| CHIP | OCAK 2005 GÜNCEL Teknoloji KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 30 ları işbirliği yapabiliyorlar. Bu yeni bir konsept değil, daha 1993’te Silicon Graphics’in Onyx iş istasyonlarında paralel çalışan 3B yongaları vardı ama işin maliyeti 1 milyon doları buluyordu. Makul fiyatlı ilk “çift 3B” çözümü 3dfx’den geldi Son kullanıcının satın alabileceği ilk çift 3B _ Süratli kamera hareketleri, karmaşık patlamalar, inanılmaz efektler. Bu günlerde animasyon filmi “Incredibles”ı sinemada seyredenler birinci sınıf 3B grafiklerle tanışı- yorlar. Dev bilgisayar çiftliklerinde render edilen film izleyicilerin ilgisini çekiyor. Ancak artık evlerdeki PC’lerin de 3B grafik gücü hissedilir ölçüde yükseldi. Grafik hızlandırı- cılarının birbirine bağlanmasıyla 3B yonga- Grafik kartınız çok mu yavaş geliyor? Ne duruyorsunuz, bir tane daha takın! PC’lerin 3B performansını neredeyse ikiye katlayan SLI teknolojisinin altında bu fikir yatıyor. CHIP, yeni çift 3B işlemcili sistemlerin bilinmeyen yönlerini araştırdı. çözümünü, o dönemin 3B teknolojisinde lider olan 3dfx piyasaya sürdü. Firma, 1998’de Voodoo-2 kartlarında “Scan Line Interleave” tekniğini kullandı ve böylece SLI kı- saltması doğmuş oldu (kutuya bkz.). O zamanlar PCI veriyolu için tasarlanmış iki grafik kartı bir yassı kabloyla birbirine bağlanabiliyordu. İlk kart, görüntünün tek numaralı satırlarını, ikincisi ise çift numaralı satırlarını hazırlıyor; böylece performansta %70’e varan artışlar elde etmek mümkün olabiliyordu. Referans oyunu olan Quake 2, o zamanlar devrimci bir çözünürlük olan 1.024x768 pikselde bu sayede oynanabilmişti. Nvidia patentleri, fikirleri ve “SLI” markasını devralıyor 3dfx kısa zaman içinde hatalı kararlarla ve ürün gecikmeleriyle piyasanın dışına savrulup yok oldu. Bu çöküşten yararlanan, en iyi patentleri ve en önemli marka adlarını devralan ezeli rakip Nvidia oldu. Bu yüzden, SLI kısaltmasının 2004 sonunda yeniden ortaya çıkışı kimseyi şaşırtmadı. Ancak SLI kısaltması şimdilerde “Scalable Link Interface” yerine kullanılıyor. Yeni SLI sadece PEG (PCI Express for Graphics) uyumlu kartlar için tasarlanmış. AGP veriyolunun SLI için elverişli olmadığı biliniyor, çünkü bu veriyolu verinin yalnızca tek yönlü akışına (ileri ya da geri, ama ikisi aynı anda değil) izin verecek şekilde tasarlanmış. Buna karşılık PEG, diğer grafik kartları için de eş- zamanlı veri aktarımını sağlayabiliyor. SLI teknolojisinin önkoşulu ise iki adet PEG yuvasına sahip anakartlar. Bu konuda da seçeneklerin sayısı epey az. Mevcut Intel sistemleri için şu anda sadece pahalı Xeon işlemciler için hazırlanmış Intel i7525 yonga setli sunucu anakartlarında iki PEG yuvası bulmak mümkün. AMD’nin çok daha hesaplı Athlon 64 işlemcileri içinse yakında Nvidia’nı n nForce 4 SLI yonga setli anakartları çıkacak ve 200 Euro fiyatla satılacak. Ayrıca SLI: 3B ikiyle çarpılıyor k GÜNCEL TEKNOLOJİ VS.SLI: DUAL 3D-SYSTEME IM VERGLEICH SLI TEKNOLOJİLERİ KARfiILAfiTIRMADA »Çift grafik kartlı sistemlerde işbölümü SLI kısaltması, işlev bakımından benzer ama teknoloji bakımından farklı konseptleri anlatmak için kullanılıyor. İşbölümü farklı temellere dayanıyor. Bir Voodoo II kartı, çift resim satırları için gereken dokuları sunuyor, diğeriyse tek resim satırları için gereken dokuları hesaplıyor. Böylece her iki kart da neredeyse aynı yükü bölüşüyor. 