Disk Yönetimi ve Dizin Oluşturma Hizmeti

Disk bölümleri yaratmak, performansı artırmak veya harici depolama aygıtlarını bağlamak... Windows XP diskle ilgili tüm bu işlemler için uygun araçları bünyesinde barındırıyor. Bunun yanında Dizin Hizmeti ile, aradığınızı daha çabuk bulabilmeniz için sabit diskin indeksi çıkarılıyor.

Sabit Disk ve Veri Depolama Aygıtlarının Yönetimi

Windows XP'nin disk yönetimine yönelik birkaç fonksiyonu bulunuyor. Bu fonksiyonlara "Yönetimsel Araçlar - Bilgisayar Yönetimi" yolundan ulaşabilirsiniz. Burada en önemli olan kısım, sol bölümde yer alan "Disk Yönetimi". "Disk Yönetimi" bölümünde, bilgisayarınıza bağlı disklerin sayısı ve düzenini bir bakışta görebilirsiniz.

Renk kodlarından, disklerin hangi türden bölümler (partition) içerdiğini görebilirsiniz. İşletim sisteminin yüklü olduğu birincil bölümler lacivert ile, diğer bölümler ise yeşil renk ile gösterilirler. Disk Yönetimi üzerinde disk bölümlerinin boyutlarını doğrudan belirlemek veya değiştirmek mümkün değildir. Bunun için bölümün öncelikle biçimlendirilmesi ve yeni boyutla baştan yaratılması gerekmektedir. Bu işlem sonucunda ilgili bölümdeki tüm veriler kaybolur. Bir disk bölümünün boyutunu değiştirmek için disk bölümüne sağ tıkayıp "Bölümü Sil" seçeneği işaretlenmelidir. "Yeni Disk Bölümü" seçeneği ile bir sihirbaz yardımıyla istediğiniz boyutta disk bölümleri yaratabilirsiniz. Bölüm tipi olarak "Genişletilmiş Bölüm"ü seçmeniz gereklidir, zira birincil bölümler işletim sisteminin yüklü olması gereken bölümlerdir. Genişletilmiş bir bölüme sağ tıklayarak "Yeni Mantıksal Sürücü" seçeneği ile Explorer'da bu bölümü tanımlayacak bir sürücü ismi oluşturabilirsiniz.

Harf Karmaşası

Bir bölüme sağ tıkladığınızda çıkan menüde "Sürücü Harfi ve Yolu Değiştir" seçeneği ile sürücünüze bir harf atayabilirsiniz. Daha önceden yüklediğiniz programlar hedef sürücüyü harfi ile kaydettiği için, önceden başka bir diske ait olan harfleri kullanmamaya dikkat etmelisiniz.

USB bellekler veya harici sabit disk gibi taşınabilir veri depoları bu durumda sıkıntı yaratabilir. Bu donanımlar, bilgisayara takıldığında, müsait olan ilk sürücü harfini alırlar. Üzerlerinde yüklü olan programlar (özellikle yedekleme yazılımları) sürücü harfinin değiştiği durumda büyük sorun çıkarabilirler. Bu yüzden, bir diske sürücü harfi atarken, sistem tarafından kullanılması pek mümkün olmayan, alfabenin sonuna yakın olan harfleri (U: V: Z: gibi) kullanmanızı tavsiye ederiz.

Disk Birleştirme

"Bilgisayar Yönetimi" bölümünde, zaman zaman kullanmanız gereken disk birleştirme aracı da yer alıyor. Dosyalar, boş alanlara sığmadıkları zaman parçalanarak disk yüzeyinde boş alanlara kaydedilirler. Parçalanmış bir veriye erişilmek istendiğinde, diskin okuma kafası, tüm veriye ulaşmak için farklı noktalara gidip gelmek durumunda kalır. Bu da performansı ciddi anlamda düşürür.

Disk birleştirmede, dosya parçacıkları baştan düzenlenir ve birbirlerine yakın alanlara yerleştirilirler. Sonuçta sabit disk, dosyalara daha hızlı erişir, yükleme süreleri kısalır, performans artar. Bu yüzden, sıklıkla dosya ekleyip çıkardığınız bölümlerde Disk Birleştiricisi'ni zaman zaman çalıştırmanız gereklidir. Disk Birleştiricisi'nde "İncele" seçeneği ile diskinizdeki dosyaların ne kadar düzenli dağıldığını görebilir, birleştirmeye ihtiyacı olup olmadığını öğrenebilirsiniz.


Daha Hızlı Arama

Windows XP'nin dizin oluşturma hizmeti ile dosya ve klasörlerinizi, standart aramadan çok daha hızlı ve isabetli olarak bulmanız mümkün oluyor. Dizin Oluşturma Hizmeti, disk için bir "içindekiler" (indeks) listesi oluşturuyor. Bir arama yapıldığında arama, tüm diski taramak yerine bu indeksin içinde yapılıyor.

Dizin Oluşturma Hizmeti'ni başlatmak için Yönetim Konsolu'nu "Başlat - Çalıştır" yolu üzerinden "mmc" komutu ile çalıştırmanız gerekiyor. Burada "Dosya - Ek Bileşen Ekle / Kaldır - Ekle" yolundan "Dizin Oluşturma Hizmeti"ni seçin. Şimdi konsolda yer alan "Dizin Oluşturma Hizmeti - Yerel Makine" satırına sağ tıklayın ve "Yeni - Katalog" yolunu izleyin.

Burada, aramaların yapılacağı katalog dosyasını oluşturacaksınız. Katalog için bir isim ve kayıt yeri belirledikten sonra, sol bölümde kataloğunuzu bulun ve üzerine çift tıklayın. Yapılacak aramalarda sorgulanmasını istediğiniz dizinleri, "Yeni - Dizin" yolu ile teker teker kataloğunuza ekleyin. Yaptığınız değişikliklerin hayata geçmesi için bilgisayarınızı yeniden başlatın.

İndeks içerisinde arama yapmak için "Yönetim Konsolu"nu yukarıda anlatıldığı şekilde başlatın ve "Kataloğu Sorgula" satırına tıklayın. Tüm dosyaları kataloğa dahil etmek istiyorsanız, "Dizin Oluşturma Hizmeti - Yerel Makine" satırına sağ tıklayın ve "Özellikler" seçeneği içinde "Uzantısı bilinmeyen dosyalardan dizin oluştur" kutucuğunu işaretleyin.