CHIP Online - Arşiv: Mart 2005 DOWNLOAD Ekran Kartı İpuçları

Doğru araç ve sürücülerle ekran kartınızdan daha yüksek performans elde edebilirsiniz. Grafik canavarı ekran kartları ile ilgili en sık sorulan soruların yanıtlarını da bu yazıda bulacaksınız. devre dışı bırakabileceksiniz. Yani mümkün olan en yüksek resim kalitesini isteyenler bu ince ayar ipucunu dikkate almalı. Ayrıca ATI Catalyst A.I üzerinden, oyunlardaki görüntü hatası gibi problemleri ortadan kaldırabilirsiniz. ?___ Catalyst A.I.’yi eski Control Panel’le birlikte kullanmak. ATI artık yalnızca Catalyst Control Center adı verilen yeni kullanıcı arayüzü için özellikler geliştiriyor. Ancak performansı göz önüne alan birçok kullanıcı klasik Control Panel’i Catalyst Control Panel’e tercih ediyor. Kayıt Defteri’ndeki değişikliklerle Catalyst A.I’yi Direct3D uygulamaları için istediğiniz şekilde değiştirebilirsiniz. Doom 3 gibi OpenGL oyunlarındaysa Catalyst A.I’i şimdilik yalnızca Catalyst Control Center’dan açıp kapatabilirsiniz. Başlat / Çalıştır menülerine tıklayın ve “regedit” komutunu çalıştırın. “CatalystAI” harf dizesini arayın. Control Panel’de Direct3D’den AF ayarını değiştirin ve değişikliğe geçerlilik kazandırmak için Kayıt Grafik canavarları için ipuçları Öncelikle Atı ekran kartı sürücülerinden Catalyst üzerinde yapılabilecek değişiklikleri sıralayalım. Catalyst A.I. aslında yeni Catalyst Control Center için tasarlandı. Ancak A.I’yi klasik Control Panel’le birlikte kullanmak mümkün. ATI, Catalyst A.I ile görüntü kalitesini düşürmeden oyunları hızlandıracak optimizasyonları kullanıcılara sunuyor. Ayrıca firmanın açıklamasına göre ilk kez Catalyst A.I ile sürücü üzerinden ve tuning araçları olmadan tüm optimizasyonları Daha fazla görüntü kalitesi mi, yoksa daha yüksek performans mı? k kapak 2 ekran kartları 23/2/05 17:28 Page 52 CHIP | MART 2005 GÜNCEL KAPAK Ekran kartı ipuçları DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 54 Defteri Düzenleyicisi’nden [F5]’e tıklayın. “AnisoDegree"deki değer önceden Control Panel’de belirlenen AF seviyesini değiştiriyorsa doğru yolu buldunuz demektir. Sağ fare tuşuyla öğenin üzerine tıklayın ve Değiştir’i seçin. Değer “0" olarak belirlendiğinde herhangi bir optimizasyon gerçekleştirilmeyecektir. “1” değerinde optimizasyonlar çok kısıtlı olarak gerçekleşir. “2”de ise performans bazı oyunlarda hissedilir düzeyde artar. X800 Pro ekran kartı, testimizde Catalyst A.I ile Half-Life 2’de yüzde 11’e varan fps artışı sağladı. Ekran görüntülerindeki kalite farkını hissetmek neredeyse imkânsız. VGA ince ayar: Ekran kartından optimum performansı elde etmek Güncel yazılımlarla ekran kartından daha fazla performans elde etmenin yollarını ve 256 MB belleğin avantaj sağlayıp sağlamadığını sorusunun yanıtını aşağıdaki satırlarda bulabilirsiniz. Yazılımlar çoğu kez sık güncellemelerin beraberinde yeni ve ilginç özelliklerle birlikte geliyor. En önemli yazılımlar şunlar: ?