O çok bilindik “zaman bulamıyorum” bahanesi artık hükmünü yitiriyor. Akıllı telefonlar kullanıcısına kitap okuma imkanı da sunuyor. Otobüslerde kös kös pencereden dışarı bakmaya son. güncel _ Kitap okuma alışkanlığı konusunda Avrupa’nı n çok gerisinde olduğumuz bir gerçek. Kitap denilince, aklına ortaokulda, lisede, müfredatta yer aldığı için öğretmenler tarafından zorla, not korkusuyla okutturulan “Yaban” veya “Çalıkuşu” gelen; okuma eylemini not tehdidi karşılığında yapılan bir dayatma olarak gören insanları kitapçı ların kapısından içeri sokmak elbette kolay değildir. Ama kitap okumayı zaman bulamıyorum diye erteleyen kesim için, teknoloji şimdi harika bir fırsat sunuyor. Kameralarla, MP3 çalarlarla donanmış; alacalı bulacalı yüzlerce dolarlık telefonlara saldı ran yılda 3.000 dolar milli gelire sahip halkın elinde bulunan ve sayıları gittikçe de artan akıllı telefonlar, fotoğraf ve video oynatabildiği, müzik çalabildiği gibi, metin dosyalarını da gösterebiliyor. Yani, kitap okumaya zaman ve para bulamayan insanlar sayıları gittikçe artan, çoğu da ücretsiz olan elektronik kitapları cep telefonlarına yükleyip, otobüste, yolda, boş zamanlarında okuma şansına sahipler. Yurtdışında denenmemiş hiçbir gelişmeye ve yönteme açık olmayan kopyacı, hazırcı endüstrimiz ilk olmaya cesaret edemeyebilir; ama yayıncılık sektörünün son yıllarda gösterdiği atılım Türk okuyucusunu elektronik kitaplarla buluşturmak için itici güç olabilir. Gelecek beş yıl içinde kab- Telefonunuzda kitap okuyabilirsiniz Symbian var, Palm var, PocketPC var CHIP | ARALIK 2004 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 12 losuz internet erişimi konusunda yaşanması beklenen hızlı gelişimle, her an her yerde internete bağ- lanmak sıradan bir iş olmanın da ötesine geçip, günlük hayatın bir ihtiyacı gereği haline de gelecek. Sinemaya gitmek, toplu taşıma araçlarının kalkış ve varış saatlerine ulaşmak, gittikçe büyüyen bir moda halini alan Weblog’ları hızla güncellemek ve hatta bu Weblog’lar üzerinden eş-dost ile randevulaşmak, plan program yapmak, ofis dışındayken işyerinin ağına bağlanmak, e-postaları kontrol edip, dosyaları paylaşmak gibi ihtiyaçlar için mobil internet ve onu mümkün kılacak akıllı telefonlar hayatın vazgeçilmez bir parçası olacak. O noktada, herkesin elindeki küçük akıllı telefonlarla kolaylıkla okunabilecek e-kitaplar, kitap okuma alışkanlığını değiştirebilecek. Ancak öncelikle yayıncılık endüstrisini elektronik kitaba inandırmak gerekiyor. Çünkü bu alandaki çalış- malar yetersizden de az. Neredeyse hiç yok. Tarih mutlaka tekerrür edecektir Napster’in ilk günlerini hatırlayanlar, müzik endüstrisinin MP3 formatına bakışını ve internetin olanakları nı küçümseyişini hatırlayacaktır. Ancak, Napster çığ gibi büyüyüp milyonlarca insanın müzik eserlerini paylaştığı bir ağ halini aldığında, müzik yapımcıları da interneti küçümsemenin bedelini bugüne kadar milyarlarca dolara ulaşan bir zararı sineye çekmekle ödediler. Napster’a karşı açılan davalar başarı lı olduysa da, Napster’in yerini dolduran servisleri önleyemeyeceğini fark eden endüstri, sonunda kendisi de internet üzerinden dijital müzik eserleri satmaya başladı. fiu sıralar şarkı başına 1 dolar isteyen iTunes on milyonlarca şarkı satmışken, rakipleri de hızla peşinden geliyor. Benzer bir gelişmenin elektronik kitap pazarında da yaşanacağını öngörebilirsiniz. Kitaplar müzik eserleri gibi kolayca dijital ortama aktarılıp kopyalanamadı ğı için bu alandaki gelişim hızlı ilerlemiyor; ancak paylaşım ağlarındaki kopyalanmış, telişi kitapları n sayısı hızla artıyor. Yayıncıların da yakın gelecekteki teknolojik gelişmeyi doğru analiz edip, pazar paylarını artırmak, daha fazla insana ulaşmak, daha fazla kitap satmak için, cep telefonlarının üstünde çalışacak elektronik kitaplar yayınlamasının uzun sürmeyeceği düşünülebilir. Elektronik kitaplar şimdilik çoğunlukla ücretsiz olarak, kimi web sitelerinde veya haber gruplarında bulunabiliyor. Ancak elbette bu kopyaların yazara veya yayıncıya bir getirisi olmuyor. Bu alanda Türkiye’de yarışmalar düzenleyen ve birinci gelen elektronik kitabı kağıt baskıyla da yayınlayan bir yayınevi mevcut, ama elbette bu sayı yeterli değil. Avrupa Birliği denilince her alanda seferberliğe kalkan sivil toplum örgütlerinin veya devletin, üyeli- ğin önündeki en önemli engellerden birinin, yani yetersiz okuma alışkanlığının veya diğer bir deyişle cahilli ğin önüne