CHIP Online - Arşiv: Şubat 2005 DOWNLOAD Haberler

10 PRATİK | Microsoft kopya yazılımla savaflmak için yeni bir strateji gelifltiriyor. Bir firmanın ürünlerini koruma hakkı kullanıcıların mahremiyet sınırlarının ötesine geçebilir mi? güncel _ Aktivasyon sistemi fikri ortaya atıldığında Microsoft’un kopya yazılım konusunda önemli bir bafları elde edeceği düflünülmüfltü, ancak korsanların aktivasyon sistemini de kırmaları çok zaman almadı. Microsoft’un tüm çabalarına rağmen Windows’un korsan kopyaları piyasaya dağıldı, yasal takibin zor olduğu ülkelerde genifl kullanım alanı buldu. İnternete bağlı bir bilgisayarda korsan bir yazı lımın tespit edilmesi aslında büyük bir problem değil. Değiflik fırsatlar yaratarak kullanıcıları n sistemlerini, yazılımlarını kontrol etmek, üstelik karflınızdaki bir de dünya çapında baskın bir iflletim sisteminin yaratıcısıysa, çocuk oyuncağı- dır. İflletim sisteminize, yazılımlarınıza eklenecek küçük kod parçaları, hatta belki web sitelerine, sunuculara yerlefltirilecek avcı kodlar, kullanı cıların sistemlerini devamlı göz altında tutabilir ve bir yanlıflınızı gördüğü anda sizi büyük biradere flikayet edebilir: “Sayın büyük birader! fiu arkadafl biraz önce sistemine sizin ürettiğiniz bir yazılımın lisansız, korsan bir kopyasını kurdu. Ne yapmamı istersiniz? (Lütfen bir seçenek belirleyin). a-asalım, b-keselim, c-topuğuna sıkalım, d- CDROM’unun kapağını açıp kapayalım, e-...” Windows Genuine Advantage Microsoft’tun yalan makinesi kullanıcıyı test ediyor Paylaflmak: Bilgisayarınızdaki verileri baflka bir gözle paylaflır mıydınız? 11 CHIP | ŞUBAT 2005 Dark City, Metropolis, Equilibrium hatta Minority Report gibi sinema eserlerinde tasvir edilen gelecek temasında otorite tarafından her hareketi gözlenen, her konuflması dinlenen ve kontrol altında tutulan insanlık resminde olduğu gibi, piyasa lideri dominant bir yazılım flirketinin, kullanıcıları potansiyel hırsızlar olarak görüp sistemlerini gözetlemesi ve bilgisayarlarının içindekileri görmesi fikri herkesi korkutuyor. Üstelik, bu tür bir izlemenin yasak oldu- ğu, demokratik ülkelerin yasalarında altı çizilerek belirtiliyor ve yukarıda adı geçen karanlık filmlerdekine benzer bir geleceğin oluflmaması için en ufak izleme giriflimleri bile toplum refleksi ile karflılaflıyor. Spyware adı verilen ve aslında kullanıcıların bilgisayarları na yerleflip ticari firmalar için sessizce piyasa arafltırmaları yapan küçük yazılımların nasıl bir tepkiyle karflılafltığını ve kullanıcıların bilgisayarlarındaki bu küçük casuslardan kurtulmak için söz konusu küçük casus yazılımın ihtiyaç duyduğu sistem kaynağı ndan çok daha fazlasını isteyen koruma yazılımları nı kullandıklarını hatırlamaya çalıflın... İflte bu tezin ıflığında, flu sıralarda internette dolanan bazı haberler, Microsoft’un ateflle oynadığını düflündürtüyor. Sabit diskinizi Microsoft’a açmak Microsoft’un müflterilerine ek çoklu ortam aletleri temin etmek için ara sıra ücrete tabi Plus paketleri yayınlaması alıflıldık bir geliflmedir. Ancak flimdi, yalnı zca bir Plus paketi içinde bulunabilen Photo Story 3 aracı web’den ücretsiz yüklenebiliyor. Microsoft’un ansızın neden bedava yazılım hediye ettiğini merak edenleri ise ilginç bir yanıt bekliyor: Yazılım aslında karflılıksız değil. Çünkü Microsoft karflılık olarak kullanıcının Windows iflletim sistemini sorguya açmasını istiyor. Küçük bir yazılım bilgisayarı inceleyerek kullanıcının iflletim sisteminin orijinal olup olmadığı nı sınıyor ve Microsoft’a rapor veriyor. “Windows Genuine Advantage” adı verilmifl proje flu sıralar test aflamasında, ama yine de kullanıcıları tedirgin ediyor. Hangi veriler aktarılıyor ve eğer kullanı cı bir korsan kopya kullanıyorsa ne oluyor? Microsoft’un basın sözcüsü Irene Nadler, “Kullanıcının özel verileri aktarılmıyor,” diyor ve devam ediyor: “Biz Photo Story 3 ile korsan kopya kullanıcılarını teflhis etmek veya hukuken takip etmek amacında değiliz. Bilakis sınama rutinini pratikte test etmek istiyoruz.” Ama Microsoft’un bu sınama rutinini Windows’un yeni terfilerine de ekleyip eklemeyeceği sorusu yanıtsız kalıyor. Bu soruyu Microsoft flefi Steve Ballmer yanıtlıyor. Medya haberlerine göre Ballmer, Windows’un yasadıflı kopyalarını kullananların yakı n gelecekte hiçbir terfiyi yükleyemeyeceğini ya da bunun için ödeme yapmak zorunda kalacaklarını açıklamıfl bulunuyor. Geliflmeler üzerinde üretilebilecek spekülasyonun sonu yok. Microsoft bu sınama rutinini oyunları- na ya da Office paketine dahil ederse ne olur? Bu yazı lımlar korsan iflletim sistemi üzerinde kurulamaz. Kurulursa da, kullanıcı ister lisanslı olsun isterse korsan, Microsoft yüz milyonlarca bilgisayarın sabit disklerine eriflim hakkı kazanır. Microsoft’un kendini korsan kopyalara karflı korumak istemesi ve önlem alması, elbette en meflru hakkı. Üstelik biliflim sektörünün içindeki herkes korsan yazılımla mücadelenin toplumların yararına olduğunun farkında. Korsanları n kontrolündeki piyasalarda yazılım sektörünün ve dolayısıyla biliflim sektörünün geliflip üretim yapar hale gelemediği, bunun yerine fikir haklarını silahla gasp eden haydutların banka hesaplarını doldurup yasadıflılığı besledikleri bilinmektedir Ama sistem kodları gizli olduğu sürece, bilgisayarlarında gözetlenen bilgilerin ne olduğunu asla bilemeyecekleri için kullanıcılar da tedirginlik yaflamakta haklı olacaklardı r. Cem fiancı, cemsanci@chip.com.tr Kontrol altında: Microsoft kullanıcıların izniyle bilgisayarı didik didik arayıp gerekirse iflletim sistemini kilitleyebilecek. Yakalandınız: Kopya yazılım kullanıyorsanız yeni kuracağınız Microsoft yazılımı sizi yakalayacak. CHIP | ŞUBAT 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | 12 PRATİK | _ Yıllardır, biliflim teknolojileri konusunda yeni ne varsa en ince detayına kadar yazıp çiziyoruz. İlginizi çekebileceğini düflündüğümüz her konuyu aylık periyodumuz içinde atlamadan sıcağı sıcağına sizlere ulafltırmaya çalıflıyoruz. Hatta birçok teknoloji ya da hizmeti, ülkemize gelmekten henüz çok uzak olsa bile taflıdığı haber değeri yüzünden sizlere aktarmaktan hiç çekinmedik. Ancak itiraf etmemiz gerekirse bir konu var ki, yazmadan önce her seferinde bir kere daha düflünüyoruz. Peki nedir bu kadar çekindiğ imiz ve sizlerle paylaflmakta tereddütte kaldı- ğımız