CHIP | OCAK 2005 hazırlarken ihtiyaç duyabileceğiniz ekstra materyallere nasıl ulaşabileceğinizi ise yine bu yazı içerisindeki bilgi kutularında bulabilirsiniz. Ayrıca yazı içerisinde tanıtılan programların hepsini eCHIP içerisinde bulabileceğinizi hatırlatalım. DarkBASIC 1.1.3 www.darkbasic.com Oyun hazırlama programlarının en bilinen örneği olan DarkBASIC, hayatında ilk defa bir program veya oyun hazırlayacak kullanıcılar için biraz profesyonel kaçsa da, gelişmiş özellikler ile kullanışlılığı en iyi harmanlayabilen programların başında geliyor. BASIC adını taşıyan ve adı üzerinde basitliği ile ön plana çıkan bir programlama diline sahip olan program, bu dili kullanarak başta oyun olmak üzere çok farklı uygulamalar oluşturmanıza imkan tanıyor. Bir programlama dili öğrenmek çoğu kişiye zor gelse de, BASIC dili için web sitesinde yer alan dersleri ve örnek uygulamaları inceleyerek öğrenebileceğiz kadar kolay yorumu yapılıyor. Bu dili daha detaylı olarak öğrenmek isteyenler içinse yaklaşık yedi yüz sayfalık bir başvuru kitabı bulunuyor. DarkBASIC programını alternatişerinden farklı kılan önemli etkenlerin bir diğerini ise DirectX desteği oluşturuyor. Normalde uzman bilgisayar programcılarının faydalanabildiği DirectX motoru, DarkBASIC ile emrinize amade oluyor. Ayrıca bu program ile hazırladığınız oyunları istediğiniz gibi dağıtma hakkına da sahipsiniz.Yani, bazı programlama dillerinde olanın aksine, öncelikle üreticiden onay almaya ihtiyaç duyulmuyor. Oyunlarınızı hazırlarken kullanabileceğiniz 600 doku, 120 ses efekti ve 900 adet 3 boyutlu model ile birlikte gelen program, bunlara ek olarak bünyesinde çok sayıda örnek kod bulunduruyor. On farklı grafik formatına ve iki farklı (X ve 3DS) üç boyutlu model formatına ek olarak AVI, MIDI, MP3 formatlarını da destekleyen DarkBASIC; bu özelliğiyle oyunları hazırlarken kullanacağınız materyal seçiminde büyük bir esneklik sağlıyor. Klavye ve fareye ek olarak oyun çubuğu veya özelleşmiş oyun kumandaları ile de yönetilebilen oyunlar hazırlamanıza destek olan program, “Force-Feedback” teknolojisini bile kullanmanıza izin veriyor. İlk çıktığı 1999 yılından beri çok sayıda ödüle layık görülen DarkBASIC’in üç farklı sürümü satılıyor. Temel program DarkBASIC kutulu olarak 49.99 dolara satılırken, aynı sürümün internetten indirilen sürümü 39.99 dolardan satılıyor. Bu ikisine ek olarak özellikleri kırpılmış DarkBASIC Lite sürümü ise 19.99 dolar gibi çok daha makul bir fiyata satın alınabiliyor. DarkBASIC programına ekstra özellikler ekleyen veya oyun hazırlarken materyal sıkıntınızı gidermenize yardımcı olan çok sayıda eklentiye ve araca ise www.thegamecreators.com adresinden ulaşılabiliyor. Game Editor 1.2.6 www.game-editor.com Özellikle 2 boyutlu oyunlar hazırlamak için özelleşen Game Editor, programlamaya gerek kalmaksızın kendi oyunlarınızı hazırlamanıza yardımcı oluyor. 3 boyutlu oyunlar hazırlama özelliğini desteklememesi, rakipleriyle kıyaslandığında önemli bir eksi olsa da 2 boyutlu oyunları hazırlamada sağladığı kolaylık bu eksiğini bir nebze de olsa kapatıyor. Sıfırdan kod yazmaya ihtiyaç bırakmamasıyla eli fare tutan tüm bilgisayar kullanıcılarının kendi bilgisayar oyunlarını hazırlamalarını yardımcı olan Game Editor; sadece Windows değil, aynı zamanda Linux ve Pocket PC platformlarında da çalışan oyunlar oluşturmanıza destek veriyor. Çok sayıda platformu desteklemesi en önemli avantajı olan program, oyun