geçmek için elektronik kitap yayıncılı- ğını destekleyecek kampanyalar düzenlemesi, bu alanda yaratılacak projelere destek vermesi, alışveriş merkezlerinin fast-food bölümlerinde, okulların kantinlerinde, otobüslerin koltuklarında, ellerindeki cep telefonlarına kilitlenmiş bakışlarıyla heyecan içinde “çıkır çıkır” sms yazan gençlerin hiç olmaza bir bölümünün o telefonlarla heyecanlı bir roman veya kısa bir hikaye okumanın keyfine varmasını sağlayabilir. Cem fiancı, cemsanci@chip.com.tr Yurtdışında yayın imkanı bulamamış veya uzun zaman önce yayınlanmış ve kopyaları tükenmiş kitapları n elektronik versiyonlarını internette ücretsiz olarak bulmak mümkün. SAYISIZ ELEKTRONİK KİTAP »Edebiyat cep telefonunda Ofis uygulamaları: Yeni nesil cep telefonları pek çok ofis uygulaması gibi kelime işlem programlarını da çalıştırabiliyor. CHIP |OCAK 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 14 _Eğer bir sektörde çok uzun yıllardır yer alıyorsanız belli bir süre sonra artık yüzler ve isimler size yabancı gelmemeye başlar ve herkesle en azından bir tanı şıklığınız olur. Ancak içinde bulunduğunuz sektörde henüz tanışamadığınız ve iyi ya da kötü idolleş- tirdiğiniz öyle isimler vardır ki bir kere de olsa bu insanlarla bir araya gelme şansı elde etmek hepimizin en çok istediği şeylerden biridir. Bilişim sektöründe de tabii ki bu durum çok farklı değil. Her ne kadar bir devlet başkanı ya da pop star kadar ünlü olmasalar da bilgisayarlarla ilgilenenlerin de bir şekilde tanışmak istediği birçok insan var. İlgi alanlarına göre bu kişiler arasına Kevin Mitnick ve Bill Gates gibi birçok ismi katabiliriz. Benim ise bu konuda tercihim her zaman biraz daha farklı olmuştur. Belki birçoğunuza garip gelecek ama uzun yıllar programcılıkla uğraştığım için yazı- lım geliştirme konusunda, gurulardan biriyle tanış- mak benim için Bill Gates ile tanışmaktan bile öncelikliydi. Ancak tabii ki bu isteğimi hiçbir zaman gerçekleştirememiştim. Çünkü bu işin mutfağında olan insanlarla tanışmak maalesef pek o kadar da kolay değil. İşte bu yüzden bu hevesimden uzun yıllar önce vazgeçmiştim ki geçtiğimiz ay içinde karşı- ma çıkan bir röportaj fırsatı beni mutlu etti. Üstelik bu kişi herhangi bir yazılım gurusu değil, Microsoft’un sunucu işletim sistemleri ve Visual Studio.NET’i yaratan 20.000 kişilik yazılım ordusunun başındaki Eric Rudder’dı. Bir ziyaret için Türkiye’de bulunuyordu ve görüşmek için seçtiği tek dergi de elbette CHIP’ti. Bize ayırdığı ve oldukça sıcak ve samimi geçen 45 dakikalık süre içinde sizlerden gelen soruları da göz önüne alarak yazılım geliştirme ve özellikle de başta Longhorn olmak üzere sunucu sistemleri ile ilgili soruları kendisine yöneltmeye çalıştım. Röportaj sonunda kafamdaki birçok sorunun cevabını buldum. Windows 2003 Server’ın 64bit sürümü çok yakında bizlerle olacak, her ne kadar geç çıkarsa çıksın Longhorn’da maalesef halen WinFS yer almayacak vs. vs. Ancak teknik detayları bir kenara, röportaj sonunda farkına vardığım çok önemli bir konu daha vardı. Zamanında Microsoft içinde birçok yazılım projesinde yer alan Eric Rudder, artık büyük bir yazı- lım ordusunun başındaki bir yöneticiydi. Ancak Microsoft’un yol haritasını, ürünlere eklenen ve eklenecek yeni özellikleri anlatırken işinde hala ilk günkü kadar heyecan duyduğu belli oluyordu. İşte başarı- nın sırrı. Sanırım Microsoft’taki yazılımcıların tümü de hala aynı heyecanı duyuyor. Dolayısıyla artık Microsoft’un gücünü anlamakta pek o kadar zorlanmı yorum. READ.ME » Başarının sırrı ? Mahmut Karslıoğlu Yayın Koordinatörü mkars@chip.com.tr _ Fujitsu Siemens Computers, yeni tablet PC modeli Stylistic ST502x serisini piyasaya çıkardı. Yeni tablet PC, 1,56 kg ağırlı- ğında ve standart kablosuz LAN ve Bluetooth’un yanı sıra, çok az enerji harcayan Intel Centrino Mobil Teknolojisi’ne de sahip. Stylistic ST5020’nin yeni ekranı 180 derecelik bir görüş alanına sahip, yani birden fazla izleyici sunumları doğrudan ekrandan izleyebiliyor. Stylistic ST5020 kapalı mekanlarda kullanılan bir ekrana sahipken, Stylistic ST5021, parlak güneş ışığında bile görülebilen bir ekrana sahip. Her iki model de asıl olarak dikey pazarlarda çalışanlar için tasarlandı. Fujitsu Siemens Computers, ek özellikler isteyen klasik yatay pazarlardaki kullanıcılar arasından da bu cihazlara daha fazla talep gelmesini de bekliyor. Stylistic ST502x Series, klavye, fare ve bir DVD/RW sürücüsü gibi çevre birimleri