176 hi-tech 96 saat: Küçük hacmi nedeniyle uçaklara kolayca sığabilen Stryker 96 saatte dünyanın her yerine ulaşabilecek şekilde dizayn edilmiş. CHIP | OCAK 2005 173 ye nakledilen bir tank için, sadece o tank modelinin kullanabileceği binlerce ayrı kalem yedek parça ve mühimmatın organizasyonu bile cephe arkasında başlı başına bir işgücü sorunu doğuruyor. Bir askeri operasyonda tank, zırhlı personel taşıyıcı, keşif araçları, anti tank, anti uçak, anti personel silahları taşıyan kara taşıtlarının yedek parça ve mühimmat ihtiyaçlarının karşılanması için için ayrı ayrı organizasyonlar gerekiyor. ABD tüm bu ağır yükten kurtulmak için son yıllarda çok önem verdiği bir projeyi, çok amaçlı askeri aracı Stryker’ı Irak’ta kullanmaya başladı. Stryker, ordunun cephedeki ani operasyon ihtiyacına göre kı- sa sürede istenen şekle girebilen ve her göreve uyum sağlayabilen hafif zırhlı bir taşıyıcı platform. ABD’nin yeni stratejisine göre, dünyanın uzak noktalarına operasyon gerçekleştirmek için farklı askeri araçları yüksek sayıda taşımanın maliyetinden ve hantallığından kurtulmak amacıyla geliştirilen Stryker, üzerine takı lan silahlarla değişik rollere uyarlanabilen etkin bir araç olarak tanımlanıyor. Ağır bir top ve taret monte edildiğinde tank görevi gören Stryker, silahları çıkarı ldığında çok hızlı bir personel taşıyıcıya dönüşebiliyor veya sokak çatışmaları için piyadeler tarafından kullanılan hafif toplarla donanmış bir silah platformuna dönüşebiliyor. Piyade taşıyıcıdan uçaksavara, su altında bile gidebilen bir keşif aracından tanksavara kadar on farklı çe- şit role uyarlanabilen Stryker, sekiz tekerle ği ile çok etkili hareket kabiliyetine sahip. Askeri uzmanlar tarafından, ABD ordusunun birinci Irak savaşında Humvee ile gerçekleştirmek istediği hızlı, etkin, çok amaçlı askeri araç projesinin Stryker ile tam anlamını bulduğu belirtiliyor ve Stryker’ların yakın gelecekte Humvee’lerden daha popüler olabilece- ğinin altı çiziliyor. Üstelik varyantları farklı amaçlar için kullanılsa da ana gövdeleri ortak olduğu için, Stryker’larla düzenlenen operasyonlarda tek tip yedek parçalar, lastikler, elektronik cihazlar, yön bulma sistemleri kullanılıyor ve bu araçlar için gerekli uzmanlaşmış servis personeli konusunda da tasarrufa gidilebiliyor. Roket saldırılarına karşı Humvee’lerden daha fazla koruma sağlayan araçlar, gelişmiş elektronik donanımlarıyla cephe ortasında bir komuta merkezi olarak bile kullanılabilme potansiyeli taşıyor. Açık arazide ağır zırhlı tanklara karşı giri- şilen topyekün bir saldırı dışında şehir savaşlarına etkili kullanılamayan dev tankların aksine, daha küçük hacimli oldu ğu için nakliye uçağıyla taşınabilen Stryker, dünyanın her noktasına 96 saat içinde nakledilip operasyona hazır hale getirilebildiği için çok önemli bir askeri enstrüman kabul ediliyor. Saatte 105 km hızla yol alabilen Stryker bir depo benzinle 550 km yol gidebiliyor. Tek dezavantajı omuzdan atılabilen anti tank silahları na karşı zayıf kalan zırhı olan araç, uçakla nakledildiği noktada, uçağın yere konmasından sonra 17 dakika içinde operasyona hazır hale geliyor. Ağır tankları n ise kendilerini taşıyan gemilerden indirilip monte edilerek operasyona hazı r hale gelmesi saatler, hatta günler alabiliyor. Video kameralar ve ısı görüşü, gece görüşü gibi sistemlerle donatılan, uydu haberleşme sistemlerine sahip Stryker’lar yoğun düşman ateşi altında bile içindeki personelin hızla hareket edip karar vermesine ve uygulamasına yardımcı olacak şekilde tasarlanmış. Topyekün cephe savaşlarının anlamın yitirdiği yeni yüzyılda Stryker gibi, şehir ve milis savaşlarına uygun, pratik, hızlı, modüler ve yüksek teknoloji ürünü donanı mların yakın zamanda modern orduları n envanterlerinde yaygınlaşacağı anlaşılıyor. Bilgi için: www.army.mil/ features/stryker Cem fiancı, cemsanci@chip.com.tr Stryker üzerine takılan savaş donanımlarıyla on farklı göreve uygun hale getirilebiliyor. fiEKİLDEN fiEKİLE Personel taşıma: Hafif zırhı ve hızlı yapısıyla operasyonel birlikleri hızlı ve güvenli bir şekilde cepheye nakledebiliyor. Ağır silah: Üzerine monte edilen büyük bir top sayesinde nakliye aracı ağır silahlı bir tanka dönüşebiliyor. Mayın temizleme: Pek çok aparat araca farklı görevler uygulama imkanı veriyor. CHIP | OCAK 2005 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM | YAZILIM HI-TECH Ürünler INTERNET | PRATİK | 174 2000 yılında dünya’nın ilk Jukebox MP3 çaları olan 6 GB Nomad Jukebox’ı üreten Creative, Zen Micro’yu duyurdu. 