hazırlama işlemini çok kolaylaştırıyor: Bunun için öncelikle size bir oyun alanı sunan program, bu alan içerisine oyunda yer alacak nesneleri yerleştirmenizi bekliyor. Durağan ve hareketli nesneleri bu alan içerisine ekledikten sonra, bu nesneler arasındaki ilişkileri önceden belirlenmiş komutlar yardımıyla belirliyorsunuz. İlk başta ekranda gözükme- DarkBASIC: Kendi oyununuzu hazırlamak için ihtiyaç duyabileceğiniz her türlü özelliğe sahip. CHIP | OCAK 2005 168 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM ___Y___A___Z___I___L___I___M___ Oyun hazırlama HI-TECH | INTERNET | PRATİK | Kurulum ile birlikte ve web sitesinde çeşitli dersler bulunduran program, bu derslerin yardımıyla ilk oyununuzu hazırlarken size destek veriyor. Ayrıca web sitesindeki forum sayfalarında diğer Game Maker kullanıcıları ile bilgi alışverişi bulunma şansınız da bulunuyor. Sizi kod yazmakla uğraştırmayan Game Maker, bir önceki Game Editor örneğinde olduğu gibi, ilk olarak size bir oyun alanı sunuyor. Oyunda yer almasını istediğiniz her türlü öğeyi (duvar, nesne, animasyon, arkaplan, ses, vs.) bu alana yerleştirdikten sonra tüm bu öğeler arasındaki ilişkileri tanımlıyorsunuz. Bu şekilde hazırladığınız oyunu dilediğiniz gibi dağıtmanıza izin veren Game Maker, ücretsiz bir oyun ortaya çıkarmanıza veya hazırladığınız oyunu belli bir ücret karşılığında satmanıza hiç karışmıyor. Game Maker ile hazırlanan çok sayıda oyuna programın web sitesinden ulaşılabiliyor. Hatta bu oyunların bazıları EXE formatında değil de Game Maker 6 ile düzenlenebilecek biçimde GM6 formatında geliyor. Makul bir lisans ücretine sahip olan Game Maker, 18 dolardan satılıyor. Jamagic 1.2 www.clickteam.com/English/ jamagic.htm Kendi oyunlarınızı ve programlarınızı hazırlamanıza yardımcı olan çok sayıda uygulamasıyla dikkat çeken ClickTeam şirketinin bir ürünü olan Jamagic, profesyonel görünümlü 3B oyunlar hazırlamanıza imkan tanıyor. 2 boyut desteği de sunan program, dilerseniz hem 2B hem de 3B öğeleri bir arada kullanarak oyununuza değişik bir hava katmanıza izin veriyor. Karmaşık oyunlar hazırlayabilmeniz için ihtiyacınız olan tüm araçları bir araya getiren Jamagic, gelişmiş özelliklerine rağmen kolay kullanımı ile ön plana çıkıyor. Örneğin Jamagic ile oyun hazırlamak için bir programlama dili öğrenmenize ve satırlarca kod yazmanıza gerek kalmıyor. Zira tüm işlemler program tarafından sunulan görsel arabirim içerisinden hallediliyor. Yine de size daha fazla esneklik sunması için kullanabileceğiniz “Script” olarak adlandırılabilecek basit kodlar Jamagic tarafından destekleniyor. k Jamagic: Kendi 3B motoruna sahip olan program, üç boyutlu oyunlar hazırlamak için ideal. yen ve sonradan ortaya çıkan nesneler için de bu işlemleri tamamladıktan sonra oyununuz tamamlanmış oluyor. Tabii ki oyundaki nesnelerin sayısı arttıkça ve bu nesneler arasındaki ilişkiler karmaşıklaştıkça ortaya daha profesyonel oyunlar çıkıyor. Örneğin az önce açıkladığımız mantığı kullanarak basit bir tenis oyununu nasıl hazırlayabileceğinizi hemen aklınızda canlandırabilmiş olmalısınız. Oyunu hazırlarken piyasadaki grafik ve ses formatlarının neredeyse tamamını kullanabilen Game Editor, bu özelliğiyle kullanıcılarına büyük bir esneklik tanıyor. Ortaya çıkan oyunları ister ücretli isterse de ücretsiz olarak dağıtmanıza izin veren program, dilerseniz sitesindeki “Buy Games” başlığı altından, hazırladığınız oyunu satma imkanı da sunuyor. Oldukça