ile, yanaşma istasyonuna basit bir şekilde takılarak PC gibi de kullanılabiliyor. Fujitsu Siemens Computers’ın tablet PC’leri, en üst düzeydeki güvenlik standartları ile donanmış durumda. Magnezyum kasası, verileri günlük kullanım sırasında zarar görmekten korurken; beş donanı m düğmesi, sistem açıldığında gerekli olan bir erişim kodu ile programlanabiliyor. Kısayol olarak kullanıldığında bu düğmelerin sayısı iki katına çıkıyor. SmartCard okuyucusu için tasarlanmış ek yuva, PC kartı yuvasını diğer kullanımlar için boş bırakıyor. Di- ğer taraftan TPM (güvenli platform modülü), tabletteki verileri izinsiz erişimlerden koruyor ve güvenli iş- lemlere izin veriyor. Bilgi için: www.fujitsu-siemens. com.tr Fiyatı: 2.300 dolar (KDV hariç) Fujitsu Siemens’den 1,5 kilo ağırlığında tablet PC Tablet PC’de geleceğin modelleri CHIP |OCAK 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 18 _ Apple’ın Türkiye distribütörü Bilkom, dünyanın en hızlı kişisel bilgisayarı Power Mac G5’i Türkiye pazarına sundu. Hem profesyonellere hem de son kullanıcılara hitap eden Power Mac G5’ler, fiyatları sırasıyla 2.449, 2.899 ve 3.449 EUR + KDV olan 1,8 GHz, 2 GHz ve 2,5 GHz hızlarında, tümü çift işlemcili modellerden oluşuyor. Dünyanın en hızlı kişisel bilgisayarı olma iddiasını ta- şıyan yeni Power Mac G5’ler çift işlemcileri ile tasarımcılar, video ve ses yapımcıları, bilim adamları, araştırmacılar, oyun geliştiriciler gibi yoğun işlemci kullanımı ihtiyaç duyan kişiler ve şirketler için en mükemmel çözümü sunuyor. Adobe Photoshop testlerinde Wintel tabanlı PC’ler ile birebir karşılaştırıldığı zaman çift işlemcili 2,5 GHz, çift işlemcili 2,0 GHz, ve çift işlemcili 1,8 GHz Power Mac G5 sistemlerinin 45 değişik filtreyi, 3,4 GHz Pentium 4 tabanlı sistemden sırasıyla yüzde 98, yüzde 82 ve yüzde 66 daha hızlı çalıştırdığı görülüyor. 2,5 GHz hızında ve 64 bit mimarisinde üretilen çift G5 işlemcisi, 8 GB'a artırılabilir ana belleği, DVD yazabilen SuperDrive’ı ve çok yüksek bant genişliği olan sistem mimarisinde, maksimum üretkenlik için 1,25 GHz veriyolu bulunuyor. Baştan sona sistem kontrol birimleri, verinin işlemciye yük olmadan alt sistemler arasında iletimine olanak tanıyor. Power Mac G5'e yazıcı, tarayıcı ve diğer cihazları bağlamak çok kolay. Arka bölümünde dört port bulunan Power Mac G5'in ön panelinde ise birer FireWire 400 ve USB 2.0 portu ile bir kulaklık çıkışı bulunuyor. Power Mac G5 üzerinde gelen 8X AGP Pro arayüzlü ATI Radeon 9600XT veya NVIDIA GeForce FX 5200 Ultra grafik kartı ile saniyede 2,1 GB bant genişliğine ulaşılabiliyor. Bilgi: www.apple.com.tr Power Mac G5 Türkiye’ye geldi Bas konuş büyük ilgi topladı _ Ericsson’un yaptığı anket çalışmalarının sonuçları, Avrupalı ve Asyalı kullanıcıların baş konuş teknolojisine çok ilgi duyduklarını gösterdi. Dünyada “push to talk” olarak bilinen ve ülkemizde de test aşamasında olan servise bu ilginin nedeninin, bas konuş’un çok eğlenceli ve etkin olmasının yanı sıra, hem kısa hem de yeterli mesajların paylaşılması nı sağlaması olduğu belirtiliyor. Özellikle aile bireyleri arasında standardize edilmemiş çözümlerin yaygın olarak kullanı ldığı Amerika’da bas konuş teknolojisi uzun bir süredir kullanılıyor ve çok talep görüyor. Ericsson Consumer Lab. tarafından yapı lan araştırmalara göre, bas konuş teknolojisini sunan Ericsson Instant Talk gibi çözümler, Avrupa ve Asya’da da büyük bir talep görüyor. 2005 ortasından itibaren şu anda test aşamasında olan bas konuş servisi ülkemizde de tüm operatörlerde tam kapasiteyle hizmet vermeye başlayacak. Bilgi için: www.ericsson.com.tr Toyota Robot Orkestrası Robotlardan orkestra _ Ülkemizde tasarruf tedbirleri nedeniyle çeşitli illerde senfoni orkestraları kapatılma tehlikesi yaşarken, müzisyenleri rahatsız edecek bir haber Japonya’dan geldi ve Toyota, tamamen insansı robotlardan bir robot orkestrası kurduğu açıklandı. Toyota, uluslararası Aichi Fuarı için ayakları ve kolları olan, insansı görünümlü robotlardan kurulu bir orkestra kurduklarını belirtirken, senfonik parçaların dışında şarkıcı bir robotla hip-hop parçaların da seslendirilece- ği açıklandı. Toyota bu fuarda ayrıca, engelli insanların yürümesine, merdiven çıkmasına yardımcı olacak i-foot isimli bir robot bacağı da tanıtacağını açıkladı. i-Foot’un yakın gelecekte tekerlekli sandalyelerin yerini alması planlanıyor. Toyota ayrıca dört tekerlekli elektrikli kişisel bir ulaşım aracını ve yeni bir yüksek teknoloji otobüs modelini fuarda sergiliyecek. Bilgi için: www.toyota.com Plazma TV mi arıyorsunuz? Fujitsu Myrica P42-1 _ Geniş ekranda film ve futbol karşılaşmaları izlemeyi sevenler için plazma TV’ler çok önemli. Plazma TV ithalat ve satı- şına odaklanan İstanbul Bilişim bu alanda tüketicilere sunduğu yeni ürünü Fujitsu Myrica P42-1 ile plazma TV satın almayı son derece kolaylaştırıyor. 