___ Güncelleştirilmiş VGA Araçları ATI Tray Tools’un güncel sürümünde Kayıt Defteri Düzenleyicisi’nde değişiklik yapmadan da eski Control Panel’le Catalyst A.I’yi kullanmak mümkün. Ancak bu durumda da Catalyst A.I. yalnızca Direct3D uygulamaları için uyarlanabiliyor. ATI Tray Tools’u başlattığınızda bu aracın simgesi görev çubuğundaki yerini alır. Sağ fare tuşuyla simgeye tıklayın ve Tweaks /A.I’ı seçin. Artık Catalyst A.I.’de değişiklik yapabilirsiniz. Rtools’un güncel sürümü büyük değişikliklerle birlikte gelmiyor. Ancak yeni sürümde ATI’ın güncel grafik yongaları destekleniyor. Radlinker programının bu sürümü w w w 2 8 . b r i n k s t e r . c o m / chriswwl942/download.htm adresinden indirilebilir. Bu sürümle birlikte ufak tefek uyum sorunları da büyük ölçüde ortadan kaldırılmış oluyor. ?Yazılım üzerinden fan kontrolü Expertool ile ekran kartı soğutucusunun gürültü düzeyini düşürmek mümkün. Tek önkoşul Hardware Monitor’la donatılmış bir Geforce ekran kartına sahip olmak. Ekran kartınız bu donanıma sahipse Forceware menülerinde sıcaklık ayarlarını içeren özel bir sekme yer alır. Söz konusu uzman aracını www.gainward.com adresinden indirebilirsiniz. Programı başlattığınızda görev çubuğu üzerinde yeni bir simge belirecektir. Sağ fare tuşuyla simgenin üzerine tıklayın ve Performance menüsünü seçin. Ekrana gelen pencereden Fan Speed Control’e tıklayarak fan hızının kontrol edildiği menüye ulaşabilirsiniz. Fan hızını Fixed Speed’i etkinleştirerek 2B ve 3B modları için sabitleyebilirsiniz. ?____Overdrive, overclock araçlarını engelliyor mu? Overdrive, sıcaklık algılayıcıya sahip tüm Radeon ekran kartlarıyla birlikte kullanılabiliyor. Overdrive ile ekran kartı saat hızı dinamik olarak ayarlanabiliyor. Bu dinamik overclock seçeneğinin aşırı ısınma önlemi nedeniyle manuel yollarla ulaşılabilecek overclock performansını sınırlayıp sınırlamadığını sorusu akıllara gelebilir. Ancak testlerimiz, Overdrive’ın Powerstrip gibi overclock programlarını engellemediğini ortaya koydu. Powerstrip, Overdrive ayarlarını değiştirme yetkisine sahip. Yani kullanıcı tarafından tanımlanan saat hızı her zaman için öncelikli. ?_______ 256 MB bellek avantaj sağlıyor mu? Günümüzün üst uç fiyat grubundaki ekran kartları artık 256 MB bellekle donatılıyor. Buna karşın geniş kesimlere hitap Registry: Başlat / Çalıştır/ “regedit” ile Kayıt Defteri Düzenleyicisi’ni çalıştırın. [CTRL]+[F] ile “CatalystAI"yi bulun. Harf dizesi: “CatalystAI” öğesine rastlamadıysanız sağ tıklayarak yeni bir harf sırası oluşturmalısınız. A.I. Level: “0” ile Direct3D uygulamalarında A.I. devre dışı kalır. “2" değeri ise yüksek bir optimizasyon seviyesi sağlar. ATI Tray Tools: Kayıt Defteri Düzenleyicisi’nde değişiklik yapmaktan hoşlanmayan kullanıcılar için. k kapak 2 ekran kartları 23/2/05 17:28 Page 54 CHIP | MART 2005 GÜNCEL KAPAK Ekran kartı ipuçları DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 56 eden kartlarda genellikle 128 MB RAM’e rastlanıyor. Yine de bazı üreticiler bu kartlarda da 256 MB bellek kullanıyor. Bu, üreticilerin bir pazarlama taktiği mi, yoksa daha fazla bellek güncel oyunlarda avantaj sağlıyor mu? Doom3 ve Need for Speed Underground 2 testleri, aynı özelliklere sahip ve 256 MB bellekle donatılmış Radeon 9800 Pro veya Geforce 6600 kartlarda en ufak bir avantaj sağlamıyor. Ancak yalnızca 64 MB bellekle donatılmış ekran kartlarında durum biraz daha farklı. 128 MB bellekli Geforce4 Ti 4200, 64 MB bellekli sürümüne kıyasla Doom3’te yüzde 22, NFS Underground 2’de yüzde 28 daha hızlı. (1.280x960, AA/AF kapalı). Oyun performansı: ATI ve Nvidia ekran kartları testte ATI ve Nvidia ekran kartlarının görüntü kalitesini test etmek için altı popüler PC oyunundan yararlandık: Sims 2, Şatout, Vampire: Bloodlines, Lord of the Rings, Chronicles of Riddick ve Settlers’da hangi ekran kartı ve hangi sürücülerin sorun çıkarttığını bu satırlarda bulabilirsiniz. ?