5 cm genişlik, 8 cm yükseklik ve 2 cm de derinliğe sahip olan ürünün 5 GB’lık kapasitesi, 2.500 adet şarkıyı yanınızda taşıyabilmenize olanak sağlıyor. Siyah, beyaz, kırmızı gibi toplam 10 farklı renk seçeneği ile gelen cihaz, 32 kanal hafızalı FM radyo özelliğine sahip ve ile FM radyodan da müzik kaydı yapabiliyor. Touch pad ile kumanda edilen Zen Micro, çıkarılabilir Li-ion pil ile 12 saat kesintisiz çalışabiliyor. Bilgi için: www.creative.com.tr Fiyatı: Belli değil Creative’den Zen Micro Çok yetenekli, çok küçük SMS çılgını liselilere müjde Magic Messenger Magic Messenger, cep telefonu ile mesaj yazmaktan bıkan, parmakları yorulanlar için basit ve pratik bir çözüm. Üzerindeki klavye yardımıyla SMS yazmayı kolaylaştıran cihaz, özellikle her ufak detay için mesajlaşmak gereği duyan yakın arkadaşların hayatını kolaylaştıracağa benzer: “-Ben şimdi yemeğe gidyorm cnm.” “-taam cnm, afyt olsn.” “-tşkkr cnm.” Bilgi için: www.boysstuff.co.uk Fiyatı: 40 dolar Dijital İngilizce öğretmeni Çevirmeniniz cebinizde İngilizce öğrenirken en çok ihtiyaç duyulan araçlardan biri olan sözlük dijital çağa uyum sağladı.Elektronik sözlükler sayesinde kalın sözlükler taşıma zahmeti ortadan kalkıyor artık. ENGTRON İngilizce-Türkçe ve Türkçe-İngilizce sözlük, her türlü tercüme işlemini kapsamlı ve pratik bir şekilde yapmak için tasarlanmış. Bilgi için: www.mersanet.com Fiyatı: 110 dolar YÜKSEK TEKNOLOJİ CHIP | OCAK 2005 175 Sporcular veya gün boyunca bilgisayar kullananlara, fare ve klavye hareketlerinden dolayı bilek sızısı çekenlere, bilek hareketinin ön planda olduğu bütün etkinliklerde bulunanlara özellikle tavsiye edilen PowerBall; daktilo, klavye, fare kullananların ve piyano çalanların çok sık karşılaştıkları bilek incinmeleri ve ağrılarından kurtulmaları için uygun ve eğlenceli bir çözüm sunuyor. Bilek bağlarının kireçlenmesini önleyen cihaz Carpal Tunnel Sendromu’na karşı da son derece etkili ve tedavi edici özelliğe de sahip. fieffaf kürenin içindeki aparat dönmeye başladığında bileğe masaj etkisi yapan darbeler gönderiyor ve cihazın hızı isteğe göre ayarlanabiliyor. Bilgi için: http://urunler.4smeb.com.tr Fiyatı: 55 YTL ?____Gelişen teknolojinin en son örnekleri Motorola V400 Bas bas konuş Çılgınca reklamı yapılan Bas Konuş teknolojisine uyumlu telefonlardan biri sonunda ülkemize ulaştı. Motorola’nın V400 modeli, ince tasarımı kadar renkli ekranı ve multimedya özellikleriyle de dikkat çekiyor. Özel bir bas konuş tuşuna sahip olan telefon, bu sistemle birden fazla kullanıcıya aynı anda ses iletilebilmesini sağlıyor. Bilgi için: www.motorola.com.tr Fiyatı: 350 dolar İnternetten çıkamıyor musunuz? Sörf tahtası internete bağlandı Dünyanın en büyük mikroişlemci üreticisi Intel’in yarattığı ilk Wi-Fi sörf tahtası, ünlü Time dergisinin “2004’ün en muhteşem buluşları” listesinde de yer aldı. Bu sörf tahtasının çok önemli bir özelliği var: Denizin ortasında, dalgaların üstünde internete bağlanabiliyor ve dalgaların üzerinde sörf yaparken aynı anda internette de sörf yapmaya olanak sağlıyor. Başınızı internetteki sohbet odalarından kaldıramıyorsanız artık klavye başında göbek bağlamak zorunda değilsiniz. Tek sorun, bu üründen sembolik olarak, bir tane üretilmiş olması. Ama eminiz yeterince para teklif ederseniz Intel sizin için de bir tane üretir. Bilgi için: www.intel.com Fiyatı: Belli değil Carpal Tunnel’e Powerball Titreyen top sağlık saçıyor CHIP | OCAK 2005 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM | YAZILIM ___H___I___-___T___E___C___H___ İnsan makineye karşı INTERNET | PRATİK | 176