42 inçlik bu yeni ürün entegre çift TV tuneri, 3.000:1 kontrast oranı, piksel plus teknolojisi, ambient light özelli ği ve 1.000 cd/m2 ışık oranı ile dikkat çekiyor. Fiyatı ise 2.000 Euro dolayında. Bilgi için: www.plazmacenter.com Dünyanın en hızlı kişisel bilgisayarı Türkiye’de Dünya hiç durmadan basıyor ve konuşuyor CHIP |OCAK 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 20 Intel pandalara dadılık yapıyor Pandalara internet bağlandı _ Pentagon gelecek savaşlar için geliştirilen yeni Internet’ini “Global Information Grid” (GIG) olarak adlandırıyor. Askeri bilgi sistemi için ilk ağ bağlantıları, New York Times’ın verdiği bilgilere göre, çoktan yerleştirilmiş. ABD askeri mercileri ağ biçiminde birbirine bağlı bilgisayarlarda gelecek için güçlü bir silah görüyor. Gelecek on yıl içinde sisteme 200 milyar dolar harcanması öngörülüyor. Ancak ABD Savunma Bakanlığı gelece ğin savaşları için sadece geliştirilmiş bir internetten fazlası nı planlıyor. Hatta parapsikolojik savaş için medyumları maaşa bağlayıp, doğa üstü güce sahip insanların incelemelerini finanse ediyor. Öyle görünüyor ki ABD yakın gelecekte cepheye hayaletler, inler ve cinler göndermeyi planlıyor. _ Intel, Çin’de nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan pandaların korunması ve bakımı gibi konularla ilgili araştırmalara destek vermek üzere Wolong Doğal Yaşamı Koruma Merkezi’nde, geniş bant ve kablosuz internet erişim alanı kurdu. Wolong’un mevcut ağı son teknoloji ile geliştirilirken, idari ofis, Wolong Panda Müzesi, Panda Çiftleşme Merkezi, bakım odası, oyun sahası ve hastane binasını da içeren Dev Çin Pandalarını Koruma ve Araştırma Merkezi (CCRCGP) de kablosuz internet erişim alanına girmiş oldu. Araştırmacılar, pandaların fotoğraf, görüntü ve verilerini içeren dijital içeriğin yönetilip kullanılması için Intel Centrino Mobil Teknoloji’li dizüstü bilgisayarlar kullanıyor. fiu anki teknolojik altyapı kurulmadan önce haberleşme olanakları, dial-up internet bağlantısı ve cep telefonu iletişimi ile sınırlıydı. En gelişmiş veri taşıma şekli, bir disketi merkez içinde bulunan ancak yüzlerce metre uzakta olan bir araştırmacıya yürüyerek ya da kilometrelerce araba kullanarak götürmekti. Sonuç olarak araştırma ekipleri, bebek pandaları n sağlığı ve gelişimiyle ilgili hayati verileri grafiğe dökerken not defterlerine güvenmek zorunda kalıyor ve her ihtiyaç duyduklarında dosya bilgilerine ulaşamıyorlardı. Intel, Wolong’u içine alan sahaya 802.11b kablosuz LAN ağı kurdu. Beş kameralı video takip sistemiyle desteklenen ağ, Wolong’daki araştırmacı ların pandaların hareketlerini gün boyunca izleyebilmelerini ve Intel Centrino mobil teknolojili dizüstü bilgisayarlarıyla dünyanı n her yerindeki meslektaşlarıyla anında paylaşabilmelerini sağlıyor. Bilgi için: www.intel.com Sesle arama Nintendo Türkiye pazarında O narin gözleriniz yorulmasın _ Koç Bilgi Grubu-Porttakal A.fi. işbirliği ile kurulan Türkiye’nin ilk dijital eğlence platformu Avaturk, dünyanın en büyük oyun konsolu üreticilerinden Nintendo’nun Türkiye’deki toptancısı oldu. Avaturk işbirliği ile Nintendo ürünlerinin bölgede artan popülaritesini kullanarak Nintendo’nun küresel pazardaki genişleme kararlı lığına sürdürmeyi planladıklarını belirten Avaturk Genel Müdürü Hasan Çolakoğlu, “Avaturk olarak yeni yeni oluşmaya başlayan Türkiye oyun pazarında önemli başarılara imza atmaktayız. Bu işbirliğiyle oyun dünyası nda çok önemli bir yere sahip olan Nintendo’nun oyunlarını resmi olarak Türkiye’de satmaya başlıyoruz. Bu da ülkemizin oyun sektörünün gelişimi anlamı nda önemli bir adımdır.” dedi. Bilgi için: www.avaturk.com Avaturk sürprizi Pentagon’da yeni internet ve daha fazlası ABD ine cine bel bağladı _ İskoç Speegle arama motoru, arama sonuçları nı sesli olarak okumaya başladı. İsmi, logosu ve Web sitesi Google’ı hatırlatan arama motoru, Kasım ayından beri kullanıcının isteği üzerine, arama sonuçlarını sesli olarak da okuyor. İskoç aksanlı ingilizcesiyle bir kadın sesinin okuduğu sonuçlar, görme