Bilgisayarlarda Bellekler II

Belleklerimizi biraz yakından tanımaya devam ediyoruz...
2 Kasım 2009 - Teknoloji
Birinci yazıda tanımaya başladığımız bellekleri tanımaya devam ediyoruz.

> RAM ve ROM ARASINDAKİ FARKLAR
 Hem ROM, hem de RAM yüksek hızlara sahip ve her bilgisayarda olması gereken  farklı iki tipte bellek birimleridir. Günümüzün bilgisayar sistemleri, farklı yerlerde  (yazıcılar bile yazdırılacak olan sayfaları geçici tutmak için), farklı hızlarda bellek birimlerine sahiptirler. Her bilgisayar, CPU`nun direk olarak okuyup yazabildiği bir bellek birimine sahiptir. Bir program belleğe çalıştırılmak ve kullanılmak için yüklenmelidir.

 Bilgisayarınızı ilk açtığınız zaman, bilgisayar ilk nerden başlayacağını nasıl biliyor dersiniz? İşte burası ROM un devreye girdiği yerdir.  Her  bilgisayar  mutlaka  ROM belleğe sahip olmalıdır. ROM bellek belleğin bir parçasıdır ve içerdiği bilgi değiştirilemez. ROM  bellek,  CPU’ya ilk ne yapması gerektiğini söyleyen komutlara sahiptir. Genellikle bu komutlar, işletim sisteminin,  yazılabilir  ve silinebilir  belleğe  yerleşmesini  sağlarlar. İşte bu belleğe de RAM denir. Belki de RAM için, RWM (Read/Write Memory)  denmiş  olsaydı  daha  iyi  olurdu.  Çünkü  bu  onun rolünü daha açık ortaya koymaktadır. Genellikle konuşmada, ROM bellek  birimleri  içerisinde  aynı  bilgiyi  taşıyan RAM bellek birimlerinden daha hızlı cevap verirler. Aynı zamanda, ROM içinde bir yazılıma sahip olmanın anlamı, o yazılımın yükleme zamanının ortadan kalkması demektir.

> Bellek Çipinin Paketlenmesi
 Bir  bellek  çip`i,  içerisinde  milyonlarca  transistör  içeren  bir  tümleşik  devre  olan yarıiletken silikon parçasıdır. Bellek birimleri farklı paketleme şekillerinde gelirler. Bellek; DIP, SIP, ZIP çipleri ve SIMM, DIMM modülleri içinde gelir.

- DIP (Dual Line Package - Çift Hat Paketi ) DIP, 8 ila 40 bacağa sahiptir ve düzgün olarak 2 satırda bölünmüştür.
- SIP (Single Inline Package - Tek Hat Paketi ) Bir tarak gibi, tek satır üzerinde bacaklara sahiptir.
- ZIP (ZigZag Inline Package - ZigZag Hat Paketi) ZIP aslında, bacakları bir kenar üzerinde zigzag çizen DIP paketidir.
- PGA (Pin-grid Array - Pin-Izgara Dizisi) PGA, eşmerkezli kareler şeklinde dizilmiş ayaklara sahiptir. PGA çipler, CPU gibi çok sayıda ayağı olan çipler için iyi bir seçimdir.
- SIMM (Single Inline Memory Module) Bir SIMM birimi, anakart üzerinde bir sokette  yer  alan,  küçük bir devre kartı üzerine yerleştirilmiş çok sayıda bellek biriminden oluşmaktadır. SIMM`ler bir yay toka ile tutulmaktadır.  Daha eski bilgisayarlar 30-pin SIMM`leri (8-bit) kullanırlardı, fakat en  yeni  bilgisayarlar  72-pin  SIMM` leri  kullanır. 72  pin  SIMM` ler  32-bit  yola  sahiptir. Çip  üzerinde  bulunan 100, 80, 70, 60 gibi numaralar onun nanosaniye olarak hızını belirtmektedir. En düşük numara, en  hızlı çipi ifade  etmektedir. SIMM` ler anakart üzerinde  kümeler  halinde  organize  edilmişlerdir.  30  bitlik SIMM`ler 4 kümede toplanırlarken, 72 bitlik SIMM`ler 2 kümede toplanmaktadırlar.

