Evdeki hesap çarşıya uymayınca (Sayfa 2)

Bunun nedeni ise dijital teknolojideki (hafıza yapıtaşlarının adreslenmesi gibi) birçok işlemin ikilik sayı sisteminde gerçekleşmesi ve 1.024’lük sistemin (1x210 Byte = 1.024 Byte = 1 KByte) ortaya çıkmasıdır. Ancak işletim sistemi dosyalarından MP3’lere kadar hemen hemen tüm dosyaların 1.024’lük sistemde saklanmasına ve buna göre oluşturulmasına rağmen, bir sabit disk satılırken her zaman en son işlem göz önünde bulundurulur.

Yani, bir sabit diskin veya DVD medyanın aslında ne kadar saklama kapasitesine sahip olduğunu tespit etmek için kapasiteyi gösteren Gigabyte değerini, 1.0003 : 1.0243 = 0,9313 olduğu için yaklaşık olarak 0,93 ile çarpmalısınız. Buna göre 200 GB’lık kapasiteyi 0,93 ile çarpacak olursanız 186 GB, yani tam olarak Windows’un disk yöneticisinin gösterdiği kapasite değerini elde edebilirsiniz.

Kapasite aslında Gibibyte cinsinden ölçülür

Geçmişe dönüldüğünde ise bu kafa karıştırma oyunundaki suçlunun, ikilik sistemi kullanmayı inatla reddeden sabit disk üreticileri olduğu görülüyor. Rakamlar eskiden pazarlama konusunda daha etkiliydi. Diğer taraftan seneler önce ikilik sistem için ayırt edici olarak Gigabyte yerine Gibibyte (GiB) terimi kullanılıyordu. Buna göre 700 Megabyte büyüklüğündeki bir program gerçekte 700 Mebibyte (MiB) büyüklüğüne denk geliyordu. Ancak bu terimler, programlar ve dosyalar yanlışlıkla Giga, Mega ve Kilobyte olarak boyutlandırıldıkları için yazılım pazarında kendine yer edinemedi. Bu oyundaki tek kazanan ise daha yüksek Gigabyte değerlerinin büyük bir avantaj sağladığı sabit disk ve medya üreticileri oldu. Son birkaç yıla kadar sabit diskler ve optik medyaların boyutları maksimum birkaç yüz Megabyte ile sınırlıyken, Mega ve Mebibyte arasındaki fark çok küçüktü ve bu nedenle rahatlıkla göz ardı edilebiliyordu. Ancak sabit disklerinin kapasitelerinin 500 GB sınırını zorladığı bugünlerde, ciddi bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Örneğin, Hitachi’nin 500 GB’lık modeli Deskstar 7K500 aslında maksimum 465,8 Gibibyte’lık bir veri saklama kapasitesine sahip. Ancak sadece 100 GByte’lık bir sabit diskte bile Windows 10 Gibibyte kadar daha düşük bir kapasite gösteriyor (Bk. “Diskinizin kapasitesi aslında ne kadar?”). Sabit disk kapasiteleri Terabyte sınırını geçtiğinde söz konusu fark, üreticilerin bir daha “Tebibyte” değerini cihazların üzerine yazamayacakları kadar büyük olacak.

Disk kapasiteleri çok farklı olabiliyor

Söz konusu 0,9313 dönüştürme faktörü şu ana kadar kullanılabilecek gerçek disk kapasitesini verebiliyordu, ancak bizim ölçtüğümüz değerler kalite farklarından veya üreticilerin yapıya bağlı farklarından ötürü değişiklik gösterebiliyor. Bazı üreticiler diskin bir kısmını Firmware için ayırıyorlar. Ama bu göz ardı edilebilecek kadar küçük bir alan tutuyor. Ayrıca bazen sabit diskin söylenen fiziksel boyutlara ulaşamadığı da oluyor. Örneğin, her biri 133 GByte (133 GB x 3: 399 GB) kapasiteye sahip üç veri diski içeren bir model 400 GByte’lık bir sabit disk olarak piyasaya sunulabiliyor. Üreticiden üreticiye değişen bu farkı n boyutları ise azımsanacak gibi değil. Örneğin, Western Digital’ın 250 GB’lık WD2500BB modeli 245,1 Gibibyte kapasitesine ulaşırken, Samsung’un aynı büyüklükteki SP2513N modeli maksimum 227,5 Gibibyte veri saklayabiliyor. Buna karşılık Seagate’in 200 GByte kapasiteli SATA 7200.7 sabit disk modeli ise tamı tamına 200 Gibibyte veri saklama kapasitesine sahip.