engelli ya da okuma zayışığı olanlara yardım etmek için tasarlanmı ş. Arma motoru, bulduğu bilgileri, “sonuç1, sonuç2, sonuç3...” ibareleriyle okurken kullanıcının incelemek istediği sonuca ulaşmak için klavyeden sonuç numarasını tuşlaması yeterli oluyor. Bilgi için: www.speegle.co.uk CHIP |OCAK 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 22 PC’nin yaratıcısı pes etti IBM, PC bölümünü sattı _ IBM, aralık ayı içinde PC bölümünü Çinli Lenovo şirketine 1,25 milyar dolara sattı. Satı ş karşılığında IBM, Çin’in en büyük bilgisayar üreticisinin %18 hissesine sahip olacak. Artan rekabet ve küçülen pazar payı nedeniyle bu kararı aldığı söylenen IBM, kişisel bilgisayarların mucidi olarak biliniyordu. Çin’in dev teknoloji şirketi Lenovo beş yıl boyunca IBM markasını kullanabilecek. IBM’in dizüstü modeli Thinkpad ise tamamen Lenovo’nun olacak. Lenovo bu gelişmeyle şirket merkezini Çin’den New York’a taşımayı kabul etti. Bilişim uzmanları, son dönemde her alanda bir süper güç haline gelen Çin’in bilgisayar teknolojileri konusunda kendi standartları nı geliştirmesinden rahatsız olan ABD’nin, bu satışı destekleyerek Çin’in en önemli teknoloji üreticisi Lenovo’yu ve dolayı sıyla Çin’in bilgisayar teknolojilerindeki gelişimini kontrol altında tutmayı amaçladığı yorumlarını yapıyorlar. Çin, batı kaynaklı telişi yazılımların ve bilgisayar teknolojilerinin iç pazarına nüfus etmesini önlemek için ofis yazılımlarından işletim sistemine kadar her alanda kendi standartlarını oturtmaya çalışı- yor. Lenovo, bu gelişmeyle dünyanın üçüncü büyük PC üreticisi haline geldi ve cirosunun da 12 milyar doları geçmesi planlanıyor. Bilgi için: www.ibm.com.tr _ Playstation oyun konsolu ile oyun pazarında aslan payını kapan Sony, oyun konsolunun üçüncü sürümünü 2006 yılında piyasaya süreceğini açıkladı. İşlemcisi yenilenecek olan oyun konsolunun rakiplerinden iki yüz kat, önceki modeli Playstation2’den ise bin kat hızlı olacağı belirtiliyor. Grafik işlemcisi de yenilenecek oyun konsolu ile 3B grafikler daha gerçekçi ve hızlı çalışacak. Konsol ayıca internete de girebilecek ve çok oyunculu online oyunları da destekleyecek. Ayrıca kullanı cılar Sony Pictures ve Sony Music sitelerine de bağlanılabilecek, online alışveriş ve online bankacılık işlemleri de yapılabilecek. Üstelik Sony, IBM ve Toshiba, Playstation için 400 milyon yatırımla beş yıl içinde yeni nesil bir oyun işlemcisi üretecek ve bu işlemcisi hem PC’lerde hem Playstation’da çalışabilecek. NVIDIA’da da oyun konsolu için özel bir Ge- Force grafik işlemcisi geliştirecek; ancak iş- lemcinin üretimi Sony’nin fabrikalarında gerçekleşecek. Bilgi için: www.playstation.com Bluetooth yakında üç kat daha hızlı _ Bluetooth Special Interest Group (SIG) “Bluetooth Version 2.0 + Enhanced Data Rate” spesifikasyonunu çıkarmış bulunuyor. Öncül sürümle karşılaştırıldığında yeni standart 3 MBit/s ile bariz bir biçimde daha yüksek transfer oranı (fiimdiye kadar 1 MBit/s) ve bir yarı yarıya indirgenmiş akım tüketimi sunuyor. Bluetooth 2.0 öncülüne tümüyle geriye uyumlu. SIG birkaç ay içinde ilk Bluetooth-2.0 aygıtlarının piyasaya çıkmasını bekliyor. Bilgi için: www.bluetooth.com Turbo Bluetooth _ Avea, yeni servisi “Ringa” ile günlük hayatı n rutin bir parçası haline gelen standart arama sesini değiştirme imkanı sunuyor. Avea abonelerine kendilerini arayan kişilere telefonda duyulan standart çalma sesi yerine favori şarkılar ya da çok çeşitli ses efektleri dinletme keyfini sunan “Ringa” servisi, telefon modelinden bağımsız olduğu için her türlü telefon modeli ile de kullanılabiliyor. Avea’nın yeni servisi “Ringa” ile aboneler kendilerini arayanlara değişik müzik veya ses efektleri dinletme imkanına erişiyorlar. Aboneler, farklı durumlarda farklı tanımlamalar yapabilme olanağı sağlayan “Ringa” servisi ile seçtikleri şarkı ve efektleri, genel veya kişiye özel olarak ayrı ayrı tanımlayabiliyor, ayrıca gelen aramalarda (telefon çalarken), meşgul durumda ya da her iki durumda da servisi kullanabiliyorlar. Bilgi için: www.avea.com Ringa ile arama sesi değişiyor Adamına göre melodi herkes elinizin altında _ Türkiye genelindeki tüm küçük ve büyük işletmeleri kapsayan bu resmi sitede, firmalar kendilerini internet ortamında kataloga ücretsiz kaydedebiliyorlar. Sitenin amacı, Türkiye'nin resmi sarı sayfalarını oluşturarak bir firma rehberi ve eticaret platformu oluşturmak olarak tanımlanı yor. Tüketicilerin ve