XP'nin getirdikleri ve götürdükleri

WINDOWS XP
XP'nin getirdikleri ve götürdükleri

Yeni hafıza yönelim teknolojisi olan SuperFetch'i masaya yatırmadan Önce islerseniz hali hazırdaki tabloya bir göz alalını. Windows 3.x'ın bazı sürümleri dışındaki tüm işletim sistemlerinde Microsoft veriyi öncelikle hafızaya atıp daha sonra işleme mantığını öne çıkardı. Fiziksel hafızaya, yani RAM'e erişim sabit diskten çok daha hızlı olduğundan herhangi bir uygulamanın ihtiyaç duyduğu veri ve kodu hafızaya aktarmak akıllıcaydı. Sorun ise hafıza dolmaya başladığı zaman boy gösteriyor, uygulamalar ardarda çalıştıkça fiziksel hafıza, yani bellek (RAM) de gitgide doluyor. Bunda, arka planda çalışan uygulamaların da katkısı var tabii. Hafıza tamamen dolup sorun oluşmadan önce Windows XP, kullanımda olmayan veriyi sabit diskteki geçici bir dosyaya (pagefile) yazıyor ve hafızadan siliyor. Böylece açılan uygulama için hafızada yer açılıyor ve ilgili veriler yükleniyor.

Önceki programa geri döndüğünüzde ise Windows XP eski uygulamaya ait veriyi sabit diskteki geçici dosyadan okuyarak tekrar hafızaya yüklüyor. Bu yöntem kararlılık ve performans için iyi bir çözüm olsa da iki önemli dezavantajı var.

Seçim hatası: Birinci dezavantaj hafızadan sabit diske aktarılacak verinin iyi seçilememesi. Bir örnek verelim: Bilgisayarınızı açıp sırasıyla Internet Explorer, MS Paint ve MS Outlook programlarını kullandığınızı varsayalım. Bu programların hafızayı doldurduğunu ve dördüncü bir program, örneğin Excel için yer kalmadığını gören Windows XP, Öncelikle Internet Explorer'ın kullandığı veriyi sabit diske aktarıyor. (Çünkü hafızada en uzun zamandır kullanılmayan veri Internet Explorer'ın verisi oluyor.) Oysa bilgisayarınızı nasıl kullandığınızı devamlı takip eden bir hafıza yönelimi, internetle sıklıkla gezdiğinizi, Paint'e ise nadiren ihtiyaç duyduğunuzu bilirdi. Dolayısıyla Internet Explorer yerine Paint'in verisini sabit diske yazmak daha mantıklı bir seçim olurdu.

Her saniye önemlidir: İkinci dezavantaj ise hafızayı boşaltmak veya doldurmak için tek seçeneğin sabit disk olması. Belleklerle karşılaştırıldığında, sabit diskler hayli yavaş kalıyor diyebiliriz. Bunun birden çok sebebi var. Eğer sabit disk uzun sure çalışmadıysa içindeki plakaların : verinin yazıldığı diskler) dönmeye başlaması 1-2 saniye sürüyor. Bundan sonraki süreç ise daha çetrefilli zira, öncelikle sistem dosyalarının plakalardaki konumunu belirliyor. Daha sonra da disk ve okuma kafası hareket ederek verinin olduğu alana gelmek zorunda. Günümüz sabit disklerinde bu süre iyimser bir yaklaşımla bile 10-15 ms (seek time) civarında.

Mili saniye elbette küçük bir birim. Ama herhangi bir DLL'in diskte 5-6 farklı noktada olduğunu ve Internet Explorer, Outlook gibi programların 100 küsur DLL dosyasına ihtiyaç duyduğunu düşünürseniz bir kâbusla baş başa kalıyorsunuz. Diskteki DLL'lerin ard arda yazıldığını düşünelim, yani sabit disk verileri sırayla okuyor olsun (sequential read) ve tek tek aramasına gerek kalmasın. 16 MB tampon bellekli, SATA arabirimini kullanan ve hatta 10.000 RPM hızında dönen bir sabit disk bile saniyede 80 MB civarı bir veri aklarımı sunabiliyor. Bu durumda 1 GB hafızayı doldurmak için 12-13 saniye beklemeniz gerekiyor. Beklentileri çok olmayan bir kullanıcı bile bu süre zarfında kilitlendiğini düşünüp bilgisayarını başlan başlatabilir.