başarılı bir performans sergilemesine rağmen üreticileri tarafından hala geliştirilme aşamasında görülen Game Editor, lisans konusunda ise ilginç bir yola başvuruyor: Sabit bir fiyatı olmayan programa siz ne kadar ödemek istiyorsanız o kadar ödüyorsunuz. Önerinizin kabul edilmesi durumunda sınırsız güncelleme ve ücretsiz teknik destek imkanına kavuşuyorsunuz. Game Maker 6.0 www.gmaker.nl Yeni çıkan 6.0 sürümüyle baştan sona yenilenen ve çok sayıda yeni özelliğe kavuşan Game Maker, kendi oyunlarınızı hazırlamak için başarılı bir alternatif olarak göze çarpıyor. Özellikle 2 boyutlu oyunlar hazırlamak için kullanılabilen program, sınırlı da olsa 3 boyutlu öğeler kullanmanıza imkan tanıyor. Çok farklı kategorilerde oyunlar hazırlamanıza ön ayak olan Game Maker, basit bulmaca tarzındaki oyunlardan platform oyunlarına kadar geniş bir yelpazeyi destekliyor. Game Maker: Yeni sürümünde çok sayıda gelişmiş özellik sunan program, sınırlı da olsa 3B desteğine sahip. Game Editor: Sadece iki boyutlu oyunlar hazırlayabiliyor ve kod yazmanıza gerek bırakmıyor. CHIP | OCAK 2005 170 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM ___Y___A___Z___I___L___I___M___ Oyun hazırlama HI-TECH | INTERNET | PRATİK | En önemli özelliği 3 boyutlu oyunlar hazırlayabilmek olan Jamagic, bu özelliğini bir adım ileriye götürerek dahili bir 3B motoruyla birlikte geliyor. Bu durum, üç boyutlu oyun hazırlayan geliştiricilerin en önemli sorunlarından bir tanesini ortadan kaldırmış oluyor. Bu sayede siz tüm enerjinizi kendi oyununuzu mükemmelleştirmek için harcama şansına kavuşuyorsunuz. Üstelik program ile birlikte gelen çok sayıdaki 2B, 3B nesne ile örnek ses efektleri materyal ihtiyaçlarınızın çoğunu karşılıyor. Tabii ki program ile birlikte standart olarak gelen nesneleri kullanmak istemeyen Jamagic kullanıcıları ise kendi oluşturdukları nesneleri kolayca oyuna dahil edebiliyorlar. Örneğin 3D Studio Max, Truespace, VRML, Autocad ve WaveFront ile hazırlanan üç boyutlu modeller Jamagic ile birlikte kullanılabiliyor. Bunlara ek olarak iki boyutlu grafikler ve metinler için de gelişmiş bir destek sunan program, bu sayede ortaya her şeyiyle eksiksiz bir oyun çıkarmanıza yardımcı oluyor. Kendi hazırladığınız oyunları istediğiniz gibi (ücretsiz dağıtmanıza veya belli bir ücret karşılığında satmanıza) değerlendirmenize izin veren Jamagic’in deneme amaçlı “Demo” sürümü dışında “Studio”, “Home” ve “Pro” adlarını taşıyan üç farklı sürümü bulunuyor. Özelliklerine bağlı olarak farklı ücretlerden satılan bu sürümlerin fiyatları 50 dolar ile 399 dolar arasında değişiyor. Klik & Play www.clickteam.com/English/ klilk&play.htm “Kendi oyununu kendin hazırla” kategorisindeki programların ilk öncülerinden olan Klik & Play, 1994 yılında Europress şirketi tarafından hazırlanan bir program. Artık güncellenmeyen ve satışı durdurulan bu program, günümüzde oldukça yetersiz kalsa da türünün ilk örneği olmasıyla bu yazıda kendisine yer bulmayı hak etmeyi başardı. Zamanında kendi oyununu hazırlamak isteyenler arasında fırtınalar estiren Klik & Play, dergimizin eski sayılarından bir tanesiyle birlikte hediye olarak verdiğimiz CD’lerden bir tanesini kaplamayı başarmıştı. Klik & Play programının detaylı kullanımını görüntülü ve sesli olarak tanıttığımız bu CD’de, dergi editörleri tarafından hazırlanan çok sayıda oyuna da yer vermiştik. Adı duyulduğunda editör kadromuzun yüzünü güldürmeyi başaran bu programı siz