Windows Vista Service Pack 1 izlenimleri -2-

Yazılım
Donanım uyumluluğu ne kadar önemliyse yazılım uyumluluğu da o kadar önemli. Vista ilk çıktığı zaman yüzde 100 Vista desteği olan yazılım sayısı 250 iken şu an bu sayı 10 katına çıkarak 2500’ü aştı.

Geçen haftalarda yayımlanmış Vista SP1 ile uyumsuz olan programlar hakkındaki haberleri okumuşsunuzdur. Her ne kadar abartılmaya çalışılsa da Microsoft’un yayımladığı resmi liste baz alındığında ortaya çıkan sonuçlar komik. Neden komik derseniz, Windows XP zamanında çıkan servis paketleri sonrasında devasa bir uyumsuz-yazılım listesi ile karşılaşılırken, Vista SP1’de liste son derece ufak. Zaten listedeki uyumsuz yazılımların birçoğu geçen süre zarfında SP1 uyumlu sürümlerini çıkardılar. Yani çekinmenizi gerektirecek bir durum yok. Windows’a yönelik kıyamet günü senaryoları her SP çıkışında yazılmaya başlanır. “SP1 felaketi…. SP1’i kurdum sistemim çöktü, mavi ekrana düştüm… Kablosuz bağlantım çalışmıyor…vs vs vs” Bu tip durumlarla cidden karşılaşan kişiler çoğu zaman yapmaları gerekenin ufak bir sürücü güncelleme olduğunu unuturlar ki, onu da aramak zorunda değiller; Windows Update adındaki nimeti kullanmaları yeterli. Eğer final sürüm bir SP kurup sistemini açılmaz hale getirebilen varsa onu kutluyorum (!) Acaba kaç senelik bir donanım kullanıyordur ancak Allah bilir… Şunu her zaman üstüne basa basa söylerim: Final sürüm SP kurmak istiyorsanız bunu düzgün çalışan, hiçbir hatasını, firesini yakalamadığınız bir sistemde yapın. Yahut bırakın otomatik olarak güncelleştirmeler ile yüklensin. En temizi ise belirttiğim gibi sıfır bir Windows kurulumu sonrasında SP kurmaktır.

Tüm bunların dışında Vista, SP1 ile iş dünyasına yönelik uyumluluk adımları atıyor. Vista SP1 ile iş dünyasına yönelik 150’den fazla yazılımın çalışmamasına sebep olan engeller kaldırıldı. Bu yazılımların Vista’da çalışmaması birçok firmayı Vista’ya yükseltme yapmaktan vazgeçirmişti. Dolayısıyla yazılım uyumluluğu konusunda SP1 büyük bir övgüyü hak ediyor.

Güvenilirlik ve performans
SP1 bu konularda da gelişme vaat etmişti ve vaatlerini yerine getirdi. Belli şartlar altında Vista’nın tepkisizliği ile sonuçlanan durumlar ortadan kalktı. Dosya kopyalama/taşıma konusunda Vista’nın yavaşlığı (en azından yavaş görünmesi) eleştirilen bir noktaydı. Şunu diyebilirim ki herhangi bir benchmark testi yapmadan bile hız artışını hissedebilirsiniz. Burada uçmaktan bahsetmiyoruz elbette. Beklenen hıza nihayet ulaşıldı. Ağ üzerinden olsun, yerel diskler arasında taşıma olsun birçok senaryoda performans artışı söz konusu. Sistem açılış/kapanış hızı ve genel sistem performansında bir “tazelik” hissedeceksiniz. Arada dağlar kadar fark olmayacak. Hatta Vista’yı bugüne kadar tüm yamaları ile kullananlar SP1’e geçtiklerinde dramatik derecede bir fark hissetmeyecekler. Bahsettiğim durum belirttiğim gibi genel anlamda bir tazelik. Eminim buna rağmen halen hızdan şikâyet edenler olacaktır ama artık diyecek tek bir lafım kaldı: Eğer “sadece” performans istiyorsanız, XP’ye buyurun. Vista ile muhatap olanlar bundan daha fazlasını isteyenler olacaktır.