konu? Overclocking mi? DVD’lerin kopyalanması ve müzik CD’lerinin riplenmesi mi? Ya da yasallığı tartıflılan P2P yazılımları mı? Hiçbiri değil. Eğer henüz tecrübe etmeyenlerdenseniz belki flaflıracaksınız ama bahsettiğim konu yurtdı flından alıflveriflten baflka bir fley değil. Sakın ne var bunda demeyin. Bu konu avantajları nedeniyle olağanüstü çekiciyken, yılan hikayesine dönen alıflverifl sonrası süreci ile aslında insanın hevesini kursağı nda bırakacak kadar da itici. Çünkü her an değiflen koflullar, tecrübe ettiğiniz ve en ince detayına kadar arafltırıp yazdığınız alıflverifl yazınızın daha matbaa aflamasında bir anda geçerliliğini yitirmesine bile yol açabiliyor. Bir de dergiyi alıp, yazıyı okuyup heveslendikten sonra acı gerçekle karflılaflan okuyucularımızı düflünün. fiimdi gelelim tüm bunları tekrar dile getirmemin sebebine. Belki fark etmiflsinizdir. E-alıflverifl, e-bay, Paypal gibi kavramlar uzun zamandır dergimizde pek yer bulamıyordu. Bunun nedeni ülkemiz için bu hizmetlerin artık geçerli olmamasıydı. Böylece belli bir dönemi monitör baflında yabancı alıflverifl sitelerine bakıp sadece hayal kurmakla geçirdik. Ancak, bir süredir Paypal, Türkiye’ye yeniden hizmet veriyor ve her fley yeniden bafllıyor. İflte benim bu yazıyı yazmayı düflünmemdeki asıl sebep de zaten bu. İkinci bir hayal kırıklığı yaflamanızı engellemek. Eminim ki bu haberi duyduğunuz andan itibaren yeniden ekonomik 2. el malzeme hayallerine dalmanı z çok fazla zaman almayacak. Ancak flunu da unutmayın ki önünüzde hala 100 Euro sınırı, yasaklı ürün engeli, 2. el kısıtlaması, kargo flirketleri bulmacası ve daha aklınıza gelmeyecek bir sürü ince ayrıntı var. Bir anda aldığınız ürüne normal fiyatından daha fazla ödemek ve bir hayal kırıklığı yaflamak istemiyorsanı z siz en iyisi biraz daha bekleyin. Çünkü önümüzdeki ay bu konu ile ilgili çok detaylı bir yazı sizi bekliyor olacak. Gelecek ay görüflmek üzere. READ.ME » Yurtdıflından alıflverifl: 2. perde ? Mahmut Karslıoğlu Yayın Koordinatörü mkars@chip.com.tr _ Panda Software, yeni güvenlik çözümleri Titanium Antivirus 2005, Platinum Internet Security 2005 ve TruPrevent Personal 2005’i lanse etti. Bu çözümler ev kullanıcılarının, küçük iflletmelerin ve profesyonellerin ihtiyaçları na cevap vermek, kullanıcıları her türlü internet tehdidine karflı korumak için tasarlanmı fl. Panda ürünlerinin baz aldığı TruPrevent teknolojileri, internet tehditlerine radikal bir flekilde yaklaflıyor; alıflılagelmifl, sadece virüs ortaya çıktığında tepki gösteren çözümlerden öte, daha virüsler hareket etmeden problemi etkisizlefltirerek saldırıları önlüyor. TruPrevent Teknolojileri geleneksel antivirüs heuristic taramadan çok daha farklı. Heuristic tekniği, taranmıfl dosyaların statik kodlarına basit karflılafltırma kuralları uygulayarak bazı yeni virüsleri tespit edebiliyor. Ancak TruPrevent Teknolojileri, çalıflır çalıflmaz programların ve proseslerin davranıflları nı analiz ederek tehlike yaratanları gözlem altına alıyor ve her hareketlerini kontrol altı nda tutuyor. Böylece olası virüslerin yayılması da engellenmifl oluyor. Panda’nın yeni ürünlerinden Platinum Internet Security 2005, küçük iflletmelerin ve profesyonellerin internet iletiflimini virüslere, solucanlara, Truva atlarına, hacker, casus programcık, spam ve dialer saldırılarına karflı koruyor ve TruPrevent Teknolojileri sayesinde bilinmeyen virüsleri ve tehditleri de tespit edebiliyor. Titanium Antivirus 2005 ise “kur ve unut” prensibinden ayrılmadan internet tehditlerine karflı en yüksek derecede koruma öneriyor. TruPrevent Personal 2005 ise Panda Software dıflındaki firmalar tarafından gelifltirilen tüm antivirüs ürünleriyle uyumlu çalıflı- yor ve baflka yazılımların da TruPrevent teknolojisine adapte olmasını sağlıyor. Bilgi için: www.pandasoftware.com.tr TruPrevent teknolojileri yükseliyor Panda Software’in 2005 güvenlik ürünleri CHIP | ŞUBAT 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | 14 PRATİK | _ BEPSON’un yeni multimedya projektörleri EMP-835/830 (XGA 3000 ANSI lümen) kullanıcılara yüksek hızlı kablosuz ağ bağlantısı sağlayarak PC’siz sunumları mümkün kılıyor. EPSON EMP-835/830 XGA, EPSON EasyMP teknolojisiyle hızlı ve güvenli kablosuz LAN aktarımını sağlıyor. EPSON EMP-835/830, seyirci nerede oturursa otursun sunumu seyretmesini garantileyen güçlü yaklafltırma özelliğine, 5W’lık hoparlörlerle zenginlefltirilmifl sese ve yüksek parlaklığa (3000 ANSI lümen) sahip. EPSON EMP-835/830 projektörler ayrıca yüksek veri aktarım hızları yla da (11Gbps) ilgi çekiyorlar. EMP- 835/830’un en önemli özelliklerinden biri de bilgisayara gerek olmaksı zın, USB saklama cihazı veya PC kartı kullanarak MPEG2 kliplerini oynatıp, PowerPoint sunumlarını gösterebilmesi. Bilgi için: www.epson.com.tr EPSON multimedya projektörler Sabit diskte son sınır Yüksek hızlı kablosuz bağlantıyla görsel flov 400 GB da bir gün dolar _ Seagate 2004 Haziran ayında duyurup yeni yılla birlikte pazara süreceğini açıkladığı ürünlerden 400 GB’lık sabit diskini kullanıcı- lara ulafltırmaya baflladı. Baracuda 7200.8 modeli sabit disk, dünyanın tek bir plaka üzerinde 133 GB veri depolayabilen ilk sabit diski olarak biliniyor. Serial ATA ve Ultra ATA/100 modelleri bulunacak sabit diskler 7200 rpm devir hızıyla çalıflacak. Ancak yeni Barracuda 7200.8'in “Native Command Queing” adı verilen teknoloji ile 10000 rpm'lik disklerin ulafltığı performansı yakaladığı belirtiliyor. Bilgi için: www. seagate.com _Fujitsu Siemens Computers, mobil kullanıcıların farklı ihtiyaçlarını karflılayan yeni multimedya dizüstü modellerini Türkiye’ye getirdi. İki yeni AMILO dizüstü (AMILO A1640, AMILO M1425), entegre kablosuz LAN’ dan tutun da büyük bellek kapasitesine, DVD okuma-yazmaya, daha keskin görüntüler sunan genifl ekrana ve uzun pil ömrüne kadar uzanan genifl bir ifllev yelpazesine sahip. lekli ATI MOBILITY RADEON 9700’e, 80 GB sabit diske ve 15,4 inç ekrana sahip. Ağırlığı 3 kg, fiyatı ise 1.799 USD AMILO M7405 Grafik özellikleri ve güç gereksinimi yerine uzun pil ömrü isteyen kullanıcı- lar için ideal bir seçenek. 1,8 GHz’e kadar Intel Pentium M ifllemci ve 64 MB video bellekle mobil kullanıcılar, kablosuz LAN (WLAN) gibi en son bağlantı teknolojilerine sahip bir makineyi tercih edebilirler. 