| 180 Web oyunları PRATİK | “5 dakikalık” web oyunları Geçtiğimiz yaz, Olimpiyat Oyunları, Tour de France ve Avrupa Futbol Şampiyonası derken sportif açıdan zengin geçti. Ama gene de en büyük oyun heyecanı spor sahalarında değil internette, ekran başında yaşandı. Bir milyonun üzerinde katılımcı “Ylympics” adlı, penguenleri vurma amaçlı tuhaf bir kategoride yarıştı. “Ylympics” gibi küçük ve basit oyunlar nasıl oluyor da kitleleri etkisi altına alabiliyor? CHIP bu yazıda bu sorunun yanıtını arıyor. Ayrıca internetteki en iyi mini oyunları araştırdık ve bu oyunların nasıl yapıldığını, ipuçlarını ve en başarılı web oyunu Ylympics’de üst sıralara nasıl çıkabileceğinizi açıklıyoruz. Ylympics, başarısını 2004 yılının başından beri milyonları kendisine bağlayan Yeti kültüne borçlu. Bilmeyenler için hemen söyleyelim: Yeti, mini bir oyunun uzun ve kaba tüylü, Antartika’da, savanlarda veya çölde penguenleri fırlatan baş kahramanı (www.yetisports.org). Geçenlerde, tüm zamanların en başarılı web oyunu Yeti’nin altıncı bölümü “Big Wave” piyasaya çıktı. Sevgili Yeti’miz bu bölümde sörf yapıyor, parmaklarının ucunda dönerek penguen fırlatıyor, gökyüzünde uçan penguenleri topluyor. 300 milyondan fazla kullanıcı, aldıkları puanlarla Yeti’nin yüksek skor listesinde üst sıralara çıkmaya çalışıyor. Karşılaştırma: 90’lı yılların sonunda efsanevi Moorhuhn’a 35 milyon kullanıcı ateş etmişti ve bu oyun neredeyse bütün ofislerde işlere sekte vurmuştu. Milyonlarca mini oyun var ama hepsi baflarılı değil Böylesine kültleşmiş oyunlar varken çok az oyun onları aşabiliyor. İnternette bu tür oyunlara dönük arzı öncelikle kitleler belirliyor: Arcade klasiklerinden Outbreak veya Pac Man (www.filemaster.de /fun_flash_spiele.php), sanal mini golf alanları (www.newsandentertainment. com/zfextrememinigolf.html) ve Carrera yarış pisti (http://www.tv4.se/ lattjo/ kojan/bilbanan.asp) gibi oyunlardan tutun da adım adım oynanan epik fantezi oyunlarına (Samorost, http:// www1. analogik.org/amanita/samorost/) kadar her şey internette, elinizin altında. Zaman öldürmek için arama motorlarında aratınca, karşımıza en kötülerinin ve en iyilerinin bir arada olduğu en az 100 bağlantı çıkıyor. CHIP’in “En İyi 10 O yun” listesine bakmanız sizi bu zahmetten kurtarabilir. İyi bir oyuna olan talep her zaman bu kadar yüksek olmayabilir. Yaratıcıları tarafından “günlük oyunlar” olarak adlandırılan oyunların üç dakikadan fazla sürmemesi ve sıradan bir konsept üzerine kurulması şart: Oyun kendisini tek bir cümlede açıklayabilmeli ve kontrol için İnternet, dünyanın oyun parkı olma yolunda hızla ilerliyor. Hızla yaygınlaflan ve milyonları monitör karflısında hapseden web altyapılı mini oyunlar oyunculara sadece keyif vermekle kalmıyor, para bile kazandırıyor. YetiSports: Online oyunların sevilen kralı. fiu anda altı adet Yeti oyunu var. www.yetisports.com CHIP | ŞUBAT 2005 181 EN İYİ 10 MİNİ OYUN BigWave Sörf, kendi etrafında dönüfl, uçan penguenleri yakalama: Yetisports’un altıncı bölümü daha fazla beceri istiyor. Bilgi için: www.yetisports.org Six Feet Under Makabre’nin TV dizisini yaptığı mini oyunda amaç, tabutları cenaze aracıyla mezarlık duvarı nın üzerinden en uzağa fırlatmak. Bilgi için: www.vox.de/flash/game. html Fusermox Soluk kesici 3B uzay oyunu, kısa zamanda bağımlılık yapıyor. Bilgi için: www.labor1.de /l1_pages/de/spass.php?page=spiele Minigolf Engellerle dolu golf, fazla engelden dolayı oynaması kolay ama bir o kadar da zor. Bilgi için: www.nabiscoworld.com/games/ nw_schock_nwmg.htm