Diğer fonksiyonel değişiklikler
Bildiğiniz gibi Google’ın yaptığı saçma sapan şikâyetler sonucu Vista’nın hızlı arama özelliğinde bazı değişiklikler meydana gelmişti. Mesela artık başlat menüsündeki “Ara” seçeneği yok. Elbette bu özelliğe masaüstünde iken F3’e basarak yahut Windows tuşu + F kombinasyonu ile yine ulaşabiliyorsunuz. Artık farklı masaüstü arama motorlarını da “varsayılan” olarak atayabiliyorsunuz. Bu SP1 öncesinde de vardı ama yeni bir arama motoru kursanız dahi Windows Arama İndeksi çalışmaya devam ediyordu ve bu da Google’a dava açması için naylon bir sebep vermişti. Bu konu başlı başına bir blog yazısı olabilirdi ama artık olan olmuş…

Bunun dışında disk birleştiricisinde ufak değişiklikler var. Artık hangi sabit disk bölümünün (veya diskin) birleştirileceğini seçebiliyorsunuz. Önceden tüm disk doğrudan birleştiriliyordu

Sonuç
Microsoft’un şimdiye kadar yaptığı en iyi işletim sistemine halen geçmemiş olanlar için en büyük engeller ortadan kalktı. Korkularınızı bir süreliğine tatile gönderin ve SP1’e bir şans verin. Firmanın daha önceden de söz verdiği gibi Vista SP1, bir servis paketinin olması gerektiği biçimde. Devrimsel yenilikler yok, sadece kullanıcıya şimdiye kadar çıkmış yamaların toplamını ve birazcık daha fazlası sunuluyor. Burada sayamadığım sayısız birçok değişiklik var ama bunların hepsi kaput altında yapılan değişiklikler. Tüm bunları anlatmaya bir blog yazısı değil ancak blog serisi yeter. Eğer Vista SP1 ile nelerin tam olarak değiştiğini öğrenmek istiyorsanız Microsoft’un yayımladığı resmi makaleyi okuyabilirsiniz.

SP1 elbette Vista’nın tüm problemlerini çözmüyor. Hatta bazı yeni problemlere sebep de olabiliyor. Güvenlik firmalarının (Symantec, McAfee) dediğinin olması için Vista’ya SP1 ile zarar verildi bile diyebilirim. SP1 öncesinde dışarıdan hiçbir şekilde müdahale edilemeyen x64 sürümlerdeki sistem çekirdeğine artık geliştiriciler tarafından erişilebilecek. Apple, Google ve diğerlerinin son birkaç senelerini “bunu biz icat ettik” diyerek geçinmelerini sağlayan devrimsel “Hızlı Arama” arayüzünde yapılan değişikler ise gülünecek nitelikte. Evet, Vista’nın eşsiz özelliklerinden biri olan hızlı arama her ne kadar diğer firmalar tarafından icat edilmiş ve sonradan MS tarafından kopya edilmiş gibi gözükse de durum bunun tam tersi. Bir özelliğin kopyalanıp kopyalanmadığını anlamak için yazılımın piyasaya sürüldüğü tarihe değil, özelliğin firma tarafından duyurulduğu zamana bakılmalıdır. MS, Vista’ya (ya da o zamanlar Longhorn’a) masaüstünde hızlı arama özelliğini entegre edeceğini duyurduğunda ne Google ne de Apple masaüstünde aramanın “a” sını bile bilmiyordu. Ama şimdi denilenlere bakılırsa her şeyi onlar icat etmiş de bizim haberimiz yok.

Genel olarak Windows Vista Service Pack 1 harika bir güncelleme önemli bir kilometre taşı. Vista hakkında kafanızda oluşan soruları ve korkuları silebilecek nitelikte bir güncelleme. Eğer Vista kullanıyorsanız en kısa zamanda edinin ve kurun. Eğer kullanmıyorsanız artık bir bahaneniz kalmadı demektir.

Aradığınız her şeyi aradığınız anda bulmanız dileğiyle :)

Dipnot: Belirtmekte fayda var. SP1 ile DirectX 10.1 geliyor fakat bilindik “dxdiag” komutu ile bunun farkında varamıyorsunuz. Çünkü DX 10’un tamamı değil sadece Direct3D bileşeni (yani tüm 3D uygulamalardan sorumlu olan kısım) güncelleniyor. Yani “dxdiag” da DirectX 10’u gördüğünüzde şaşmayın. Aslında DX 10.1 mevcuttur.

Bunun dışında uzun süredir kullandığınız Vista’nıza SP1 kurduğunuzda ilk günler ufak bir performans düşüşü yaşayabilirsiniz. Mesela programlarınız eskisinden daha yavaş açılabilir. Bunun sebebi ise kullanım alışkanlıklarınızı izleyip program açılışlarını hızlandıran SuperFetch ön belleği SP1 yüklendiğinde sıfırlanıyor. Korkulacak bir şey yok, birkaç gün içinde program açılış hızları yine aynı hızına kavuşacaktır.