1998: Scan Line Interleave (3dfx) 2004: Scalable Link Interface (Nvidia)* “Split Screen Rendering”de her bir GeForce 6 kartı resmin bir yarısından (üst ya da alt) sorumlu. Sürücü, sınırı daha iyi bir yük dağılımı için aşağıya doğru kaydırabilir. çift resim satırı 50 % 40 % tek resim satırı üst resim bölümü alt resim bölümü Grafik kartı 1 Grafik kartı 2 Grafik kartı 1 Grafik kartı 2 Alternatif olarak Nvidia’nın SLI tekniği “Alternate Frame Rendering yöntemini de kullanıyor (bir sonraki sayfadaki metne bkz.). birliğini sağlayan tek bir genişletme kartı üzerinden bir araya getirmeye izin veriyor. Video Array, özel yazılımıyla örneğin bir Radeon X800 XT grafik kartına işin %75’ini, sistemdeki bir X600 XT kartına da işin geriye kalan dörtte birini dağıtabilen “Predictive Load Balancing” özelliğine sahip olacak. Bunun için özel bir sürücü yazılıma da gerek duyulmuyor. Alienware, bu tekniği birçok fuarda sergiledi bile. Bununla birlikte sistemin bir dezavantajı da var: Video Array çözümü 5.000 doları aşan astronomik fiyatlara mal oluyor ve yalnızca ABD’de satılıyor. Yine de Video Array birden çok ATI grafik kartını bir arada çalıştırmak isteyenler için tek çözüm. ATI: 2005 ortası için “Multi Rendering” söylentileri Bariz bir biçimde daha hesaplı bir çözüm, ATI’ın kendisinden beklenebilir. Nvidia’nın SLI benchmark rekorlarıyla harekete geçen Kanadalı yonga üreticisi, söylentiler doğruysa SLI benzeri bir teknoloji geliştirmekle meşgul. Bu çözüm Intel platformları için de kullanılabilecek. ATI, SLI konusunda CHIP’in sorduğu soruları yanıtlamak istemedi, ama yalanlamaktan da kaçındı. Yani çift grafik kartlı sistemlerin yakında PC oyuncularını da neredeyse “inanılmaz” 3B performansına ve efektlere kavuşturabileceğini hesaba katmak gerekiyor. _ UvL/Garo Antikacıoğlu, agaro@chip.com.tr Bilgi için: www.nvidia.com CHIP | OCAK 2005 GÜNCEL Teknoloji KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 32 SLI: 3B ikiyle çarpılıyor Yıl Teknik Kullanılan grafik yongası Anakart arabirimi Bağlantı arasında yassı bant kablosu Önkoşullar Dezavantajları Maliyet (komple) Tekli grafik kartlarına karşılık 3B’de performans artışı 1998 Scan Line Interleave (SLI) 2 x 3dfx Voodoo-2 PCI kart/yassı kablo Ek 2B kartı gerekli 2B sinyalinin Loop-Through kablosu üzerinden iletilmesi yüzünden kalite kaybı 1.500 Euro yüzde 70’e kadar 2004 Scalable Link Interface (SLI) 2 x Nvidia GeForce 6600GT/6800GT/6800 Ultra PCI-Express Her iki grafik kartına bağlantı kablosu Loop-Through kablosu (anakarta göre) i7525 anakartlı (X2) ya da Athlon-64’lü Xeon sistemi nForce-4-SLI anakartlı sistem Intel sistemleri aşırı pahalı Yüksek akım tüketimi Yüksek işletim gürültüsü 5.000 Euro (Intel temelli) 1.500 Euro (AMD temelli) yüzde 90’a kadar 2004 Video Array 2 x grafik kartı (her ikisi de ATI grafik yongalı ya da her ikisi de Nvidia yongalı) PCI-Express “Video Merger Hub” kartı i7525 anakartlı (X2) Xeon sistemi