2,75 kg ağırlığındaki AMILO M7405, 1499 USD’dan (KDV hariç) bafllayan fiyatlarla satıfla sunuldu. Bilgi için: www.fujitsu-siemens.com.tr Fujitsu Siemens’in yeni modelleri Akıllı AMILO’lar AMILO M1425 1.8 GHz’e kadar Intel Pentium M ifllemci ve Intel Centrino mobil teknolojisi ile flartlar ne olursa olsun kullanıcının sürekli online kalmasını garantileyen entegre kablosuz LAN içeren, güçlü ve üst seviye bir model. Dizüstü PC, ayrıca mobil bir eğlence sistemi olmasını sağlayan, 128 MB belCHIP | ŞUBAT 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | 18 PRATİK | Fotoğraflarınız solmasın HP renkli ve canlı _ HP Photosmart serisi fotoğraf yazıcıları, baskılarının yüksek görsel kalitesi ve renklerin solmaya karflı dayanıklılığı sayesinde, artık kurumlar kadar bireysel kullanıcılar tarafından da tercih ediliyor. HP’nin patentli renk katmanlama (layering) teknolojisi PhotoREt Pro, flirketin 8 kartufllu baskı sisteminin temelini oluflturuyor. Bu teknoloji, HP Photosmart 7900 yazıcı serisinin, bir piksel için 72,9 milyon farklı renkte mürekkep kombinasyonu üretmesini sağlıyor. HP, fotoğ- raf baskılarında hem boya bazlı, hem de doğal renklendirilmifl (pigmented) mürekkepleri kullanıyor. Ayrıca, otomatik “hale düzeltme” özelliği, yazıcının her zaman gerçek ve istikrarlı renklerde baskı yapabilmesini mümkün kılıyor. HP Türkiye Baskı ve Görüntüleme Ülke Müdürü Fikret Ergüder, evde fotoğraf baskısının her geçen gün daha fazla kullanıcı tarafı ndan tercih edildiğini ifade ediyor ve ekliyor: “Zamandan tasarruf sağladığı ve yüksek kalitede baskı o l a n a ğ ı s u n d u ğ u için kurumları n tercih ettiği HP y a z ı c ı l a r , artık bireysel kullanı- cıların da ilk seçimi. Kendi fotoğraflarını diledikleri zaman, diledikleri boyutta evde basmak isteyenler, HP ürünlerinin uygun maliyeti, kullanı m kolaylığı ve görüntü kalitesiyle, düflledikleri sonuçları hemen elde ediyorlar.” Bilgi için: www.hp.com.tr _ Motorola’nın kapaklı telefonlar ligine katılan son oyuncularından V171, çarpıcı tasarımı, kolay kullanımı, güçlü pili ve ekonomik fiyatıyla dikkat çekiyor. Motorola V171, cep telefonunda temel fonksiyonları tercih eden kullanıcılar için piyasaya sürülen, kapaklı tasarımıyla ödül almıfl bir model. Mat metal görüntüsü, küçük boyutları ve hafifliği ile göz dolduruyor. Modelin menü yapılandırması ve dört yönlü seçim tufllarının da yer aldığı tufl takı mı kullanıcılara büyük rahatlık sağlıyor. 300 saate kadar bekleme ve 6,6 saate kadar konuflma süresiyle uzun süreli iletiflim fırsatı bulunuyor. Motorola V171’in iddialı olduğu alanlardan biri de güçlü ses çıkıflı. 32 ton polifonik ses çıkıfl desteğine sahip modelin hafızasında 24 adet melodi bulunuyor. Motorola oyun severleri de düflünmüfl ve telefona 3 adet (Racing, Torpedo ve Magic) oyun eklemifl. V171 kullanıcıları dilerlerse kiflisellefltirme seçeneklerinden yararlanarak telefonlarının arayüz renklerini, arka planlarını, ekran koruyucuları nı seçebiliyorlar. Bilgi için: www.motorola.com.tr Motorola V171 Kapak tasarımına ödül 500 dolara Mac Mini Minik olsun Apple olsun _ Apple monitörsüz olarak 499 dolara satmaya karar verdiği minik bilgisayarı tanıttı. Görünüm ve strateji olarak barebone PC’lerin salonlarda multimedya merkezi olarak tercih edilmesine karflı gelifltirilmifl imajı veren Mac Mini için, klavye, fare ve monitör ayrıca satın alınıyor. 2 USB, 1 firewire, 1 Audio, 1 etnernet ve ekran kartı portuna sahip olan Mac Mini, 40 GB’lik sabit diskle gelecek. 80 GB büyüklüğünde sabit disk isteyenler ise 100 dolar fazla ödeme yapacaklar. Mac OS X Panther iflletim sistemiyle çalı- flacak cihaz pek çok dijital eğlence yazılımını içinde barındıran iLife dijital medya yazılımı ile birlikte gelecek. Kablosuz bağlantı özelliği de bulunacak bilgisayarın ağırlığı da 1,3 kg olacak. PC pazarından pay almayı hedefleyen Apple, iPod ile yakaladığı baflarıyı sürdürmek için de yakın tarihte 100 doların altında bir fiyatla satı- lacak yeni bir iPod modeli duyurdu. Çok küçük boyutlarıyla ilgi toplaması beklenen yeni iPod 512 MB hafızaya sahip olacak ancak 1 GB ve 4 GB boyutlu seçeneklerin de sunulacağı söyleniyor. Bilgi için: www.apple.com.tr _ Londra’da bir otelin kumarhanesine giden üç oyuncu, cep telefonundaki bir lazer tarayıcı yardı mıyla rulet topunun serbest bırakıldığı andaki hızını ölçmeyi, oyukla kontak noktasını ve hız kaybını ortaya çıkarmayı baflararak rulet oynamaya kalkınca, arka arkaya kazandıkları oyunlarda toplam 1,8 milyon Euro topladılar. Küçük bir bilgisayar, çark daha üç kez dönmeden bekleyen sayıyı hesaplayıp sonucu oyuncunun cep telefonuna aktarıyor. Oyuncular flanslarını böylelikle 1:37’den 1.6’ya yükseltebilmifller. Kumarhane iflleticisinin flikayetine istinaden üç kumarbaz, bir Macar kadın ve iki Sırp, polis tarafından gözaltına alındı ama lazer tarayıcı topun hareketine hiçbir etkide bulunmadığı için hiçbir yasayı ihlal etmemifl sayıldılar ve kazandı kları parayı hak ettiklerine hüküm getirildi. Öyle görünüyor ki, havuzlar, plajlar, kuaförler, güzellik salonları derken artık kumarhanelere de cep telefonu sokmak yasaklanacak. Londra’da bir rulet salonu Cep telefonuyla servet kazandılar “icat Standart” ürününü satın alan bir kullanı cı, marka ve model bağımsız olmak üzere masaüstü ya da dizüstü bilgisayarı ile monitörüne ve yazıcısına 1 yıl boyunca ücretsiz ve limitsiz, yazılım dahil, parça hariç servis desteği alma imkanına sahip oluyor. “icat Standart” paketi kapsamında bir yıl boyuncu parça hariç, ücretsiz ve limitsiz olarak flu hizmetler sunulmakta: Arıza tespiti ve onarımı, sıfırdan sistem kurulumu (formatlama), yeni donanım yükseltilmesi (upgrade), donanım sürücülerinin güncellenmesi, virüs temizliği, internet bağlantısı ve eposta ayarlarının yapılandırılması. CHIP | ŞUBAT 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | 20 PRATİK | _ 1992 yılından bu yana bireysel ve kurumsal bilgisayar pazarında bakım ve onarı m hizmeti veren Bilgisayar Hastanesi, verdiği hizmetleri “icat” paketleri aracılı- ğıyla Türkiye’deki tüm bilgisayar kullanıcı- larının hizmetine sundu. Türkiye’de bir ilk olan bu hizmet, kutulanmıfl ve raflarda satı labilir hale getirilmifl, bilgisayarlara yönelik servis paketlerinden olufluyor. “icat” servis paketlerinin ismi, Türkçe karflılığı “bireysel bakım anlaflması” olan “individual care agreement” kelimelerinin