> Eşlik Bitleri (Parity Bit)
 Bellek birimleri, geleneksel olarak iki temel şekilde mevcut olmuşlardır: paritili  ve  paritisiz. (Aslında, sadece bazı büyüklükler ve stiller paritisizdir fakat genelde paritili üretilmektedirler).
- Paritisiz, düzgün bellekdır. Depolanacak olan verinin her biti için, kesin olarak belleğin bir bitini içermektedir. Her bayt veriyi depolamak için-8 bit kullanır.
- Pariti bellek, her  sekiz  bit veri  için ekstra olarak bir bit daha ekler ve onu bu biti hata tespiti ve düzeltmesi için kullanır. Depolanacak her bayt için 9-bit kullanılır.

Parity Kontrolü
 Eşlik biti  kontrolü, bellek sistemindeki basit, tek bit hataların tespiti için kullanılan temel yöntemdir. Aslında, 1981 yılında orijinal IBM PC den bu yana, pariti kontrolü mevcuttu ve 1990’ların başlarına kadar, marketlerde satılan her PC sisteminde kullanıldı.

ECC Kontrolü
 Aynı  zamanda,  ECC isminde Pentium sınıfı ya da daha üst sistemlerde kullanılan bir hata bulma ve düzeltme sistemi de yer almaktadır.

 Paritili  bellek,  paritisiz  bellekden  % 12.5 daha fazla DRAM belleği kullanır. İşlemci hızlarının yükselmesi ve PC platformunda yüksek  teknolojili  yazılımların  göze  batmasıyla birlikte hata kontrolü yapan bellek birimleri tekrar önem kazandı. Bir zamanlar, bütün  bilgisayarlar  pariti  bellek  kullanırlardı.  Aslında, PC sistemlerinin 4. kuşağına kadar, bir PC üzerinde pariti kontrolünü  kapatmak  imkansızdı.  Bu  durum  hızlı  bir  şekilde değişti ve bir kaç yıl içerisinde, yeni sistemlerde standart olmaktan çıktı. Pekçok pentium sınıfı sistem sadece pariti kontolünü kullanmaz, ve hatta pek çoğu pariti kontrolünü (veya ECC) hiç desteklemez.

 Pariti kontrolü, modern PC sistemlerinde kaldırılmıştır. Paritisiz bellek birimleri yaklaşık olarak %11 daha ucuzdur. Parity/ECC, pentium pro işlemci çalışan sistemlerde geri dönüş yapmıştır. Çünkü pariti üzerinde ECC yetenekleri süperdir ve pentium  pro  ile  çalışan  sistemlerde  genelde veri entegrasyonu sağlayan server’ lardır. Aslında Intel’ de, daha hızlı Pentium-II sistemlerin 2. ön-bellek yoluna bu kontrolü  yerleştirmektedir. Bunun  nedeni bu hızdaki sistemlerde veri bütünlüğünün gerekli olmasıdır.

 Pek çok Macintosh  bilgisayar paritisiz simm’ leri (x8, x32) kullanır. Fakat çoğu PC paritili simleri kullanır (x9, x36). Bununla birlikte, bu konudaki son  eğilim,  Pentium sistemler üzerinde paritisiz simm’ lerin kullanılmasıdır. Çünkü, pariti pek çok 64 bit sistemde gerekli değildir. ECC (error code  correction) yüksek seviyeli server’ lar ve Pentium’ lar üzerinde kullanılır. Bu modüller hatayı tanıma ve düzeltme özelliğine sahiptir.

