Windows 7’nin yeni “milestone” sürümleri ortaya çıktıkça herkesin kafası daha çok karışıyor. Herkes yeniden elden geçirilmiş bir görünüm beklerken Windows 7’nin inatla Vista gibi gözükmesi herkesi şaşırtıyor ve ister istemez “Bu Vista’nın aynısı abi?” veya “Bize Vista’yı makyajlayıp verecekler işte” gibi enteresan yorumlara sebep oluyor. Aslında her iki sorunun da cevabı kabataslak olarak “Evet, öyle.” Nasıl yani? Neden? Bu soruların cevabı ise altta.

Az ve öz. Yazımda mümkün mertebe öznel yorumlara yer vermeden sadece bazı işletim sistemlerinin “Windows Hakkında” diyaloglarını gösterip bir miktar teknik bilgi vereceğim. Neden “Windows Hakkında” diyaloglarını kullandığıma gelince: Çünkü onlar asla yalan söylemez…

Windows 2000’den başlayalım:



Resimde gördüğünüz gibi Windows 2000’in sürüm numarası 5.0’dır. NT çekirdeğini kullanan bu Windows sürümü güvenirliliği ve stabilitesi ile ün yapmıştır ve halen birçok işyerinde kullanılmaktadır. Donanım ve yazılım uyumluluğu konusunda sert olduğu için ev kullanıcıları tarafından pek tercih edilmez.

Windows XP:



Tüm zamanların en popüler Windows işletim sistemi ve bunun gibi birçok süslü cümleyi kesip sadede gelirsek bu işletim sistemine aslında Windows 2000’in bir revizyonu (2. sürüm veya R2) diyebiliriz. Hatta diyebiliriz fazla oluyor, zira 5.1 sürüm numarası bunun böyle olduğu ispatlıyor. Temelde Windows XP, Windows 2000 mimarisi üzerine kurulmuştur. Kararlılığı ve güvenirliliğini buradan miras kalmıştır. Peki, yeni tarafı ne Windows XP’nin? Ufak bir denklem kuralım:

Windows 2000 + program ve yazılım uyumluluğu/desteği + yeni bir arayüz = Windows XP

Ne eksik, ne fazla. Windows 2000’den sonra devrim niteliğinde lanse edilen Windows XP, teknik açıdan Windows 2000’nin biraz program ve yazılım uyumluluğunun arttırılıp yeni bir arayüz eklenmiş (evrim) halidir. Sürüm numarasında gördüğünüz gibi yepyeni bir Windows sürümü değil, yeni bir “build” dir Windows XP. Fakat pazarlama ve son kullanıcı açısından yepyeni bir deneyim sunmaktadır, teknik miras ile yepyeni bir arayüz ve özellikler farklı iki konudur.

Windows Vista:



6.0. Puntoyu büyütmeme gerek yok. “… Hakkında” diyalogu bu sürümün yepyeni bir sürüm olduğunu ve bir önceki sürümlerden (5.0 ve 5.1) NT çekirdeği dışında hiçbir şey miras almadığını gösteriyor. Microsoft, Vista’yı iki kez baştan aşağı yeniden derlemiştir. Elbette ortaya 5.3 gibi sürüm numarası çıkmayacaktır. Firma 6.0 adımı ile yepyeni temeli başlatmıştır. Windows Display Driver Model (WDDM), DirectX 10, Windows Presentation Foundation… ve daha birçok teknoloji Vista ile sunulmuştur. Bunlardan WDDM, yani ekran kartı sürücüsü modeli Vista’nın ilk çıktığı zamanlar birçok Windows XP programı ile uyumsuz olmasının ve donanım sürücülerinde sürekli en yenisi hatta mümkünse yeni sürücü modeli için yazılmış olanları istemesinin sebeplerinden biridir. Her devrimin bir maliyeti vardır ve Vista’da bunu en acı yoldan ödemiştir: Birçok kullanıcının antipatisini kazanarak. Fakat şu an bu yeni mimarinin meyveleri alınmaktadır. Özellikle SP1 sonrasında daha da uysallaşan Vista, her geçen gün daha geniş bir kullanıcı kitlesi tarafından kullanılmaktadır.

Sonuç: Windows Vista, Windows XP’nin (ya da onun kökeni Windows 2000’nin) makyajlanmış hali değildir. Hala tersini iddia ediyorsanız “Windows Hakkında” diyalogları gibi kesin ve mutlak olan deliller göstermelisiniz (Vista yavaş yaaa, makinemi kasıyo… :D).

Gelelim Microsoft’un yeni gözdesi Windows 7’ye:



Ekran görüntüsü ilk Milestone sürümünden alınmıştır ve gördüğünüz gibi 6.1 ibaresi vardır. Bu sürüm numarasının ilerleyen beta’lardan veya RC sürümlerde değişmesi ise neredeyse imkânsızdır. Değişecek olan sadece “build”, yani yapı numarasıdır. Mesela Milestone 1’in yapı numarası 6519’dur. Şu sıralar etrafta dolaşan Milestone 3 ise “build 6780” dir. Beta aşamasına geçtikçe bu numara artacaktır.

Windows 7, Vista’nın kaldığı yerden (sürüm 6.0, yapı 6000) geliştirilmeye devam ediliyor. Teknik açıdan Windows Vista ve Windows 7 birbirinin benzeri olacaktır. Sürüm numarası bunu ispatlamaktadır. Windows 7, yine teknik açıdan Vista’nın yeniden elden geçirilmiş, tabiri caizse “optimize” edilmiş bir sürümü olacaktır. Aynen yukarda anlattığım Windows 2000 – Windows XP vakası gibi. İlerleyen beta’larda yeni kullanıcı arabirimi ortaya çıkacaktır. Peki, Windows 7, Vista’nın makyajlanmış hali mi olacak? Evet, aynen öyle. Fakat bunu daha önceden tatmış ve beğenmiştiniz değil mi? (2000 – XP). O zaman sorun yok :)

Şaka bir yana, durum şundan ibarettir: Teknik açıdan Windows 7, Vista’nın R2 (2. revizyon) sürümü olacaktır. Elbette 7 yeni fonksiyonlar ve ne yazık ki birçok kullanıcının işletim sistemine verdiği nota eşit olan yeni bir kullanıcı arabirimi sunacaktır. Teknik açıdan aynı olmaları pazarlama açısından da aynı olmaları anlamına gelmez. Aslında kimsenin bu durumdan şikâyet etmemesi gerekiyor, zira mimarilerinin aynı olmasının bir sonucu olarak Vista’da ne çalışıyorsa Windows 7’de de çalışacaktır. Programların ve sürücülerin sıfırdan Windows 7 için yazılmasına gerek kalmayacaktır. Eğer PC’niz Vista’yı hızlı ve sorunsuz bir şekilde çalıştırıyorsa muhtemelen Windows 7’yi de aynı şekilde çalıştıracaktır.

Windows 7 M3 halen Vista gibi gözükmektedir ve bundan daha doğal bir şey olamaz. O çok merak edilen (benimse ilk etapta kesinlikle merak etmediğim) yeni kullanıcı arabirimi beta sürümlerden itibaren aşama aşama ortaya çıkacaktır.

Yazımı dikkatli okuduysanız 5.2 sürüm numarasını atlayıp 5.3 örneğini verdiğime dikkat etmişsinizdir. Fakat gerçekte 5.2 nolu bir sürüm vardır, hangi Windows’a tekabül ettiğini ise siz biraz araştırıp yorumlarınızda paylaşabilirsiniz. Bakalım kim önce bulacak? :)