bafl harflerinden olufluyor. Ürün logosunda “+” iflaretiyle simgelenen “t” harfi ise “icat” paketlerinin tüketiciye sağladığı katma değeri iflaret etmek için düflünülmüfl. Dizüstü, masaüstü ya da cep bilgisayarları ve yazıcı- lar için 1 yıllık limitsiz servis hizmeti sağlayan “icat”, Türkiye’de ilk kez tüketicilerin hizmetine sunulmufl bireysel bakım anlaflmaları içeriyor. Tüm Türkiye’deki bilgisayar kullanıcılarına hızlı, etkin, profesyonel tamir ve bakım hizmeti sunulması amacıyla hayata geçirilen “icat”, iki farklı paket halinde sunuluyor. “icat Standart” ürününü satın alan bir kullanıcı, marka ve model bağımsız olmak üzere masaüstü ya da dizüstü bilgisayarı ile yazıcısına 1 yıl boyunca ücretsiz ve limitsiz, parça hariç servis desteği alma imkanına sahip oluyor. “icat HP” paketinde ise HP ve Compaq marka dizüstü bilgisayarlara parça dahil olmak üzere 1 yıl garanti temin ediliyor. Üstelik arı- zalı cihazlar parça değiflimi gerekmeyen durumlarda en geç 48 saat içerisinde tamir edilip, kullanıcısına teslim ediliyor. “icat” paketlerinin sunduğu avantajlar, paketin bağlı olduğu bilgisayarı satarken yeni kullanı cıya ücretsiz olarak aktarılıyor. Teknoloji marketlerde, bilgisayar ürünleri satıflı yapan mağazalarda ve süpermarketlerde bulunabilecek “icat Standart” paketleri 60$+KDV, “icat HP” paketleri ise 120$+KDV fiyatla satılıyor. Bilgi için: www.bilgisayarhastanesi.com Bilgisayarınızın sağlık sigortası: “icat” PC’ler de hastalanır _ LG Electronics, kablosuz LCD TV üreterek elektronik sektöründe bir ilki daha gerçeklefltirdi. LG’nin Seul - Güney Kore’deki merkezinde tanıtımı yapılan 15 inç büyüklü- ğündeki LCD TV, aynı zamanda JPEG ve MPEG özellikleriyle kablosuz bir multimedya monitör olma özelliği de taflıyor. 15LW1R adı verilen yeni ürünün, TV ya da diğer multimedya uygulamalarında kablo problemini tamamen ortadan kaldırması nedeniyle pazarda büyük ilgi görmesi bekleniyor. Her odada TV seyredilmesini oldukça kolaylafltıran bu yeni sistemin, vericiden 35 metre mesafeye kadar izlenebilmesinin, flarj edilebilir pilleri ile 3 saat süreyle elektriğ e ihtiyaç duymamasının ve sadece 4 kg. ağırlığında olmasının sektörde büyük bir yenilik olduğu belirtildi. LCD ekran TV olması na ek olarak PC üzerinde JPEG ve MPEG uygulamalarının kullanılmasına da imkan veren sistemin en büyük özelliği tüm görsel verilerin ev içinde kablosuz olarak transfer edilebilmesini sağlaması. LG Electronics bu ürün ile Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya’da 2005’in ilk çeyreğinde piyasaya çıkaracak. Bilgi için: www.lge.com Kablolardan kurtulun LCD TV’de “kablosuz” dönem… “icat HP” paketinde ise HP ve Compaq marka dizüstü bilgisayarlara parça dahil olmak üzere 1 yıl garanti temin edilmekte. “icat HP” paketi kapsamında, Türkiye’de bulunan tüm HP Bölge Onarım Merkezleri ve Yetkili Servis Noktaları’ndan servis almak mümkün. “icat HP” sadece HP ve Compaq dizüstü bilgisayarları n nx50xx, nx70xx, nx90xx, Omnibook (XE3, XE4, XT), Evo, Presario ve Armada serilerinde yer alan tüm modeller için geçerli. _ Önceden hemen hemen hiç kimsenin tanımadığı Çinli bir BT firması, PC’nin çıkıfl noktası olarak görülen IBM markasını satın alınca herkes flaflırdı. IBM sadece bir marka değil, batılı endüstri devletlerinin teknolojik üstünlüğünün de simgesi gibiydi. Çin’in hızlı büyümesinden ve dünya piyasalarını ele geçirmesinden flikayet eden herkes flimdi daha da endifleli. CHIP ise Lenovo- IBM anlaflmasının arka yüzünü arafltırdı. Çin’deki inanılmaz derecede düflük iflçi ücretlerinin yerleflik iktisadi duraklar üzerine devasa baskı uyguladığı bir gerçek. Aynı zamanda Çin’in kalabalık nüfusu ile çok büyük bir pazar olduğu da gerçek. Dünya’nın en büyük 500 flirketinden 400’ü, Çin’in ekonomideki saldı rgan yayılmacı politikası nedeniyle tüm uluslararası kurulufllara flikayet dilekçeleri gönderseler de Çin’de bir ofis açıp, ortak bulup, Çin ekonomisinin bir parçası olmayı da ihmal etmiyorlar. Dolayısıyla, Çin’in korkulan ekonomik büyümesinin bir kısmında sorumlu olanlar da yine Çin’den korkan batılı flirketler. Ancak Lenovo-IBM anlaflmasında durum biraz daha farklı. Bu satıfl ifllemi Çin pazarından pasta kapmak isteyen IBM’in bir saldırısı değil, Çin pazarını ele geçirmeye çalıflan batılı bilgisayar üreticilerine karflı ayakta durmak isteyen Çinli Lenovo flirketinin, IBM’i satın alarak pazar payını savunma giriflimi olarak görülebilir. Dolayısıyla, ortada Çin pazarındaki rekabetten kaynaklanan, dünya çapında bir yarıfl var. Pazar paylarını yükseltmek isteyen firmalar ise ucuz PC üretme çabası na girdiler. HP Free- DOS iflletim sistemli ve AMD yongalı “Pavilion” isimli modelini 380 Euro fiyatla satıyor. AMD ise PIC (“Personal Internet Computer”) ile eflik ülkeleri fethetmek istiyor. Rekabet fiyatıysa 140 Euro. Lenovo ise, IBM’i satın alarak Çin’de ayakta kalmanı n yanında, merkezlerini ABD’de IBM’in hemen yanı na taflıyarak artık sadece Çin için üreten lokal bir oyuncu olmaktan çıkıp, dünya için üretim yapacakları- nın sinyalini veriyor. Çin’in ucuz ifl gücüyle üretilecek bilgisayarların dünya piyasasına yayılmasıyla fiyatların da tepetaklak düfleceğini söylemek zor değil. Üstelik, bu ucuz ifl gücü ile bafl etmek için baflka ünlü markaları n da birleflip güç birliği yaparak, rekabete ayak uydurmaya çalıflması bekleniyor. fiimdilik akıllardaki tek soru, Çinlilerin IBM’in kalitesini sürdürüp sürdüremeyecekleri. Bilgi için: www.ibm.com CHIP | ŞUBAT 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | 22 PRATİK | IBM’in PC bölümünü satın alan Lenovo’dan yeni bir hedef Lenovo-IBM anlaflmasından sonra bilgisayar sektöründe kartlar yeniden karıfltırılıyor. Piyasa üzerindeki baskı çok yoğun ve rekabet artık daha da sertleflecek. Ama müflteriler karlı çıkacak, çünkü fiyatlar çok düflecek. Tüm dünya için ucuz bilgisayarlar _ Bir dönem soğuk ifl makinesi olarak görülen bilgisayarların renkli, eğlenceli bir oyun makineleri olabileceğini ispatlayan ve 1980’ler boyunca milyonlarca ürün sattı ktan sonra yanlıfl stratejik kararlar sonunda pazardaki hakimiyetini kaybedip çöküfle giden Commodore yeniden canlandı rılıyor. ABD’li bir multimedya flirketi olan Yeahronimo Media Ventures, Commodore’un isim haklarını Hollandalı Tulip firması ndan 33 milyon dolara satın aldı. Eski sahibi, Commodore