firmaların birbirlerine kolayca ulaşabilmelerini hedeşeyen proje, firmalara da online tanıtım ve alışveriş yapabilme, teklif alıp verme gibi imkanlar sunuyor. Bilgi için: www.sarisayfalar.com.tr Playstation devrime hazırlanıyor Bin kat daha hızlı Sarı sayfalar artık internette CHIP |OCAK 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 24 Kameralı cep telefonu kabusu büyüyor Telefonlu kameralar _ Tüm dünyada yüzme havuzu işletmecileri ve film dağıtımcıları tam anlamıyla bir cep telefonu şoku yaşıyorlar. Avrupa gazeteler 2004 yazında kameralı cep telefonlarıyla havuzlarda ava çıkan röntgencilerin ve korsan filmcilerin haberleriyle doluydu. Üstelik birkaç ay içinde her iki grup da daha da iyi foto ğraşar çekebilecek, çünkü cep telefonları standart bir dijital fotoğraf makinesinden daha kaliteli fotoğraf çekebilecek kadar gelişti. Tüm büyük cep telefonu üreticileri mobil telefonlara yüksek çözünürlüklü dijital kameralar monte etmek istiyor. Başlangıcı Samsung yaptı ve daha şimdiden cep telefonu markası “Anycall” altında entegre 5-MPixel kameralı “SCH-S250”yi satıyor; ancak şimdilik yalnızca Kore’de. Çünkü Kore’de cep telefonları CDMA2000 standartını kullanıyor ve bu UMTS’den daha yüksek veri oranlarına izin veriyor. Bununla yüksek çözünürlüklü resimler dostlara daha hızlı gönderilebiliyor. Avrupa pazarı için Samsung CeBIT’te bir 3- MPixel cep telefonu tanıtacak ki bu bile röntgenciler için harika bir fırsat. Motorola’dan yetkililer cep telefonlarındaki kameraların gücünün katlanarak büyüyeceğini belirtiyor. Bu durumda telefon operatörlerinin de güçlü kameralarla çekilen medya dosyalarının hızlı transferini mümkün kılacak protokolleri kullanıma sokması zorunluluk halini alacak. Cep telefonu devi Nokia da MPixel canavarları na hayat verecek. Zira Nokia telefonları için yakın zamanda devreye girecek Lifelog yazılımı ile kullanıcılar Weblog’larını telefonları üzerinden yüksek çözünürlüklü fotoğraşarla doldurabilecekler. _ İnternetin popüler arama motoru Google, akademik yayınlar içinde arama yapan servisinden sonra dünyanın en önemli kütüphanelerindeki kitapları bir bir dijital ortama aktarmaya başladı. Kullanıcılar Google’ın bu servisi ile kütüphanelerde bulunan kitapların içinde arama yapabilecekler. Google’ın el attı ğı kütüphaneler arasında şimdilik, New York Halk Kütüphanesi, Harvard, Stanford, Michigan ve Oxford Üniversitesi’nin zengin kütüphaneleri yer alıyor. Google, bu kütüphanelerde yer alan eserlerin içeriğinin elektronik ortama kopyalanması için üniversite ve kütüphane yetkilileri ile olduğu kadar, kitapları n telif hakkı sahipleri ile de görüşmek zorunda kaldığını belirtti. Google’a göre projenin maliyeti kitap başına on doları buluyor. On milyonlarca kitabın taranarak internete aktarılmasının planlandığı projenin tamamlanması nın on yılı bulacağı hatırlatılıyor. Bilgi için: www.google.com Dünya kütüphaneleri Google’da Aradığınız bir kitap var mı? HONDA’nın reklam yıldızına hareket kabiliyeti ASIMO artık koşabiliyor _ Autoshow Fuarı nedeniyle geçtiğimiz günlerde ülkemizi ziyaret ASIMO, Honda mühendislerinin geliştirdiği yeni teknolojiler sayesinde ek fonksiyonlara kavuştu. “Yeni Duruş Kontrolü” sistemi yardımıyla, ASIMO artık koşabiliyor. Koş- ma hızında ilerleyebilen ASIMO “Otomatik Hareket Kabiliyeti Teknolojisi” ile önüne çı- kan engelleri anında algılayarak yön değiştirebiliyor. Eklenen görsel algılayıcılar sayesinde daha iyi iletişim kurabilen ASIMO, bileğine eklenen kinetik algılayıcılarla daha senkronize hareketler yapabiliyor. ASIMO, geliştirilen hareket kabiliyeti sayesinde bilgi aktarımını daha hızlı gerçekleştirerek, insanları n olduğu doğal çevrelerde daha çevik hareket edebiliyor. Duruş Kontrolü Teknolojisi’nin yeni geliştirilmiş yüksek donanım sistemiyle birleştirilmesi sayesinde ASIMO, ayağı- nın kayması durumunda dengede kalabilmek için proaktif bir şekilde gövdesini büküp döndürebiliyor. Saatte 3 km hızla koşabilen ASIMO, artık 1,6 km/s yerine 2,5 km/s hızla yürüyebiliyor. Yeni nesil ASIMO, harita bilgisi ile yer yüzeyini tarayan algılayıcılarından elde ettiği bilgilerdeki sapmaları karşılaştırarak, hedeşedi- ği noktaya hiç “durmadan” varabiliyor. ASIMO, yer yüzeyi algılayıcıları ve kafasında bulunan görsel algılayıcılar sayesinde karşısındaki engelleri algılayarak otomatik bir şekilde yönünü de değiştirebiliyor. Japonya’nın ve Uzakdo ğu Asya’nın teknoloji şirketleri, yakın gelecekte robotların