___ Şatout Şatout’da AA/AF ayarları ATI ekran kartı sürücüleri üzerinden etkinleştirilemiyor. Bu nedenle Radeon sahiplerinin AA/AF’yi Şatout’un kendi kurulum menüsünden etkin hale getirilmesi gerekiyor. ?___ Sims 2 ATI ve Nvidia’nın ekran kartları Sims’te aynı kalitede görüntü elde edilmesini sağlıyor. Ancak Anti-Aliasing ve anizotropik filtreleme gibi özellikler etkinleştirilmek istendiğinde bazı sorunlar ortaya çıkıyor. AF, Radeon ve Geforce ekran kartlarında çalışmıyor. Anti-Aliasing’i ise yalnızca Geforce ekran kartı sahipleri etkinleştirebiliyor. ATI hızlandırıcılarda FSAA seçeneği oyunun görüntü kalitesi üzerinde herhangi bir değişikliğe yol açmıyor. ?___ Vampire: Bloodlines Vampire Bloodlines, tıpkı Half-Life 2 gibi Source Engine’den yararlanıyor. Ancak oyun menülerinde AA/AF seçenekleri yer almıyor. Radeon kartlarda Anti-Aliasing ve anizotropik filtrelemeyi sürücü üzerinden etkinleştirdiğinizde AA/AF Catalyst 4.11 ile birlikte çalışmıyor. Catalyst 4.12’yi kullanarak bu sorunu aşabilirsiniz. Nvidia kartlarda AA/AF sürücüler üzerinden problemsiz etkinleştirilebiliyor. ?___ Lord of The Rings: The Battle for Middle Earth Oyundaki sınırlamalardan biri, framerate değerinin 30 fps sınırını aşmasını engelliyor. ATI ve Nvidia ekran kartlarında standart moddaki görüntü kaliteleri arasında farklılıklar söz konusu. ATI Radeon kartlarda AF etkinleştirilmemiş olsa bile zemin dokuları ekrana anizotropik filtreli olarak yansıyor. ?___ Chronicles of Riddick Geforce kartlarda oyunda Pixel Shader 2.0++’ı etkinleştirmek mümkün. Soft Shadows etkinleştirerek gölgelerin kalitesini artırdık. Pentium 4 3,6 GHz işlemci ve Geforce 6800 GT ekran kartına sahip PCI Express sistemimizde framerate değeri 19 Fps’de kaldı (1.280x960, AA/AF kapalı). Pixel Shader 2.0, Soft Shadows devre dışı bırakıldığında ortalama 67 fps değerine ulaştı. ATI kartlar sadece PS-2.0- modunda çalıştı ve X800 XT 56 Fps değerine ulaştı. ?___ Settlers: Heritage of Kings Görüntü kalitesi konusunda Settlers’da herhangi bir fark oluşmadı. Testlerimizde 1.280x960 çözünürlükte 2x AA/4:1 AF ile 6800 GT ile 78 Fps ve X800 XT ile 67 Fps ölçtük. _ Ozan Ali Dönmez, ozand@chip.com.tr Radlinker/Rtool: Radlinker’in güncel sürümünde hataların temizlenmesine öncelik verilmiş. Rtool artık güncel ATI ekran kartı yongalarını doğrudan tanıyabiliyor. * Sistem Özellikleri: AMD Athlon 3200, Asus A7N8X (Nforce2), Catalyst 4.12 ** Sistem Özellikleri: Intel Pentium 4 3,8 GHz, Gigabyte BA-BGPNXP Duo ([915). Forceware 66.93 *** Sistem Özellikleri: AMD Athlon 64 4000, MSI K8T Neo (Nforce3), Forceware 66.81 Doom 3 Çözünürlük, AA/AF 1.280x960, AA/AF kapalı 1.280x960,4x AA/8:1 AF Radeon 9800 Pro/256 MB* 34 Fps 19 Fps Radeon 9800 Pro/128 MB* 34 Fps 19 Fps Geforce 6600/256 MBe** 39 Fps 17 Fps Geforce 6600/128 MB** 39 Fps 17 Fps Geforce4 Ti-4200/128 MB*** 23 Fps (1.024x768) 5 Fps Geforce4 Ti-4200/64 MB*** 19 Fps (1.024x768) 4 Fps NfS Underground 2 Demo Çözünürlük, AA/AF 1.280x960, AA/AF kapalı 1.280x960,4x AA/8:1 AF Radeon 9800 Pro/256 MB* 40 Fps 29 Fps Radeon 9800 Pro/128 MB* 40 Fps 29 Fps Geforce 6600/256 MB** 30 Fps 21 Fps Geforce 6600/128 MB** 30 Fps 21 Fps Geforce4 Ti-4200/128 MB*** 33 Fps (1.024x768) 10 Fps Geforce4 Ti-4200/64 MB*** 26 Fps (1.024x768) 9 Fps KARfiILAfiTIRMALI TEST: OYUN PERFORMANSLARI ATI nVidia’ya karşı: 256 MB RAM neredeyse hiç avantaj sağlamıyor. k kapak 2 ekran kartları 23/2/05 17:28 Page 56 CHIP | MART 2005 GÜNCEL KAPAK Ekran kartı ipuçları DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 58 ?