markasını Avrupa pazarı nda MP3 çalar satmak için kullanıyordu. Yeahronimo ise, dijital müzik çalar satıflı- na devam ederken, Commodore 64 ismiyle yeni bir oyun bilgisayarı da gelifltirip satı fla sunmayı planladıklarını açıkladı. Bilgi için: www.tulip.com Efsane oyun bilgisayarı fanatiklerini bekliyor Commodore 64 yeniden mi doğuyor? CHIP | ŞUBAT 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | 24 PRATİK | Pardon, kablo koptu internet gitti İnternetsiz bir koca hafta _ Tüm Türkiye’nin internet omurgası- na bağlantısını kontrol eden Türk Telekom, ocak ayı içinde meydana gelen arıza nedeniyle yurtdıflı çıkıfllarının durma noktasına gelmesini, Marmara denizi altındaki bir kablonun kopması yla açıkladı. Deniz altındaki kablonun 16 Ocak günü kopmasıyla Türkiye’den yurtdıflı bağlantılar için ayrılan bant geniflliğinin büyük bölümü kullanılamaz hale gelmifl, gün içinde 7Gbps olarak hesaplanan ortalama bant geniflliği ihtiyacının ancak yarısı karflılanabilmiflti. Arızanın ardından bir hafta boyunca tamirat çalıflmalarının süreceği belirtilirken, yazı ifllerimizin kapanıflı sı- rasında, sorunun giderilmesinin 23 Ocak Pazar gününü bulacağı yazılı bir duyuru ile açıklandı. 16 Ocak Pazar günü saat 16.15’te Türk Telekom’un yurtdı flı internet eriflimini sağlayan alternatif kablolardan birisi olan MedTürk denizaltı kablosunun kopmasından sonra yapılan ilave kapasite çalıflmalarının devam ettiği söylenirken, acil olarak devreye sokulan hatlarla kapasitenin 5,1 Gbps hızına çıkarıldığı da hatırlatıldı. Arıza sonrasında özel servis sağlayı- cıları ise yaptıkları duyurularda internet omurgasına uydu üzerinden bağ- landıkları için abonelerinin sorun yaflamadı klarını belirttiler. Bilgi için:www.telekom.gov.tr _ Yeni Kodak EasyShare LS755 dijital fotoğ raf makinesi, tasarımda incelik arayanlar için uygun bir çözüm. Yeni Kodak EasyShare LS755 dijital fotoğraf makinesi, 95x61,5x25 mm’lik (en – boy - derinlik) ölçüleriyle, ince tasarımlı makine arayanlara uygun bir çözüm sunuyor. LS755’in paketinden, özel bir dock ünitesi de çıkıyor. Bu üniteyle, makinenin pili flarj edilebiliyor; USB bağlantısı kurulup dijital fotoğraflar bilgisayara aktarılabiliyor; çekilen fotoğ- raflar makinede rahatlıkla izlenebiliyor. 5 MP çözünürlüklü LS755, Schneider-Kreuznach lense, 3X optik ve 5X gelifltirilmifl dijital zuma, yüksek çözünürlükte 6,35 cm’ lik LCD ekrana, 17 farklı görünüm moduna ve 16 MB dahili hafızaya sahip. Ayrıca, xD kart uyumlu olan LS755’in, pozlama kontrolü, makine üzerinde sık kullanı- lan fotoğrafların paylaflımı, sesli video çekimi, flarj edilebilir Li-Ion pil (KLIC 7000) ve flarj cihazı, 5 yönlü kontrol düğmesi, flafl ve netleme ayarları, fotoğ rafları görüntüleme ve zengin mönü seçenekleri gibi pek çok özelliği bulunuyor. Bilgi: www.kodak.com.tr Akıl çelici ipod Windows kullanıcı kaybediyor _ Piper Jaffray yatırım firmasının finans uzmanları nın bir arafltırmasına göre, iPod kullanıcıları arasından Apple bilgisayar satın alanların sayısı gitgide artıyor. iPod kullanıcılarının %6’sının iPod’dan etkilenerek Apple kullanmaya baflladıkları düflünülüyor. Dahası, bu arafltırmaya göre yüzde yedilik bir kısım da kısa bir süre içinde Windows PC’lerini terk etmeyi planlıyor. Ana nedenlerin baflında ise basitlik ve güvenlik geliyor. Bilgi için: www.piperjaffray.com _ Bir flash bellek içinde, bir bit boyutundaki veriyi depolamak için 1.000 elektron gerekiyordu. Ancak Avrupalı yonga üreticisi Infineon, laboratuar deneyleriyle bu miktarı 100 elektrona kadar düflürdüğünü açıkladı. Böylece, yakın gelecekte flash bellek modüllerinin bugünkünden 10 kat daha küçük olması bekleniyor. Cep telefonlarında kullanı lan multimedya kartlarının zaten 1 GB sınırına dayandığını hatırlarsanı z, yakında düflük bütçeli sinema filmlerinin cep telefonlarıyla bile çekilebileceği kestiriminde bulunabiliriz. Ayın Sayısı Dijital makinede yeni bir seçenek 100 elektron Kodak EasyShare LS7550 _ İDO ile yaptığı iflbirliğiyle ulaflım sektörüne açılan, Türkiye’nin önde gelen bilet satıfl sistemi Biletix, hızlı feribot biletlerinin satıflına baflladı. 24 Eylül 2004 tarihinden itibaren bafllayan uygulama ile denizyolu ulaflımını kullananlar Biletix üzerinden Hızlı Feribot biletlerini ayırtabiliyorlar. Kullanıcılar feribot biletlerini, ofislerinden, evlerinden, internet üzerinden ya da telefonla alabiliyor, kuryeyle adreslerine gönderilmesini isteyebiliyorlar. Biletix iflbirliği ile IDO müflterileri, Yenikapı-Bandırma, Yenikapı-Yalova ve Pendik-Yalova arasındaki hızlı feribot biletlerini Biletix satıfl noktalarından, www.biletix. com’u ziyaret ederek ya da 0216 556 98 00 numaralı çağrı merkezini arayarak alabiliyorlar. Müflteriler biletlerini İDO Terminalleri’ndeki İDOMATİK’lerin yanı sıra Biletix’in İstanbul, Ankara ve İzmir’de bulunan 25 perakende satıfl noktasından da teslim alabilecekler. CHIP | ŞUBAT 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | 26 PRATİK | _ Her tür formattaki filmlerin yüksek kalitede taranması için özel olarak gelifltirilen Epson’ın yeni film tarayıcısı F-3200, hem profesyonel, hem de tecrübeli amatör fotoğrafçıların profesyonel laboratuar kalitesinde sonuçlar alabilmeleri için tasarlandı. 799 Euro gibi uygun bir fiyatla piyasaya sunulan Epson F-3200, kaliteden ödün vermeden film taramak isteyenleri veya genifl film arflivlerini tarayabilmek isteyen profesyonelleri ve tecrübeli amatör fotoğrafçıları hedefliyor. Epson F-3200, profesyonellerin ve tecrübeli amatörlerin 35 mm’ye ek olarak 4 x 6”e kadar yansıma baskıları ve 5 inç x 4 inçe kadar panoramik filmi hızlı bir biçimde taramasını sağlıyor. PC ya da Mac’le uyumlu olan Epson F-3200’ün geliflmifl yazılımı, fotoğrafçıların 35 mm ve orta formatta filmleri toplu halde tarayabilmelerine ve aynı zamanda da görüntülerdeki toz ve çizikleri de ortadan kaldırabilmelerine olanak sağlıyor. Epson F- 3200’ün önemli bir diğer özelliği de, doğ- rudan bellek kartlarına tarama yapan, entegre bellek kart okuyucuyu destekleyen ilk film tarayıcı olması. Entegre LCD ekran sayesinde fotoğrafçılar görüntüleri önizleme imkanına sahip oluyor. Epson F-3200’ün düzgün ve kompakt tasarımı, tasarıma önem veren kullanıcılar için de cazip bir avantaj. Bilgi: www.epson.com.tr Siemens cebini kapatıyor Üretime son mu verecekler? Fraunhofer Enstitüsü 5.1 MP3’ler _ Fraunhofer Enstitüsü (IIS) 2005 sonuna kadar sınırsız kullanılabilen bir MP3 çevresel ses kodlayı cısı yayınlamıfl bulunuyor. Yeni format nispeten büyük olmayan veri hızlarında, yüksek kaliteli ve çok kanallı sesi MP3 dosyalarına ekleyecek. Böylece, yerleflik çevresel ses formatları yla karflılafltırılabilir bir ses yalnızca yarı büyüklükte veri miktarı yaratacak. İdeal kullanı m alanları olarak oyunlar ya da internet müzik portal’ları görülüyor. Çevresel ses için önkoflul, bir 5.1 kaynağı. Kodlayıcı, 44,1 ya da 48 kHz’li altı kanallı WAV dosyalarını kabul ediyor ve bunları 192 KBit/s’lik sabit bir bit oranıyla kodluyor. 