temizlik, bakım, eğlence gibi ev içi sektöründe önemli bir pazar oluşturacağına inanıyor ve bu konuda birbirleriyle yarışıyorlar. Bilgi için: www.honda.com Üç ay ücretsiz internet _ CHIP, okuyucuları için Turk.Net ile yaptığı anlaşmayla, CHIP abonelerinin 3 ay boyunca Turk.Net’den ücretsiz internet erişimi kullanmasını sağlayacak. Aboneler, dergiyle birlikte gönderilen, üzerinde “Vogel-Burda grubunun abonelerine hediyesidir” ibaresi bulunan Türk.Net 3 aylık internet paketi sayesinde hızlı ve güvenli biçimde internete bağlanabilecekler. Bilgi için: www.chip.com.tr/abone Ayın bağlantısı CHIP |OCAK 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 26 İnfronic’ten Linux işletim sistemli dizüstü Acer’in Linux sürümü _ Acer’ın Türkiye distribütörü İnfronic, Acer’ı n yeni taşınabilir bilgisayarı olan Travel- Mate 2353LC modelini hem Linux hem de Microsoft Windows işletim sistemi seçeneği ile satışa sunuyor. Açık işletim sistemlerini tercih eden ya da taşınabilir bilgisayarda dü- şük fiyat seçeneği bulmak isteyen tüketicileri dikkate alarak, bu yeni modeli hem Linux hem de Microsoft Windows işletim sistemleri ile satışa sunduklarını söyleyen İnfronic Ürün Müdürü İlhan Aydın, “Linux işletim sistemi, 10. yılını kutlarken Türkiye’de de giderek daha fazla tercih edilir oldu. Linux işletim sistemini tercih eden ve taşınabilir bilgisayar almak isteyen tüketiciler için Acer’ın giriş seviyesi yeni modelini Linux’lu olarak da satışa sunmaya karar verdik.” diyor. İnfronic’in Türkiye geneline yayılmış tüm dağıtım kanalı nda Acer TravelMate 2353LC modelini isteyenler Linux, isteyenler Microsoft Windows XP Home ya da XP Pro işletim sistemleriyle satın alabilecekler. Giriş seviyesi bir ürün olmasına rağmen Acer TravelMate 2353LC’de 802.11g kablosuz ağ desteği bulunuyor. Böylece ürün kablosuz ağ kurulmuş olan bir ortamda kullanılabiliyor. Ürünün bu özelliği ile özellikle küçük ofisler tarafından tercih edilmesi bekleniyor. Fiyatı: 899 dolar Bilgi: www.infronic.com _ Dünyanın başına bela olan sürü postalara karşı en ciddi hukuki savaşı veren ABD’de, aralık ayında mahkemeler, sürü posta göndererek satış yapan üç pazarlama şirketine toplam bir milyar dolar ceza verdi. ABD’li bir e-posta şirketi yöneticisinin, kendi hatları üzerinden sürü posta gönderildiğini tespit ederek mahkemeye başvurması üzerine açı- lan davalarda, davalıların günde on milyondan fazla e-posta gönderdiği belirlendi. Sürü postaları gönderen şirketlerin kayıtlı olduğu adres ve telefonların uydurma çıkması, bu iş için kurulan şirketlerin paravan olduğunu ortaya koydu. Sürü postaya bir milyar dolar ceza fiimdi gönderin Outlook’a ciddi rakip Thunderbird 1.0 _ Yazılımlarıyla Microsoft’un neredeyse rakipsiz olduğu alanlarda ciddi bir rekabet yaratan Mozilla, şimdi de Outlook ile rekabet edecek Thunderbird e-posta programını piyasaya sürdü. Türkçeyi de destekleyen Thunderbird, açık kaynak kodu ile yazıldığı için telif hakkı ödenmesini gerektirmiyor. Thunderbird 1.0, Windows, Mac OS X ve Linux işletim sistemleri ile uyumlu çalışıyor. Otomatik sürü posta filtresi, RSS ve geliştirilmiş arama özellikleri ile gelen yazılımın Palm uyumlu bir mini sürümü de bulunuyor. Ayrıca kullanıcıları n eski posta kutularını kaybetmemeleri için yazılım, Microsoft Outlook, Microsoft Outlook Express, Eudora ve Netscape posta kutuları ndaki iletileri ve adres kutularını da okuyup kopyalayabiliyor. Bilgi için: www.mozilla.com _ Google yetkilileri, arama programı Google Desktop’un işletim sistemi MacOS X işletim sistemine de uyarlamak istediklerini açıkladı. Ancak Google Desktop ile ilgili şikayetlerin önü arkası kesilmezken ve CHIP içindeki haberlerde de okuyacağınız gibi, yazılım bazı güvenlik sorunlarına yol açarken, Apple’ın Macintosh’a bu sorunu ithal etmeye sıcak bakmayacağı düşünülüyor. Bilgi için: www.google.com Google Mac’e göz kırpıyor Google Apple’da CHIP | OCAK 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 28 Güvenlik raporu Phishing E-posta saldırıları daha tehlikeli _ Firefox Final 1.0 çıktı, ve Microsoft yeni rakibinin ekmeğine yağ sürüyor. Duyurunun hemen ardı ndan Bugtraq gözlemcileri Microsoft’un tarayıcısı IE’de birden fazla kritik hata olduğunu tespit ettiler. Bunlar Hacker’larin PC’nize birtakım dosyalar yerleştirebilmesine izin veriyor ya da Phishing saldırılarını kolaylaştırıyor. Üstelik bu, Service Pack 2’yle donatılmı ş bir bilgisayarda bile gerçekle- şiyor. Bu ve