____PCI Express’in bant genişliği konusunda sahip olduğu avantaj oyunlarda hissedilir performans artışı yaratıyor mu? Bir başka deyişle, AGP ekran kartları eşdeğer PCI Express modellerden daha mı yavaş? Günümüz oyunları henüz PCI Express’in sunduğu yüksek bant genişliğinden (4 GB/s) yararlanmıyor. (AGP 8X’de maks. 2,1 GB/s) PCI Express ve AGP ekran kartlarına sahip sistemler karşılaştırmalı testlerde virgülden sonrasına varana dek birbirine yakın değerler üretiyor. Ancak Unreal Engine 3 gibi yeni grafik motorlarıyla birlikte bu durumun değişmesi bekleniyor. Söz konusu grafik motorunun geliştiricileri 512 MB bellekle donatılmış ekran kartlarına gereksinecek kodlar üzerinde çalışıyor. ?_______ PCI-Express’e geçiş için doğru zaman geldi mi? Yeni bir anakart satın alacak kullanıcılara PCI Express’i seçmelerini öneriyoruz. Bu seçim gelecekteki olası uyum sorunlarını aşmayı sağlayacak. Yeni ekran kartı modellerinin birçoğu öncelikle PCI Express uyumlu olarak tasarlanmakta. Ayrıca önceleri nispeten yüksek olan PCI Express ekran kartı ve anakartlarının fiyatlarının dü- şüş trendine girdiği de göz ardı edilmemeli. Örneğin Gigabayt’ın GA-8I915G modelini yaklaşık 120 dolara temin etmek mümkün. ?_______ PCI Express’e geçiş aşamasında ekran kartının yanı sıra hangi bileşenleri yenilemek gerekiyor? Çoğu sistemde anakartın değiştirilmesi tek başına yeterli. Soket 775 (Pentium 4) ya da Soket 939 (Athlon 64) uyumlu değilse bir de işlemci satın almanız gerekecek. SLI teknolojisinden yararlanmak isteyenler muhtemelen yeni bir güç kaynağına gerek duyacak. ?____AGP mimarisindeki 6600-GT kartlar neden PCI Express olanlardan daha pahalı? Geforce 6600 GT PCI-E ekran kartlarıyla 6600 GT AGP’lerin arasında 40 dolara varan fiyat farkları var. AGP kartlara olan yo- ğun ilgi ve bu sürümde köprü görevinde ek bir yonga kullanılması, fiyatların yükselmesine neden oluyor. ?____6600 GT’nin AGP sürümleri SLI teknolojisini destekliyor mu? Nvidia SLI teknolojisi yalnızca iki x16 yuvası olan PCI Express ana kartlar üzerinde çalı şacak şekilde tasarladı. Bu nedenle AGP destekli anakartlarda SLI teknolojisinin kullanımı şu an için mümkün değil. ?____SLI teknolojisiyle iki Nvidia ekran kartı- nın ortak kullanımı hangi avantajları yaratı yor? SLI teknolojisi, çok işlemci gücü gerektiren oyunlarda performans artışı sağlamak bir yana, ekran kartları arasında eşgüdüm sağlamak amacıyla işlemciye daha fazla yükleneceğinden performansta düşüşe dahi neden olabiliyor. Bu teknolojinin kullanı mı özellikle yüksek çözünürlüklerde ve FSAA/AF açıkken oyun oynandığında avantaj sağlayacaktır. SLI ile yüzde 30 ile 80 arası nda performans artışı elde edilebilir. ?_______ SLI benzeri bir teknolojiyi birden fazla ATI kartıyla kullanmak mümkün mü? Aslında ATI da şu sıralar kendi SLI teknolojisi üzerinde çalışmakta. ATI’ın çok işlemcili çözümü büyük ihtimalle AMR adını alacak. Ancak şimdilik daha detaylı bilgilere ulaşmak mümkün değil. Doğrulanmamı ş söylentilere göre günümüz üst uç modelleri zaten AMR’ı destekliyor. ?