Guimp Dünyanın Arcade klasikleriyle dolu en ufak sitesi, oyunlar 20x20 piksellik pencerelerde oynanıyor, miyoplara tavsiye etmiyoruz. Bilgi için: www.guimp.com Insaniquarium Balıkları beslemek sohbet havası nda geçebilir. Sevimli grafiklerle gerilim dolu bir oyun. Bilgi için: www.coffeebreakarcade.com/games/ insaniquarium/instructions.htm# Whipround Eski dostumuz Pac Man canavarları yakalayabilmek için bira içmeli. Bilgi için: www.pilsner-urquell. de Wagenschenke Çakırkeyif olmufl birisine eve gidebilmesi için farenizle yardım edin. Sadece birkaç saniye sürüyor. Bilgi için: www.wagenschenke. ch Miniball Masa futbolu, Fred Çakmaktafl ve dostlarının tafl devrinde yaptığı gibi. Bilgi için: www.tgsnt.com Disinfect the core Mantık oyunu, bir bilgisayarı virüslerden kurtarın. Ama hemen pes etmeyin, zafer için çok çalıflmak lazım. Bilgi için: www.thejab.com/newsite/balm.html Samorost: Uzayda geçen bu fantezi oyununa farkında olmadan kendinizi saatlerce kaptırabilirsiniz: http:// analogik.org/samorost.asp fare veya klavyedeki ok tuşları yeterli olmalı. İşte yüksek skor maratonu böylece başlıyor. Oyunun konusu çok tutulması için yeterli mi ve işin asıl sırrı, Yetisports’ta olduğu gibi, oyun birçok açıdan basit mi? Bu oyunlar ne kurma, ne yapılandırma, ne belirli bir işlemci gücü, ne belli bir internet tarayıcı, ne de pahalı grafik- ses kartı ve donanımı gerektiriyor. Bilgisayarda olması gereken olan tek şey Macromedia Flash Player (www.macromedia. com), çünkü bu oyunların çoğu Flash ile programlanmış ve platforma bağlı olmayan .SWF formatında bulunuyor. Şayet bilgisayarınızda Macromedia Flash Player yoksa, oyunu çalıştırmaya kalkıştığınızda bu eksiklik bildiriliyor ve programın yüklenmesi için izin isteniyor. Bunun dışında internette Java oyunları da görmek mümkün, ancak karışık bir program formatı olan Java, daha çok cep telefonu oyunlarında tercih ediliyor. Yararlı eğlence: fiirketlerin oyunlara olan ilgisi her geçen gün artıyor. Mini oyun dünyasının tartışmasız bir numarası Flash. Macromedia’nın verilerine göre internet bağlantılı bilgisayarların 97%’sinde Flash Player mevcut. Birçok programcı, Flash’ı ve etkileşim sağlamakta kullanılan Action script dilini, Java’nın aksine son derece basit ve kullanışlı olarak değerlendiriyor (s183 ’teki kutu ). Flash’ın bir başka avantajı daha var: Programlandıktan sonra değiştirilebilen .FLA formatındaki kaynak dosyaları .SWF formatına derleniyor. Bu dosyalar da bir daha değiştirilemiyor ve sunucuda kalıyor. Dosyalar oyun sırasında geçici olarak kullanıcının bilgisayarına yükleniyor. Bu da oyun oynamak için her seferinde oyunun bulunduğu siteye girmeyi zorunlu kılıyor: Bu durum, başarılı bir oyun için çok etkili bir finansal doping. Siteyi ziyaret edenlerin sayısı arttıkça, sitenin tanınmışlığı da artıyor ve bu da ilan fiyatlarını yükseltiyor. Bu mekanizmadan faydalanan şirketlere gün geçmiyor ki yenileri katılmasın. Lycos Web portalı şirket sözcüsü Frank Legeland’ın açıklamasına göre; online oyunlar, portalın eğlence kanallarının büyük bir kısmını oluşturuyor. Sene sonunda web oyunları arzını genişleteceklerinden dolayı sayı vermek istemese de, canlı muhabbetlere talebin büyük olacağını görmek mümkün. Şu anda popüler olan oyunlar Mahjongg, kelime yapbozları ve scrabble gibi zeka oyunları. Şaşırtıcı ki bayanlar daha çok şans oyunlarına ilgi duyuyorlar. Lycos oyuncularının sadece %20’si erkek ve oyuncuların %12’si ofiste oynuyor. Online oyunları genelde gençlerin oynadığı iddiası da istatistikler