benzeri açıklar Cool- WebSearch gibi tehlikeli Truva atları nın bilgisayarlara sızması için ideal ortamı sağlıyor. MyDoom AI ve MyDoom AH solucanları da bu tip iki hata sayesinde kendine ya- şam alanı bulabiliyor. Hepsi bu kadar da değil: Yalnızca kasım ba- şında, tümüyle yamalanmış bir Internet Explorer 6’yı (SP2 olmadan) saldırılara hedef kılan üç açık daha ortaya çıktı. Bunların hepsi de “kritik” olarak tasnif edilmiş. Hatta içlerinden biri var ki sabit diskteki dosyaların görüntülenmesine de izin veriyor. Secunia firmasının ABD’li güvenlik uzmanları veritabanlarında Internet Explorer’ın sadece 2004’te 66 hatasının bulunduğunu belirtiyorlar. Yazı işleri kapanı- şında bu açıklardan 16’sı hala tamir edilmemişti ya da sadece SP2 kurulumuyla ortadan kaldırılabiliyordu. Karşılaştırma için: Firefox’un eski 0.x sürümlerinde şimdiye kadar bu tip sadece 17 hata bulunabildi. Güvenlik açıkları biliniyor ancak bunlardan ikisi için hala hiçbir yama mevcut değil. Bug bildirileriyse “daha az kritik” olarak kaydedilmiş. Firefox’un yeni sürümü 1.0’ın, yazı işleri kapanı şına kadar tek bir güvenlik açığı bile saptanamamıştı. Bu yüzden, Firefox’un büyümesi sadece reklam kampanyaları sayesinde olmayacak. Firefox’un yapımcısı Mozilla.org, Internet Explorer’ın açıklarından çıkar sağlayabilir. Bilgi için: www.secunia.com Microsoft’un tarayıcısında açıklar Yamalı bohça gibi IE WinRAR 3: Sıkıştırma yazılımının arşiv tamir etme işlevindeki bir hata yüzünden hacker’lar sisteme sızabiliyor. Ancak bunun için kullanıcının bu komutu öncelikle özel programlanmı ş bir arşiv üzerinde uygulaması gerekiyor. kProgramın güncel sürümü WinRAR 3.41 bu saldırıdan etkilenmiyor. Bilgi için: www.win-rar.com Linux 2.6.8 ve altı: Binary Loader Elf’de (Executable and Linkable Format) toplam beş güvenlik gediği keşfedildi. Bu açıklar üzerinden, sistem kullanıcıları erişim haklarını teorik olarak Root statüsüne kadar genişletebiliyor. kEn yeni Kernel sürümü 2.6.9’da hata giderilmiş. Samba 3.x: Bir güvenlik açığı, saldırganlara sunucuyu felç eden bir DoS saldırısı başlatmaya izin veriyor. kSürüm 3.0.7 ve altı için sorunu ortadan kaldıran bir yama mevcut. Bilgi için. http://us4.samba.org/samba/ftp/patches/security/ samba-3.0.7-CAN-2004-0930.patch Mac Linux Windows YENİ GÜVENLİK AÇIKLARI 3 Sürü filtrelerine dikkat Reklam filtreleri, kullanıcıların üye oldukları e-posta listelerini (mail list) de engelliyor. Electronic Frontier Foundation’ın (EFF) iddiaları bu yönde. Sözgelimi Anti- Bush hareketi MoveOn.org da bundan yakınanlardan. EFF, blok listelerini kullanıcıların eline bırakmayı talep ediyor. Bilgi için: www.eff.org 3 Cep telefonlarına sürü Delf-HA adındaki yeni bir Truva atı, PC’lere yuvalanıp Rus ağ geçitleri (gateway) üzerinden cep telefonlarına spam SMS’leri gönderiyor. Zararlı kod, kurbanların numarasını rastgele üretiyor ve gönderdiği haber metnini internetteki bir web sitesinden alıyor. Bilgi için: www.sophos.com KISA...KISA... Symantec akıllı telefonlar için koruma sistemini piyasaya sürdü. Böylelikle “proof of concept” olan “Cabir”in zararlı takipçileri engellenecek. Nokia 9300 Smartphone ve 9500 Communicator kullanıcıları, yazılımın bellek kartları üzerinde 30 günlük deneme sürümünü elde edebilecekler. LiveUpdate ise yazılımı güncel tutacak. Ancak Symantec’in LiveUpdate işleminin güvenlik açıklarına sahip olduğu uzun süredir biliniyor. Böylece güvenlik işlevi istemeyerek de olsa zararlı yazılımlara giriş kapısı- nı açabilir. Bilgi için: www.symantec.com Phishing sahtekarları erişim verilerini kurnazlıkla elde etmek için iki yeni yol kullanıyor. Bir numara Brezilya’dan: Kurbanı sahte bir bağlantıya yönlendirmek yerine, zararlı bir script sayesinde bilgisayardaki yerel host dosyası de- ğiştiriliyor ve kullanıcı banka sayfası nı çağırdığı vakit parolasını ve kullanıcı ismini çalan sahte bir sayfaya yönlendiriliyor. İkinci numara ise şu sıralar özellikle İngiltere’de kullanılıyor. Bu Truva atı e-postayla yayılıyor. Bir banka sayfası açıldığında klavye girişlerini kaydediyor, hatta bir de ekran görüntüsü alıp ikisini birden düzenbazlara gönderiyor. Bilgi için: www. messagelabs.com Nokia cep telefonları Var olmayan virüslere karşı koruma
 
 
Cep telefonları | Ekran kartları | Desktop | Notebook | Ses kartları | Webcam | Klavye & Fare | Yazıcılar
Mp3 Player | Usb Bellekler | Video kameralar | Dijital Kameralar | Taşınabilir diskler | LCD & Plazma | Monitörler