5.1 MP3’ler Fraunhofer’ın müzik çalarıyla ya da bir Winamp eklentisiyle dinlenebiliyor. Bilgi için: www.iis.fraunhofer.com _ Siemens, 2005’in hemen baflında, cep telefonu üretimine devam edip etmeyeceğ ini tartıflıyor ve hatta kesin bir karar almaya çalıflıyor. Cep telefonu olarak tasarlanan Xelibri fazla ilgi görmeyip büyük umut bağlanan S65 modeli de bir yazılım hatası yüzünden Avrupa’da geri toplatılmak zorunda kalınca, Siemens cep telefonu pazarındaki varlığını sorgulamaya baflladı. Yapı lacaklar arasında, cep telefonu bölümünü kapamak, satmak veya baflka bir ortakla evliliğe gitmek seçenekleri bulunuyor. Daha önce zor durumda olan Sony ve Ericsson firmaları evlenerek SonyEricsson ismini aldıktan sonra, kısa bir süre kriz yaflamıfl olsalar da, durumu toparlayabilmifllerdi. Gerçi Siemens’in durumu kötü sayılmaz, çünkü Avrupa’daki telefon pazarının yaklaflı k yüzde 15 gibi bir bölümünü elinde tutuyor. Bilgi için: www.siemens-mobile.com ?_Yüksek kaliteli 3200dpi film tarayıcı ?_Kolay toplu tarama için Epson Scan yazılımı ?_Negatif ve pozitif filmlere özel lamba sistemi ?_USB 2.0 Hi-Speed ve IEEE 1394 (FireWire) bağlanabilirlik ?_Doğrudan bellek kartlarına tarama yapabilme ?_Entegre LCD ekranla görüntülerin önizlenmesi ?_Toz ve çizik giderme yapabilen Silverfast AI 6 3200 DPI FİLM TARAYICI »Epson F-3200 Epson’dan yepyeni bir film tarayıcısı! Epson F-3200 Biletler netten yolculuk denizden Feribota hızlı bilet malara çözümler sunuluyor. İfl İstasyonu serisi, OpenGL destekli özel tasarlanmıfl ekran kartları ve yüksek ifllem kapasitesine sahip ifllemciler ile CAD/CAM ve 3 boyutlu animasyon uygulamalarını sorunsuz bir flekilde çalıfltı rıyor. Sunucu serisi ise çok kullanıcılı ifl yerlerinde güvenli bilgi depolanması na ve paylaflımına olanak tanıyan, kritik uygulamaları kesintisiz bir flekilde çalıfltıran yedekli bileflenler içeriyor. Bilgi için: www.exper.net.tr CHIP | ŞUBAT 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | 28 PRATİK | _ Intel, ürünlerine dayalı teknoloji platformlarını gelifltirme stratejisine uygun olarak tüm ana ürün gruplarını platformlara göre yeniden yapılandı- rarak genifl kapsamlı bir organizasyon değiflikliği gerçeklefltirdi. Mobilite, Dijital Ofis ve Dijital Ev olmak üzere üç organizasyon grubu oluflturan Intel, bunların yanında Dijital Sağlık ve Kanala (Satıfl) Yönelik Ürünler Grubu olmak üzere iki yeni organizasyon oluflturdu. Intel, tüketicilerine 2003 yılında çıkardığı Intel Centrino Mobil Teknolojisi ile ifllemci, yonga seti, iletiflim çipleri, temel yazılım özellikleri ve teknolojinin daha iyi kullanılmasını sağ- lamak için bir platform gibi çalıflan di- ğer araçlar gibi tüm bileflenlerini aynı platform üzerinde ilk defa sunmufltu. Mobilite, dijital ofis ve dijital ev platformları üzerindeki çalıflmalarının yeni oluflturulan üç grupta yönetileceği Intel’in yeni organizasyon yapısı da, bu yaklaflım ile birebir örtüflüyor. Intel’in platform teknolojilerine dayalı bu yeni organizasyon yapısı, yeni gruplar arasındaki yeteneklerin de kullanıldığı bilgisayar ve iletiflim üzerinde devam eden çalıflmaları yansıtacak. Bilgi için: www.intel.com.tr Mobilitenin önemi artacak Intel’de platform odaklı yeniden yapılanma Boreas Linux Elektronikte uzmanlaflmıfl Linux _ Boreas LINUX, Knoppix 3.6 tabanlı, elektrikçiler ve elektronikçiler düflünülerek hazırlanmı fl, CD’den çalıflan bir iflletim sistemi. GNU GPL sistem ve temel olarak bir devre tasarlamada ihtiyaç duyulan flema ve baskı devre çizme, devre simülasyonu gibi yazı lımların yanı sıra PIC programlayıcı yazılımları, bazı programların dokümanları, ofis yazılımları ve Boa Constructor gibi programlama yazılımları da bulunduruyor. Boreas LINUX'u www.boreas.gen.tr adresinden temin edebilir ya da aflağıdaki adreslerden indirebilirsiniz: ftp://ftp.linux.org.tr/pub/mirrors/boreas/ http://sunsite.bilkent.edu.tr/pub/linux/boreas/ http://www.linux-sevenler.org/Boreas/0.1/BoreasLinux- 0.1.iso Oyun makinesinden sunucuya... Exper’den yeni ürünler _ Exper’in yeni duyurduğu Diamond ev-eğitim modelleri, Intel’in yeni LGA775 platformundan olufluyor. Hızlı ifllemciler, güçlü ekran kartları ve zengin multimedya özellikleri ile Diamond serisi evdeki herkesin ihtiyacına cevap vermek için tasarlanmıfl. Elegan serisi ise flık ve ince tasarımları ile klasik masaüstü sistemlerinden ayrılıyor. Türkiye’de ilk kez Microsoft Media Center Edition 2005 İflletim sistemi içeren modeller, bilgisayar ile televizyon, müzik seti, DVD player, radyo gibi birçok fonksiyonu birlefltirerek ev eğlencesi kavramına yeni bir boyut getiriyor. Action serisi, farklı bir platform isteyen kullanıcılara AMD ifllemcinin sağladığı avantajları sunuyor. 64 bit ifllem gücü, birçok uygulamada performans artıflı ile birlikte yarının teknolojisini bugünden kullanma imkanı sağlıyor. Grafik-Game modelleri, performans tutkunlarını tatmin edecek yüksek ifllemci gücü, DirectX 9’u destekleyen özel ekran kartları ile multimedya özelliklerini bir arada içeriyor. Leader ve Flex, İfl-Ofis modelleri ile iflyerlerinde hızlı ve verimli bir çalıflma ortamı sağlanırken, her ihtiyaca uygun konfigürasyon seçenekleri ve iflletim sistemi olarak Microsoft Windows ailesinden Linux’a varan alternatifler sayesinde KOBİ’lerden büyük firCHIP | ŞUBAT 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | 30 PRATİK | Güvenlik raporu Web’de güvenlik Dört dakikada zombi _ Antivirüs üreticileri bir saldırıya çare bulmasın, hacker’lar hemen daha kurnazca yöntemlerle karflı- lık veriyor. Adına kapı tıklatma (port knocking) denilen yeni yöntem virüs yazarlarının Truva atları nı güvenlik firmalarının ve servis sağlayıcıların gözetleme