Intel sistemleri aşırı pahalı Yüksek akım tüketimi Yüksek işletim gürültüsü 5.000 Euro yüzde 70’e kadar Üretici 3dfx Nvidia Alienware olduğundan, sürücü kartlar arasındaki ayırma çizgisinin yerini iki karta da eşit yük da- ğıtmak için biraz aşağı çekebiliyor. Alternate Frame Rendering: Kareler sırayla render ediliyor Ama ihtiyaç halinde Nvidia sürücüsü bir yönteme daha başvurabiliyor: “Alternate Frame Rendering”, yani komple resimlerin sırayla render edilmesi. Sürücünün ne zaman hangi modu kullanacağı şimdilik Nvidia’nı n sırrı. Nvidia’nın dokümantasyonunda sadece SLI’ın hangi senaryoda hangi yöntemin kullanılmasının en iyi olduğuna zekice karar verdiğine değiniliyor. ATI da daha önce Alternate Frame Rendering’le 1999’da kötü deneyimler yaşamış- tı. İki yongalı grafik kartı Rage Fury Maxx’ta sürücü programlaması sırasında aşılması güç sorunlar çıkmış, neticede bu konsept bir kenara bırakılmıştı. ATI kartları için alternatif: Alienware’in “Video Array”i “Split Screen Rendering”in daha hassaslaştı- rılmış bir sürümünü, Amerikan üst uç oyun PC üreticisi Alienware geliştirmiş. “Video Array” teknolojisi, aynı üreticiye ait değişik grafik kartlarını “Video Merger Hub” adlı, iş- VIA da “DualGFX” adı altında çift PEG destekli yonga setleri tasarlama aşamasında. Split Screen Rendering: Resmin iki yarısı eşzamanlı hazırlanıyor Nvidia’nın Scalable Link Interface’inde Ge- Force 6 serisinin iki aynı PEG grafik kartı kullanı lıyor. Kartlar arasında eşgüdümü sağlayan yönetim sinyalleri, grafik kartlarındaki ek bir fiziksel bağlantı noktasından iletiliyor. Bu arada, anakart üreticilerinin de SLI özellikli anakartlarında bant genişliği düşük yassı kabloları mı, yoksa Nvidia’nın resmen tanı ttığı bağlantı kartını mı kullanacaklarına karar vermeleri gerekecek. SLI’da iki karttan biri “Master” olarak görev yapıyor. Master kart, sürücü tarafından yönetilerek ikinci kartın çalışma tarzını belirliyor, onun ürettiği sonuçları devralıyor ve kendi hazırladığı resim içerikleriyle birlikte monitöre iletiyor. 3Dfx versiyonundan farklı olarak, Nvidia’nın SLI’ında Split Screen Rendering kullanılıyor, yani master kart görüntünün üst yarısından, slave kart ise alt yarı- sından sorumlu.. Yük dağılımı statik (her bir kart için %50) ya da dinamik olarak gerçekleşebiliyor. Bir görüntünün alt kısmında (zemin ve gölgeler) üst kısmındakinden (tavan ve gökyüzü) daha fazla nesne render edilmek zorunda Pahalı eğlence: Bu işin mali külfeti bazen akıl almaz rakamlara ulaşabiliyor. Ancak Nvidia’nın nForce 4 SLI grafik yonga setli anakartları, çift 3B işlemcili PC’leri yakında tekrar erişilebilir kılacak. KUfi BAKIfiI: PC’LER İÇİN ÇİFT GRAFİK KARTI SİSTEMLERİ Alienware’in “Video Array”i: ATI kartları da destekleyen yegane Çift 3B çözümü. Genişletme kartı “Video Merger Hub” her iki grafik kartının altında bulunuyor. CHIP | ARALIK 2004 |
Cep telefonları |
Ekran kartları |
Masaüstü |
Notebook |
Ses kartları |
Webcam |
Klavye & Fare |
Yazıcılar |
Tablet
Ev Sineması
Mp3 Player | Usb Bellekler | Video kameralar | Fotoğraf Makinesi | Taşınabilir diskler | LED & LCD Tv | Monitörler | OEM | PDA
Navigasyon | Oyun Konsolu