____AGP-4X’den AGP-8X destekli bir anakarta geçmek ne gibi avantajlar sağlar? Oyun ya da uygulamanın kalite ayarlarına bağlı olarak yüzde beşlik performans artı- şı sağlanabilir. Ancak anakart dışında ekran kartınızın da AGP-8X uyumlu olması gerekiyor. ?____Forceware, ekran kartı bellek hızları konusunda diğer araçlardan iki kat daha fazla değerler verebiliyor. Hangi kaynağa güvenmeliyim? Forceware gibi araçlarda etkin bellek hızı gösterilir. Bu değer, gerçek saat hızının ikiyle çarpılmasıyla elde edilir. (DDR, Double Data Rate). Bazı kaynaklarsa gerçek saat hızını yani 800 MHz yerine 400 MHz DDR’ı vermeyi tercih eder. ?____Catalyst Control Center’ı çalıştırmak istedi ğimde bir hata mesajıyla karşılaşıyorum. Sebep ne olabilir? Catalyst Control Center için Microsoft .NET’in yüklü olması gerekiyor. Söz konusu programı Microsoft’un web sayfasından (www.microsoft.com) indirebilirsiniz. Macromedia Şash Player’ı da kurmanız yerinde olacaktır. ?_______ ATI Radeon ekran kartımda Catalyst, Overdrive ve sıcaklık sekmelerine sahip de- ğil. Kart sorunlu olabilir mi? Tüm Radeon ekran kartları Overdrive’ı desteklemiyor. ATI’ın grafik işlemcilerini kullanan bazı üreticiler tasarruf amacıyla ekran kartına LM63 yongasını lehimlemiyorlar. Catalyst sürücüsünde Overdrive’dan yararlanılabilmesi için bu yonga gerekli. Asus gibi bazı üreticiler ise kendi yongalarını kullandığından sıcaklık değerleri yalnızca söz konusu firmanın kendi aracıyla okunabiliyor. ?Detonator kurulumu ile Nvidia kartımı Forceware üzerinden overclock ettiğimde hata uyarısı alıyorum. Ne yapmalıyım? Bu hata uyarısıyla grafik işlemci ya da bellek aşırı derecede overclock edildiğinde karşılaşılır. Aslında genelde ekran kartının overclock potansiyeli Forceware’in izin verdiğinden daha fazladır. Bu durumda Powerstrip gibi araçlardan yararlanabilirsiniz. ?____Riva Tuner kullanarak, devre dışı bırakılmı ş pipeline’ları etkinleştirdiğimde kartım hasar görür mü? Bu yolla pipeline’lar etkinleştirildiğinde zaman zaman piksel hatalarıyla karşılaşılmakta. Ancak şu ana dek kartın kalıcı hasar gördüğü bir durumla karşılaşmadık. Herhangi bir sorunla karşılaştığınızda Windows’u güvenli kipte başlatıp değişiklikleri geri alabilirsiniz. ?____FX ekran kartımın Half-Life 2’de yalnızca DirectX-8.1 özelliklerinden yararlanması- nın sebebi nedir? Half-Life 2, FX serisi ekran kartlarını, hız artışı sağlamak amacıyla DX 8.1 destekli kartlar grubuna sokuyor. Bunu değiştirmek için Steam’in oyun başlatıcısına sağ tuşla tıklayın, başlangıç seçenekleri kısmı- na “-dxlevel 9” parametresini ekleyin. Ancak bu durumda su yüzeylerinde bozulmalar oluşabilir. ?____Her ekran kartı her Mini PC’de kullanılabilir mi? Yüksek soğutucuya sahip ekran kartları normal Mini PC’lerle uyumsuzdur. Kartın arka yüzünde soğutucu bulunuyorsa bir de PCI yuvası devre dışı kalacaktır. ?____Yeni Samsung 959NF monitörümde beyaz resimlerde iki adet yatay çizgi oluşuyor. Cihaz bozuk mu? Hayır, bu monitörlerde stripe mask kullanı lıyor. Görüntüleri stabilize etmek için, sadece çok parlak resimlerde farkına varılabilen iki adet ince parça bulunuyor. » Dikkat edilmesi gerekenler ve en önemli sorular SATIN ALMA DANIfiMANI kapak 2 ekran kartları 23/2/05 17:28 Page 58 GÜNCEL | KAPAK DONANIM Haber YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 62

Arşiv Listesi