araçlarından korumaya yarı yor. Bu yöntem, aslında bir güvenlik stratejisi: Güvenlik duvarı tüm portları dıflarıdan gelen sorgulara karflı kapatıyor. Oysa PC’deki bir port knocking aracı, güvenlik duvarının log dosyaları nı kontrol ediyor ve kapalı portlara özel bir sı- rayla (sözgelimi 103, 102, 105, 104, 106 sırasıyla) sorgu geldiğini fark ederse programı n portları serbest bırakmasına ve dıflarıdaki bilgisayarla iletiflim kurmasına izin veriyor. Gizli kapı tıklatmayı flimdilik yalnızca güvenilir sistemler tanıyor. Hacker’lar bundan flöyle çıkar sağlıyorlar: fiimdiye kadar Truva atları kendileri için bir port açık tutarlar, bu yüzden de çabucak yakalanırlardı. Kapı tıklatma yöntemi kullanılınca, Truva atı iletiflim portlarını kapalı tutuyor, ancak sadece hacker kapıyı çalana kadar. Yine de ev kullanıcılarının içi rahat olabilir, çünkü bu tip Truva atları virüs tarayıcı sayesinde doğrudan PC üzerinde tespit edilebiliyor. Bu iflten ağzı yanacak olanlar büyük firmalar ve servis sağlayıcılar. Çünkü zararlılara karflı interneti sürekli gözlem altında tutmaları gerekiyor. Neyse ki güvenlik firmaları da yeni stratejiler gelifltirmifller ve artık portları kollamak yerine belirli kapı tıklatmaları arıyorlar. Kapıyı flifreli tıklatınca PC’de kapı tıklatma GetRight 5.x: Tampon bellek taflması sayesinde saldırganlar sistem üzerinde istedikleri program kodunu çalıfltırabiliyor. kSürüm 5.2b’ye terfi etmek bu açığı kapatıyor. Bilgi için: www.getright.com SuSE: SuSE dağıtımının Kernel’inde gelifltiriciler bir DoS saldı rısına izin veren değiflik güvenlik açıkları buldular. kSuSE web sitesinde FTP alanında yamalar mevcut. SuSE: Cyrus IMAPD Server’daki hatalar tampon bellek taflması na yol açabiliyor. kSitesinden yapılabilecek bir güncelleme, açıkları kapatıyor. Bilgi için: www.suse.com Mac OS: Mac OS: Mac OS X’te ve modüllerinde değiflik güvenlik açıkları saptandı. Bunların arasında Safari’deki bir Spoofing açığı, Apache web sunucusunun ve Quicktime’ın sorunları da bulunuyor. kApple gereken yamaları web sitesi üzerinde yayınladı bile. Bilgi için: http://docs.info.apple.com/article.html? artnum=61798 Mac Linux Windows YENİ GÜVENLİK AÇIKLARI 3 Kaspersky Anti-Virus 5.0 için terfi Maintenance Pack 2, Kaspersky Anti-Virus Personal kullanıcılarını hedef alıyor. Pakette birçok küçük iyilefltirme ve bir de güvenlik duvarı bulunuyor. Güncelleme, web sitesi üzerinden ücretsiz. Bilgi için: www.kaspersky.com 3 SP2’nin popup engelleyicisi delindi Windows XP için Service Pack 2, reklam pencerelerini güvenilir bir biçimde engelliyordu, ancak hacker’lar bu sistemi atlatmayı baflarmıfl. Aflağıdaki bunun için bir de demo mevcut. Bilgi için: www.malware.com/flopup. html KISA...KISA... Mobile Security ürünü, cep telefonları nı ve PDA’ları spam ve virüs belasına karflı koruyacak. Çözüm Microsoft Mobile 2003 ve Symbian sistemleri üzerinde çalıflıyor, Haziran 2005’e kadar da ücretsiz test edilebilir. Bilgi için:www.trendmicro.com Güvenlik firması Avantgarde, kiflisel bilgisayarların ne kadar sıklı kla saldırıya maruz kaldığını arafltırmak için altı adet sistemi internete bağladı: Windows XP SP1, ZoneAlarm’lı Windows XP SP1, Windows XP SP2, Windows Small Business Server 2003, Linux ve Mac OS. Bir bot solucanı- nın XP SP1’li makineyi zombiye dönüfltürmesi (baflkaları tarafından yönetilebilir hale getirmesi) dört dakika bile sürmedi. Test bilgisayarları iki hafta içersinde 305.955 saldırı giriflimine hedef oldular. En güvenli olanları Linux ve ZoneAlarm’lı XP SP1 çalıfltıran makinelerdi. Bilgi için: www.avantgarde.com Cep telefonları için virüs koruması Cep telefonları da tehdit altında CHIP | ŞUBAT 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | 32 PRATİK | GÜNCEL TEKNOLOJİ için flu örnekleri incelemek lazım: Video DVD’ler 6 ila 8 MBit/s arasındaki bit oranları yla çalıflıyor; DVB-S ve DVB-C yayınlarıysa çoğunlukla 4-6 MBit/s ile kodlanıyor. DVBT’de ortalama bit oranı kimi zaman 2 MBit/s’nin altına kadar düflüyor (VHS kalitesi bile yaklaflık 1,5 MBit/s vaat ediyor.) Bu handikap kendini özellikle yüksek çözünürlüklü TV yayınlarında gösteriyor. Örneğin aksiyon filmlerinin hızlı sahnelerinde görüntü kayıpları ve bloklanmalar ortaya çıkabiliyor, görüntü bulanıklaflıyor. Yani DVB-T, DVD’nin flımarttığı kalite fanatiklerine göre değil. Gelecekte kodlama tekniği iyileflirse, belki o zaman DVB-T ile de TV’nin hakkını gerçekten veren kalitede yayınlar izlemek olanaklı olabilir. Ama tahminen o zamana kadar film severler bu kez de BlueRay diskleriyle dağıtılan, DVD’den de kaliteli görüntülere alıflmıfl olacak. Televizyon içeriklerinin aktarılması için öncelikle mevcut karasal yayın istasyonları kullanılıyor. DVB-T, VHF alanında 5 ile 10 _ Daha iyi görüntü kalitesi, daha fazla kanal, taflınır aygıtlarla izlenebilme... Bunlar tüm dünyada DVB-T’nin reklamını yapan pazarlamacıların dillerinden düflürmedikleri laflar. Yine de sıradan TV vericilerinden yapı- lan dijital TV yayınlarının fiziksel sınırları var. Görüntü kalitesini yükseltmek isteyen kullanıcıların sayısı az değil, ancak dijital televizyon sadece iyi görüntü kalitesi anlamı- na gelmiyor; tam tersine bazı noktalarda dezavantajları da var. Görüntü kalitesi bit oranına bağlı DVB standardı (Digital Video Broadcast) MPEG2 sıkıfltırma yöntemini kullanıyor. Görüntü kalitesi, programa kodlama sırasında etkiyen ortalama bit oranına bağlı olarak değifliyor. Kablolu yayınlarda DVB’nin toplam kullanılabilir bant geniflliği 14-24 MBit/s. Yani uydu ya da kablo üzerinden transfer edilen DVB’den (her biri 38 MBit/s) daha düflük, bu yüzden de yayıncının sağladığı bit oranı yetersiz kalıyor. Karflılafltırma arası kanallardan ve UHF alanında 21 ila 69 kanallarında yayın yapıyor. Analog televizyon ise 60’a kadar kanalları kullanıyor. Oysa yayınlama ve alma teknolojisi dokuz ek kanalı n sorunsuzca üstesinden geliyor. Akıllı hata düzeltimi DVB-T için üç modülasyon yöntemi saptanmı fl: QPSK, 16-QAM ve 64-QAM. Bunlar görüntünün aktarılmasına ve alınmasına dair farklı talepleri yerine getiriyor. Böylece, sözgelimi transfer hatalarına karflı farklı derecelerde koruma yöntemleri uygulanabiliyor. Bu esneklik, sabit bant geniflliğinde kanalları n sayısını ve alınma türünü belirlemeyi olanaklı kılıyor; yayınların mobil ve çubuk antenle mi, yoksa sabit olarak mı