Not:
- 30-pinlik bir simm, eğer üçün veya dokuzun katları şeklinde bir çip dizilimine sahipse paritilidir.
- Eğer 2 (2, 4, 8, …) ün katlarında çip sayısına sahipse paritisizdir.
- 72-pin  SIMM’ leri,  üreticilerinin çeşitliliği yüzünden fiziksel olarak ayırt etmek çok zordur.
Genel olarak, 4, 8, 16 veya 32 çipe sahip olanlar paritisizdir.

> DIMM (Dual Inline Memory Module)
 DIMM’ ler en yeni dizayn edilmiş bellek birimleridir. 168-pini vardır ve 64-bit bellek yolu sunmaktadırlar. Eski ana kartlar üzerinde kullanılamazlar. SIMM ler ikili gruplar halinde soketlerine yerleştirilme ihtiyacı duyarlarken, 64-bit bellek yoluna sahip bir pentium işlemci tek bir DIMM`i kullanabilmektedir.

> SEC (Single Edge Contact)
 SEC, Intel Pentium II işlemciler için geliştirilen yeni bir bellek paketidir. Intel`in Pentium Pro işlemcilerine kadar kullandığı  single-chip-style  paket  tipinden daha farklıdır. Pentium II işlemcisinin üretilmesiyle birlikte, Intel L2 ön-bellek işlemcinin dışarısına çıkarmış,  fakat ön-bellek  ile  işlemci  arasında yüksek hızda özel bir bağlantıyı devam ettirebilmeyi istemiştir. Bunu yapmak için, Pentium II yi ayrı bir çip olarak satmamaya karar verdiler fakat, bunun yerine ön-bellek ile entegre edilmiş bir çip ortaya çıktı.

 SEC gerçekte tam anlamıyla bir çip paketi değildir. İşlemci küçük bir devre kartı üzerine oturtulmuştur. Ön-bellek’ de aynı zamanda anakarta özel bir slot sayesinde bağlanan bu kart üzerindedir.

> MMO (Mobile Module)
 MMO, içinde işlemciyi, ön-bellek modülü ve çipseti içeren küçük bir modüldür. Bir anakart gibi görünür fakat değildir.
İletişim; Twitter

Toplam 872 kez okundu.
Oyla:
En Düşük
Oy ver: 1Oy ver: 2Oy ver: 3Oy ver: 4Oy ver: 5
En Yüksek
İlk yorumu yapan siz olun
CHIP Online Ziyaretçisi
Yorumunu Gönder
Lütfen bu bölüme sadece yorumlarınızı yazın. Teknik yardıma ihtiyaç duyduğunuz konuları lütfen forumda ilgili bölüme veya Uzmanına Sorun bölümümüze yazın, yanıtınızı çok daha sağlıklı ve hızlı olarak alabilirsiniz
Siz de kendi teknoloji blogunuzu ücretsiz oluşturun!

 


Kasım 2009
PtsSalÇarPerCumCtsPzr
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      

CHIP Online Yazar Blogları

Yazarlarımızdan, editörlerimizden sizlere...

Cem SinanoğluCem Sinanoğlu
Ne halin varsa gör!
Selim ÖztürkSelim Öztürk
22 Kasım = Sansür mü?
Rik FergusonRik Ferguson
Yılbaşı alışverişinde yalancı fırsatlara kanmayın!
Kadir ÇamoğluTek Kişilik Yazılımevi
Yazılım Test Uzmanlığı Kariyeri
Zeynel ÖztürkZeynel Öztürk
Google+ sizi yayınlamasın!
 

CHIP Dergisi: Şubat 2012


İşbirliği ortaklarımız

  • Hepsiburada.com
  • Level
  • Turhost
  • CHIP Download
  • yenibiris.com
  • CHIP Download
 
 
Cep telefonları | Ekran kartları | Masaüstü | Notebook | Ses kartları | Webcam | Klavye & Fare | Yazıcılar | Tablet Ev Sineması
Mp3 Player | Usb Bellekler | Video kameralar | Fotoğraf Makinesi | Taşınabilir diskler | LED & LCD Tv | Monitörler | OEM | PDA
Navigasyon | Oyun Konsolu