sayesinde inanılırlığını yitiriyor, zira oyuncuların yarısı 25-35 yaşları arasında, %5’i ise 35-49 yaşlarında. Popup’lar ve elektronik postalar yerine mini oyunlar Mini oyunlar aynı zamanda ideal reklam araçları haline geldi. Bu gelişmenin kokusunu alan reklamcılar bu yolla ciddi bir alım gücü potansiyeline ulaşmayı hedefliyorlar. Birçok ünlü marka reklam amaçlı mini oyunlar kuruyor ve internet sayfalarında bunlara yer veriyor. Nesquik’te çikolata dağlarında snowboard yapmak (www.nesquik.com/chocchallenge.asp), Steinhaus Sosisleri’nde kaleye şut çekmek gibi (www.steinhaus.net/adgame). Phenomedia Pazarlama Müdürü Tom Putzki de (www.phenomedia.de) reklam amaçlı web oyunlarının popup veya elektronik postalardan farklı olarak tüketiciyi olumlu yönde meşgul ettiğini belirtiyor. Phenomedia bugüne kadarki en tanınmış reklam oyunu olan Moorhuhn’u, 1999 yılında viski üreticisi Jack Daniels için yaratmıştı. Endüstrinin reklam oyunlarına olan ilgisini görmek için şöyle bir bakmak yeterli: Spor ürünleri markası Nike’ın “HouseCHIP | ŞUBAT 2005 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH INTERNET 182 Web oyunları PRATİK | Strike’ın (www.lucky- strike.de) reklam oyunu ise kendinizi adeta içinde hissedebileceğiniz tek oyun. Ancak tüm oyunlar da reklam amaçlı değil, genelde logosu yanıp sönen, firmanın adının yazdığı, tek bir resimden oluşan oyunlara rastlamak da mümkün. Örneğin otomobil üreticisi Mini’nin internet sitesindeki (www.mini. com) “Rush around the Roundabout” adlı oyununu senede aşağı yukarı 400.000 kişi oynuyor. Oyunun içeriği, kullandığınız Mini’yle dairesel bir yolda diğer arabalarla itişmek. Buradaki eğlenceden başka bir şey değil, zaten Mini’nin basın sözcüsü Sabine Gigl da Mini markasının eğlenceyi temsil ettiğini belirtiyor. ball” adlı (www.nikefootball. com) yunus ve futbol topundan oluşan kombinasyonu, Soda markası Soda Club’ın (www.sodaclub.de) soda şişeleriyle oynanan beceri oyunu “Super Blub” , Pepsi’nin Romalı lejyonerleri aşarak golü bulma oyunu, bir inşaat şirketinin eğlenceli ama zor olan zanaatkarlar olimpiyatı (www.hornbach.de). Oyunlara duyulan ilgi, hiç fark edilmeden artıyor. bir boyutta artış gösteriyor. Lucky YETISPORTS TUTKUNLARINA TAVSİYELER »Üst sıralara yerleflmenin sırrı Yetisports Bölüm 3, Seal Bounce Uyarı : Atıfl açısı!!! Penguen yukarı doğru dimdik atılınca, en fazla 300 metreye çıkabiliyor, daha fazlası için fokların yardımına ihtiyaç var. Atıfl açısına da dikkat edilmeli. Pengueni öyle bir fırlatın ki, sağ taraftaki ikinci foka ya da sol taraftaki üçüncü foka kadar çıkabilirsin. Açısı doğru olursa fok penguene 350 metreye kadar çıkabileceği bir hız veriyor. Gerisi için dua etmekten baflka yapabileceğ iniz bir fley yok. Bir daha zıplayan penguen 400 metreyi bulabilir ve foklar tarafından 5 kere zıplatılması ile çok yüksek bir skora eriflebilirsiniz. YetiSports Bölüm 4, Albatros Overload Uyarı: Doğru kanat çırpıfl!!! İyi bir bafllangıç için, pengueni yüksekten uçan bir albatros yakalamalı. Atıfl öncesinde penguenin ters olmasına dikkat edin! Uçufl için; her seferinde kufl tam yere değmek üzereyken kanat çırpın, iki kere üst üste ve kısa bir aradan sonra bir kez daha çırpıfl olmak üzere. Ancak bu flekilde dinlenme dönemleri çok uzun oluyor ve bulutlara çarpmıyor. YetiSports Bölüm 5, Flamingo Drive Uyarı: Pengueni düz tutun Belirleyici olan iyi bir start. Atıfl açısını 25 ile 30 derece arasında olmalı. Güç “+” iflaretinin enine çizgi olan parçasına gelince fırlatın. Önemli olan penguenin