Iphone'a Program yükleme

Bu testin birinci bölümünü okumak için tıklayın.

Apple telefona dışardan program eklemeyi, yüklemeyi, çalıştırmayı engellemek için elinden geleni yapmış. Yani hapis altına almış herşeyi.. peki ne yapacağız bu durumda? Nasıl cihaza program yükleyeceğiz? Hapisten nasıl kaçacağız? Gerçekten de "hapisten kaçmak" isimli bir program ile :) "jailbreak" bu program telefonun işletim sistemindeki bu kilitleri ortadan kaldırıyor. Sonuçta linux tabanlı (bsd tabanlı, bazılarınızın seslerini duyabiliyorum "bsd is not linux", ok nası isterseniz, ben genel bir inceleme yazıyorum.) bir sistem olduğu için, **ix tabanlı programların büyük bir kısmı burda da çalışıyor. Mesela abartılı bir şekilde apache server, perl, php 5, ruby on rails gibi geliştirme ortamları yüklenebiliyor. "Apptap" isimli windows tabanlı bir uygulama ile telefona "installer" isimli bir program yükleniyor, aynı zamanda "Apptap" jailbreak işlemini de otomatik yapıyor. Telefona gelen installer çalıştırıldığında internete bağlanıp, community depolarında en son çıkan iphone programlarını listeliyor, istediğinizi yükleyebiliyorsunuz. Aynı işlemi windows ortamında iBrick 0.91 ile de yapabiliyorsunuz. İbrick telefona "TFTP" yaparak, içindeki dosyaları gösteriyor, telefona istediğiniz programı yükleyebiliyorsunuz, aynı installer gibi o da community depolarına gidip, en güncel programları getiriyor, istediklerinizi yükleyebiliyor yada kaldırabiliyorsunuz.

Yüklenebilir paketlerde neler var derseniz, işte listesi:
Dışardan yüklediğiniz programlar ana menüde görünmüyor, "launcher" isimli programın içinden görebiliyorsunuz bunları. Ama "customize" isimli programı yüklerseniz , o zaman yüklediğiniz programlar ana menüde görünüyorlar. Sistemdeki resimleri, sesleri degiştirebiliyorsunuz. Kısıtlı özellikleri var. "summerboard" yüklerseniz , extra olarak tema degiştirebilirsiniz. Telefonun bir çok kilitli özelliğini açarsınız. Yine community depolarında summerboard destekli temalar, ses paketleri, ikon setleri mevcut.

"Services" yüklerseniz, wifi, bluetooth, edge, ssh açıp kapatma yapabilirsiniz. Normalde bunlar açılıp rahatça kapanan şeyler degil. Yine unutmuşlar :) "kb" ile auto correction denen, herşeye atlayan kelime düzeltmeyi kapatabilirsiniz.

"Apollo " yüklerseniz, icq, msn, .mac, aim mesajlaşma özellikleri sahibi olursunuz.

"Navizon" yukarda bahsetmiştim, google maps için eklenti. "Vnotes" ile ses kaydı yapabilirsiniz."Vnsea" ile klasik VNC kullanabilirsiniz. Yani evdeki bilgisayarınızı uzaktan yönetebilirsiniz."Sketches" ile, elinizi kullanarak resim çizebilirsiniz,hatta bu programla resim çekip, resim üzerinden adres tarifi çizerek, bunu mail olarak gönderebilirsiniz.

"iflicker" ile çektiğiniz resimleri direkt flickr'daki hesabınıza yollayabilirsiniz."SendPics" ile çektiğiniz resimleri email olarak tam boy yollayabilirsiniz. Zira normalde böyle bir işlem yaptığınızda, iphone resimleri ufaltıp öyle yolluyor, bu uygulama ile boyutu neyse o , aynen yolluyorsunuz.

"MobileCast" ile podcastlere baglanıyorsunuz. "NikoTalkie" ile sesinizi kaydedip hemen mail olarak atıyorsunuz, bir nevi push-to-talk . "iLang" ile dil degiştirebilirsiniz, zira telefon sadece ingilizce. Ama bu uygulama ile bir sürü dil desteği var. Henüz Türkçe yok. Ama onu yapmanın zahmetli de olsa bi yolu var.onlarca oyun var. "NES" ile nintento emülatörünüz var.nintento oyunlarının hepsi oynanabiliyor. "C64" ile commodore 64 emülatörünüz var. iDoom ile artık heryere port edilmiş doom'u oynayabiliyorsunuz. Tetris , mines bilindik oyunlar, onlar da var. "Antz" ile ekranı karıncalar basıyor, parmağınız ile basarak ezebiliyorsunuz. Hatta proximity desteğini açarsanız, telefonu salladığınızda karıncalar da sallanıp dökülüyorlar.



Onlarca sözlük var,ingilizceden çeşitli dillere, incil, klingonca sözlük,mormon kitabesi,serbest kültür,CIA dünya raporu, çeşitli günlük gazeteler vs vs.. Bir sürü ebook var, sherlock Holmes'in maceralarından tutun da Tarzan of Apes a kadar kitap var.

IRC chat sevenler için bir sürü irc yazılımı var, hatta eski linuxçular bilir, BitchX isimli commandline dan calisan irc client'i de iphone'a yüklenebiliyor. "my ebay" ile ebay satışlarınızı vs takip ediyorsunuz.

MobileMoney ile hesap kitap, mobilePreview ile her tür dosyayı preview (pdf dahil),

MobileRSS ile rss feed lere bağlantı, MobileToDo ile basit yapılacaklar listesi tutabilirsiniz.

Geliştiriciler ve sistemciler için tam bir cennet: term-vt100, Mobile Terminal, Squid, SSH server ve client (telefona ssh server kurabiliyorsunuz),fakat bsd subsystem isimli 6 mblık paketi kurmanız lazım, cc ve gcc geliyor içinde, aynı zamanda standart bsd kerneli de yükleniyor, sonrasında ssh server kurulabiliyor, TinyProxy ile telefona proxy server kurabiliyorsunuz , ncFTP ile ftp yapabilirsiniz, Lighttpd ve Apache ile telefona web server kurabilirsiniz,nettools ile ping,trace,nslookup,netstat,finger vs yapabilirsiniz. Perl, php, phyton, ruby, tcl dilleri ile istediğinizi yazabilirsiniz.

Her geçen gün onlarca paket ekleniyor, muhtemelen bu yazı yayımlandığı sırada, en az 20-30 yeni uygulama çıkmıştır.

Yani anlayacağınız, Apple her ne kadar hapis altına almış olsa da telefonu, istedikten sonra yapılmayacak şey yok.. flash, java vs engellenmiş program yazılmasın diye, ama kapı kilitli olsa da pencere hala açık...