve karşınıza çıkacak olan pencerede Host Name bölümüne sunucunuzun adını (Host Name=Linux) girin. Protokol olarak SSH’ı seçin ve bu ayarları Server adı altında kaydedin. Putty’nin diğer ayarları ön tanımlı olarak geldiği için fazla zorlanmayacaksı nız. fiimdi Server olarak kaydetti ğiniz ayarlarını seçin ve Open düğ- mesine tıklayın. Karşınıza Linux komut satırı gelecek. Kullanıcı adınızı ve şifrenizi girdikten sonra Linux Sunucusu ile bağlantı kurabilirsiniz. Bu şekilde, sanki sunucunuzun karşısındaymış gibi komutları girebilirsiniz. Başarı: Eğer bu sayfayı web tarayıcınızda görüntüleyebiliyorsanız, Apache ve PHP sorunsuz çalışıyor demektir. 6 Hızlı bağlantı: Bağlantı ayarlarını yaptıktan sonra Linux sunucunuza güvenli ve hızlı bir şekilde girebilirsiniz. tında bulunan posta programı (Outlook gibi) ile postalarınızı almak için POP3 ve SMTP bölümlerine ”linux” girin ve port olarak 110 verin. Linux posta alma işlemini periyodik olarak gerçekleştirmesi için Cron yöntemi kullanılacak. Önce Linux oturumunu root olarak açın ve crontab•-e komutunu girin. Sonra da [a] tuşuna basıp aşağıdaki satırı buraya ekleyin: 0-59/5•*•*•*•*/usr/bin/fetch mail•-f•-s•/etc/fetchmailrc [ESC] tuşuna basarak değişiklikleri kaydedin ve crontab’tan çıkın. Artık sunucunuz 5 dakikalık periyotlarla postalarınızı alır ve gideceği yere iletir. Yerel ağınızda bir web sunucu hizmeti vermek istiyorsanız, bunu Linux ile kolaylıkla yapabilirsiniz. Öncelikle yast•-i apache komutu ile Apache web sunucusunu bilgisayarınıza kurun. Ardından yast•-i•mod_php4 komutu ile PHP’yi kurun. Kurulum işleminin ardından Web sunucusunun düzenlenmesi 6 Posta alma 5 »Windows’tan Linux sunucuyu kontrol edin İLERİ DÜZEY İPUCU mcedit ile oluşturun. mcedit•test.php test.php dosyanın içerisine >?•phpinfo();•?> ekleyin ve dosyayı kaydedin. Ağda bulunan başka bir bilgisayarın web tarayıcısını kullanarak aşağıdaki adresi girin. http://192.168.0.102/test.php Yapılan ayarlar doğru ise, tarayıcınızda PHP durum raporu görüntülenecektir. _ MG / Mehmet Tunç, mehmettunc@chip.com.tr 319 CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET PRATİK Tam sürüm 320 |
Cep telefonları |
Ekran kartları |
Masaüstü |
Notebook |
Ses kartları |
Webcam |
Klavye & Fare |
Yazıcılar |
Tablet
Ev Sineması
Mp3 Player | Usb Bellekler | Video kameralar | Fotoğraf Makinesi | Taşınabilir diskler | LED & LCD Tv | Monitörler | OEM | PDA
Navigasyon | Oyun Konsolu