de denemek isterseniz, ClickTeam tarafından okullara yönelik olarak sunulan ücretsiz “Klik & Play for Schools” sürümünü kullanabilirsiniz. Özellikle eski sistemlerde 2 boyutlu oyunlar hazırlamak için tercih edilebilecek bu program, klasik oyunlar hazırlamak için hala ideal bir platform olmaya devam ediyor. _ Burak Tuyan, burakt@chip.com.tr Klik & Play: Oyun hazırlama programlarının ilk örneği, güncel alternatişerine göre zayıf kalıyor. Yazı içerisinde tanıtılan programları kullanarak kendi oyunu hazırlamak, çoğu okuyucumuz için benzersiz bir tecrübe olacaktır. Ancak hazırladı ğınız oyunları arkadaşları- nızla veya internet üzerinden hiç tanımadığınız kişilerle paylaşmak istiyorsanız, ufak bir ayrıntıya daha dikkat etmeniz çok faydalı olabilir: Hazırladığınız oyunlar için bir kurulum programı hazırlamak, olaya daha profesyonel bir hava katacaktır. Bu işlem için piyasada çok sayıda örne- ği bulunan kurulum programı hazırlama uygulamalarından faydalanabilirsiniz. Bu yazı içerisinde adını sıkça andığımız ClickTeam firması tarafından üretilen ve ücretsiz olarak kullanılabilen Install Creator 2 uygulaması bu iş için oldukça ideal bir çözüm. Web sitesine www.clickteam.com/English/ install_creator.htm adresinden ulaşılabilen program, basit bir sihirbaz arabirimini takip ederek kendi kurulum programlarınızı hazırlamanı za yardımcı oluyor. Ücretli ve daha gelişmiş bir sürümü de bulunan Install Creator, hazırladığınız kurulum programlarına sadece minik bir reklam ekliyor. ___P___R___O___F___E___S___Y___O___N___E___L___L___E___R___E___ __??__Z___E___L __?{___K___u___r___u___l___u___m___ ___d___o___s___y___a___l___a___rı___ ___o___l___u___f___l___t___u___r___m___a___k 3 ___Q___u___e___s___t___ ___C___r___e___a___t___o___r___ ___2___.___3 Özellikle “adventure” kategorisinde oyunlar hazırlamak için özelleşen program, bir harita oluşturmanı za ve içerisine çeşitli karakterler eklemenize izin veriyor. Zorluk derecesini ve yönetim özelliklerini de belirledikten sonra oyununuzu hayata geçirmiş oluyorsunuz. Bilgi için: www. datawaregames.com/ html/qc.htm 3 ___R___P___G___ ___M___a___k___e___r___ ___2___0___0___0 Adından da anlaşılabileceği gibi RPG kategorisindeki oyunlarınızı oluşturmanıza yardımcı oluyor. Tek bir alanda özelleşmesinin avantajlarını hissettiren programın biraz daha geliştirilmiş ve RPG Maker 2003 adını taşıyan güncel bir sürümü daha bulunuyor. Bilgi için: www.svatopluk. com/rm2k/ 3 ___T___h___e___ ___G___a___m___e___s___ ___F___a___c___t___o___r___y___ ___1___.___0___6 ClickTeam firmasının yerini Jamagic uygulamasına bırakan The Games Factory programının, 3B özellikleri bulunmuyor. İki boyutlu oyunlar hazırlamanıza izin veren program, başlangıç seviyesindeki kullanıcılar için başarılı bir alternatif olabilir. Bilgi için: www.clickteam.com/ English/tgf.htm 3 ___S___c___r___o___l___l___i___n___g___ ___G___a___m___e ___D___e___v___e___l___o___p___m___e___n___t___ ___K___i___t___ ___1___.___4___.___5 Scrolling Game Development Kit, Mario benzeri “scrolling” kategorisinde oyunlar hazırlamanı za yardımcı oluyor. Sadece iki boyutlu oyunlar hazırlayabilen program, basit ayarlar ile kendi oyununuzu hazırlamanızı sağlıyor. Bilgi için: http:// gamedev.sourceforge.net/ ___Dİ/___E___R___ ___O___Y___U___N ___Y___A___Z___I___L___I___M___L___A___R___I CHIP | OCAK 2005 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM | YAZILIM HI-TECH Stryker INTERNET | PRATİK | 172