ilk yılana ulaflması, ama bu sırada akbabanın yakalamaması için çok da yüksekten uçmamalı. Bazen kendi kendinize YetiSports’da bu kadar yüksek skorları nasıl yapıyorlar diye soruyor musunuz? Önerilerimizi uygular ve sıkı da çalıflırsanız siz de adınızı skor listesine yazdırabilirsiniz! Bookworm: Tipik bir günlük oyun olan bu kelime yapbozunu ögrenmek, basit tufl konfigürasyonu sayesinde çok kolay. Bookworm Java’da programlanmıfl. www.popcap.com/gamepopu. php?theGame=bookworm Bakıfl: Penguen çok yükseklere ancak doğru tırmanıfl açısıyla ulaflabilir. Kalkıfl: Albatros tuttuğu sırada penguen ters durmalı. Harika: Bu açıyla ve tam güç olmayınca penguen en uzağa uçuyor. İnternet kullanıcıları, reklam amaçlı oyunları reklam e-postalarına yeğliyor. Yeti’nin yapımcı firması Edelweiss’dan Micheal Grimm bunu şu sözleriyle doğruluyor: “Hiçbir şey bir sayfayı küçük bir oyundan daha canlı kılamaz. Web iletişimine forumlarda veya chatlerde rastlamak kolay Bunun dışında, yüksek skor yapma isteği kişiyi bağımlı yapmakla beraber, sitenin daha çok ziyaret edilmesini de sağlıyor. İyi bir oyunla belli bir kitleye ulaşmak çok daha kolay, bunu bir de elektronik posta yoluyla deneyin.” diyor Grimm. Yetisports Viyana’daki bir ajanstan, Avusturyalı bir internet sağlayıcısı şirketi için reklam oyunu yapmaları yönünde teklif almıştı. Ancak sağlayıcı şirket, penguenlere karşı şiddet uygulanan Yeti ürününü geri çevirmiş, çünkü birtakım kullanıcı kesimlerinin bunu politik olarak yanlış değerlendirmeleri söz konusuymuş. Şirket bu kararından dolayı şimdi pişman olsa gerek. Edelweiss oyunu Microsoft’a teklif etse kesin alırlardı. _ AH / Oğuz Tezgör, oguz@chip.com.tr CHIP | ŞUBAT 2005 KENDİNİZ YAPIN »Kendiniz oyun programlayın Kendi baflınıza bir Flash oyunu yapabilmek için üç fleye ihtiyacınız var: Fikir, sabır ve Macromedia Flash MX 2004. Maalesef programı n fiyatı 650 Euro, ama Macromedia’nın 30 günlük deneme sürümü de mevcut (www.macromedia.com). İlk oyun için çok basit bir konsept kurmalısınız, mesela bir masa tenisi oyunu. Grafiklerin eklenmesi ve hareket animasyonlarının hazı rlanması Flash MX ile gerçekten çok kolay. Etkileflimliliğ i belli bir seviyenin altı- na indirilemeyen oyunlarda ifl zorlaflıyor. Bu durumda ActionScript dilini bilmek gerekiyor. İnternette bu konu hakkı nda yardım alabileceğiniz çok sayıda kaynak var: İnternet üzerinde Flash ve oyun programlama hakkındaki zengin forumlar, öneriler ve eğitici adımlar mevcut. Programlama denemeleri sırasında biraz canınız sıkı- labilir, Macromedia, www. macromedia.com/exchange adresinde bitmifl mini oyunlar sunuyor. Bu oyunlardaki hazır formatları kendi oyununuza koyabilirsiniz ve böylece bir çırpıda siz de oyun hazırlayabilirsiniz. Fingerfooty: Bu arkadafl canlısı adam bir adgame’deki ara karakter Wagenschenke: Bazen çözülmeyi bekleyen nadir rastlanan sorunlar olabilir. Wagenschenke’de bir sarhofla evine kadar efllik ediyorsunuz. www.wagenschenke.ch İnternet bağlantınız çok yavaflsa, web sayfaları bazen açılmıyorsa ve DNS hatasını bildiren mesajlar alıyorsanız Windows DNS önbelleğini optimize edebilirsiniz. Hızlı bağlantı için DNS önbelleği CHIP |ŞUBAT 2005 GÜNCEL | KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | |
Cep telefonları |
Ekran kartları |
Masaüstü |
Notebook |
Ses kartları |
Webcam |
Klavye & Fare |
Yazıcılar |
Tablet
Ev Sineması
Mp3 Player | Usb Bellekler | Video kameralar | Fotoğraf Makinesi | Taşınabilir diskler | LED & LCD Tv | Monitörler | OEM | PDA
Navigasyon | Oyun Konsolu