alınacağını belirlemeye izin veriyor. Yine bu sayede coğ- rafi özelliklere (dağlar, büyük su alanları) uyum sağlanıyor. Ama dijital transferlerin analog yayınlara kıyasla yabana atılmayacak bir de dezavantajı var: En küçük frekans karıflıklığı bile seste ve görüntüde ciddi sorunlara yol açıyor. Oysa analog sinyaller karıfltığı vakit sadece görüntüde gölgelenme ya da seste hıflırtı, yankı gibi nispeten küçük sorunlar ortaya çı- kıyor. Bu yüzden de DVB-T’nin transferinde COFDM’ye (Coded Orthogonal Frequency Division Multiplexing) bel bağlanıyor. COFDM, birden fazla programın (Bouquet) veri akımlarının bir Multiplex’te toplanıp, iç içe geçirildiği ve değiflik taflıyıcı frekansları- na dağıtıldığı bir yöntem. Avantajı ise, taflı- yıcı frekanslar karıflsa bile verilerin alıcıya ulaflması. OFDM ile ilgili daha fazla bilgiyi, Avrupa’da hızla yaygınlaflan yeni dijital TV standardı DVB-T, çoğu yerde normal TV vericileriyle dağıtılıyor. Ama analog antenle seyredilen dijital televizyon yayını sadece avantaj sağlamıyor; DVB-T standardının pek çok dezavantajı da var. DVB-T: Dijital her zaman daha iyi değil k Pasif oda anteni 0 dB güçlendirme Aktif oda anteni 38 dB’ye kadar güçlendirme Güçlendiricili dıfl anten 40 dB’ye kadar güçlendirme » DVB-T’yi izlemek için Yayıncıyla aranızdaki mesafe belirleyici: Bu mesafeye göre farklı antenler kullanmanız gerekebilir. Bu sınır değerleri de coğrafi koflullara ve binaların duruma göre ciddi dalgalanmalar gösterebiliyor. Yayın kulesi (azami 120 kW) max. 20 km max. 40 km max. 60 km Pasif dıfl anten 18 dB’ye kadar güçlendirme CHIP | ŞUBAT 2005 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | 34 PRATİK | Güncel Teknoloji bölümünde WiMAX’i ele aldığımız CHIP 12/04’te bulabilirsiniz. Yayı nlanmıfl verilerin yeniden oluflturulmasında, alıcı, yansıyan sinyalleri de (örneğin dağ- lardan ya da ev duvarlarından) kullanabiliyor. Veri alımındaki bu esneklik, eflit dalgalı yayın ağı denilen bir ağın iflletimine izin veriyor. Normalde yayının iki vericiden gelmesi analog sistemde sorunlar yaratabilirken, dijital vericilerin sayısı arttıkça bir DVB-T alıcısı sinyali daha güçlü alabiliyor. Analog antenlere devam fiimdiye kadar analog programların alınması için kullanılan antenler DVB-T yayınları için de kullanılabiliyor. Eski analog yayıncılar flimdi dijital yayın yaptıkları için, çoğu durumda antenin yeniden yönlendirilmesine bile gerek kalmıyor. Analog ev dağıtıcıları ve güçlendirme tekniği de büyük çapta dijital içerikleri iflleyebilecek halde. UHF’den VHF’ye kanal değifltiriciler ise kesinlikle kullanı- lamıyor, çünkü alıcı cihazların ve PC için üretilmifl TV kartlarının DVB-T Tuner’ları yalnızca 7 MHz alanında çalıflıyor. Avrupa’da yapılan ve yakın gelecekte Türkiye’de de benzerlerine rastlayacağımız DVB-T reklamlarına bakılırsa, kısa kablolu ufak antenler, küçük çubuk antenler ya da bildiğimiz parabol biçiminde oda antenleri “Her yer televizyonu” denilen yayınları almak için yeterli. Bu küçük antenler, vericinin nispeten yakınında gerçekten de ifle yarıyor. Oysa pratikte durum flu: 120 kW’lık bir yayın direğinin 20 kilometre yakınında bulunuyorsanı z televizyonun üstündeki küçük bir oda anteniyle bile dijital yayınları izlemek mümkün olacak. Ama mesafe 20 km’nin üstüne çıktığında DVB-T’yi izlemek için gereken külfet de artmaya bafllıyor (altta soldaki grafiğe bkz.). 80 kilometreden sonra ise yayını izlemek mümkün olmuyor ve dijital yayın isteyenlere sadece uydu seçeneği kalıyor. Otomobille ilerlerken de DVB-T izlemek mümkün. Ancak yayınlar yalnızca saatte 100 km.nin altındaki hızlarda izlenebiliyor; bunun nedeni de kullanılan COFD-Multiplexing’in türü. Bazı Avrupa ülkelerinde kullanı lan 8k modu zaman bakımından daha uzun sinyaller kullandığı için (sembol süresi) yayın direkleri arasında daha uzun bir mesafeye izin veriyor. Ancak bu da yaklaflık 100 km/s’lik azami bir alıcı hızının da zorunlu kı- lıyor. 2k modu denilen modda 300 km/h’- dan fazlası olanaklı, böylece uçakta bile DVB-T seyretmek mümkün olabilir. 32 programa kadar Bugüne kadar sunulan karasal TV programları nın sayısı makul ölçülerdeydi: Maksimum 10 yayıncı gökyüzündeki çarpıflma bölgelerini paylaflıyordu. DVB-T yayıncıları buna karflın 32 programa kadar paylaflım yapabiliyorlar. Günümüzde ise 32 program da kablo veya uydu televizyondan alıflık olduğ umuz fley değil: Böylelikle kamusal-hukuki ana yayın akıflının yanında bölgesel yayı ncılar da DVB-T yayın bölgelerindeki yerlerini alıyorlar. Özel ilgi alanlarına ve kısıtlı bir alana yayın yapan yayıncıların ise kablo veya uydu yayınına geçmeleri gerekiyor. Dijital televizyonda özel ek bilgileri transfer etmek için birçok olanak mevcut: Dijital TV yayınları analog televizyondan bilinen videotext, VPS ve iki kanallı ses gibi teknolojilerin yanı sıra; elektronik program kılavuzu EPG, çoklu ortam platformu MHP ve çevresel ses formatı Dolby Digital’i de destekliyor. DVB-T üzerinden HDTV yayını yok Yüksek çözünürlüklü HDTV’de (High Definition Television) yayınlar Avrupa’da flimdilik kablo ya da uydu kullanıcıları için mümkün. DVB-T, belirli bir yayıncı sayısından itibaren, yüksek çözünürlüklü video görüntüleri için yeterince bant geniflliği sunmuyor. Bilgi için: www.dvb.org GT, Garo Antikacıoğlu agaro@chip.com.tr Dijital TV yayını KUfiBAKIfiI: DİJİTAL TV STANDARTLARI Küçük kardefl: DVB-T, DVB-S ve DVB-C’den zayıf. Daha az kullanım kapasitesi daha düflük veri oranı anlamına geliyor. DVB-S (uydu) DVB-C (kablo) DVB-T (anten) Standartlar ETS 300 421 ETS 300 429 prETS 300 744 Modülasyon QPSK QAM COFDM Frekans alanı 10,7 - 12,5 GHz 47 - 470 GHz MHzBandIII(174 -230) Spektrum bant geniflliği 33 - 36 MHz 7 - 8 MHz 7 - 8 MHz Azami transfer kapasitesi 55 MBit/s 27 - 41 MBit/s 39 MBit/s Tipik kullanım kapasitesi 38,015 MBit/s 38,015 MBit/s 14 - 24 MBit/s DİJİTAL TV STANDARTLARI KARfiILAfiTIRMADA: FARKLI RESİM KALİTESİ Sakin resim: İçinde az hareket olan sahnelerde DVB-S/-C ve DVB-T arasında hiçbir fark görülmüyor. Burada görüntünün aktarılması için düflük bir bant geniflliği de yeterli oluyor. Hareketli sahne: Burada hızlı bir kamera dönüflünde olduğu gibi çok hareketli sekanslarda DVB-T üzerinden aktarılan veriler yetersiz geliyor ve kenarlarda bozulmalar göze çarpıyor. DVB-S/-C DVB-T DVB-S/-C DVB-T CHIP | ŞUBAT 2005

Arşiv Listesi