Videolar: Özgür formatlar web'i fethedecek

İster dünyanın en büyük video platformu YouTube'u ister sinema filmi hizmeti Hulu'yu ziyaret edin: Flash'sız hiçbir şey olmuyor. Lâkin bu gereksinim yakında ortadan kalkabilir.

HTML 5, tarayıcınızın videoları eklentilere bağımlı olmaksızın oynatabilmesi için gerekli tüm fonksiyonları beraberinde getiriyor. Geleceğin HTML standardı bu iş için "video" etiketini kullanıyor. Kullanılan tarayıcıya göre bu sayede H.264 veya Ogg formatı kullanılabiliyor. Aşağıdaki örnekte HTML 5 yardımıyla web sayfasına gömdüğümüz bir Firefox 3.6 tanıtım videosunu izleyebilirsiniz.



Eğer gömülü videoyu göremiyorsanız bunun iki olası açıklaması var: Web tarayıcınız HTML 5'i desteklemiyor veya tarayıcınızın HTML 5 desteği var ama Ogg Theora çözücüsünü desteklemiyor. Zira aslında övgüyü hak eden format çeşitliliği yavaş yavaş ama emin adımlarla HTML 5'in yaygınlaşmasına engel oluyor.

HTML 5 videoları: Format sorunları
Mozilla vakfı Firefox ile Ogg Theora video formatını desteklerken Apple Safari ve Google Chrome öncelikli olarak H.264 çözücüsünü kullanıyor. Bu tip format problemleri web geliştiricilerinin günlük çalışmalarında HTML 5 kullanmalarını neredeyse imkânsız hale getiriyor. Her kullanıcının videoyu görmesini garanti altına almak için teorik olarak sunucuda hem H.264 hem de Ogg-Theora formatının bulunması gerekiyor. Ayrıca HTML 5 desteklemeyen bir tarayıcı kullananlara tam uyumluluk sağlamak için Flash video yedek planı da yapılmalı.

Uygulamada ise ne bu iş için gerekli programlama çabası, ne de iki hatta üç kaç daha fazla depolama alanı gerçeğe dönüşebilir. Bu yüzden tarayıcı üreticileri yakın zaman içinde ortak bir format üzerinde anlaşma yapmalı. Bu sorunsalda YouTube, belirleyici bir rol oynayabilir: Video portalı, sitesinin HTML 5 uyumlu test sürümünü çoktan kullanıma sundu ve bunu yaparken kararını H.264 çözücüsünden yana verdi. H.264 formatının sıkıştırma konusunda Ogg Theora'ya göre bir üstünlüğü var. Keza H.264 çözücüsünün en az 2016 yılına kadar akışkan web çözücüsü niteliğinde lisanssız olarak kullanılabilmesi de bu formatın önünü açıyor. Ogg Theora seçiminde ise kuşkusuz gelecekte de özgür bir şekilde kullanılabilmesi ön plana çıkıyor.

Flash'ın avantajı: Programlama
HTML 5'in aşması gereken tek engel ortak bir video formatı değil. Bugün Flash Player özellikle fonksiyonellik konusunda önemli avantajlar sunuyor. Örneğin geliştiriciler hatasız video oynatımı için gerekli önbellek büyüklüğünü kendileri belirleyebiliyor. Aynı şekilde hatalı iletilen paketlerin kaydı sayesinde Flash videoların bant genişliği kesin bir şekilde kontrol edilebiliyor. Burada HTML 5'in telafiye ihtiyacı var. Keza HTML 5'in final sürümüne ulaşmadığını, henüz taslak (Draft) aşamasında olduğunu da hatırlatalım.

HANGİ TARAYICI HANGİ VİDEO ÇÖZÜCÜSÜNÜ DESTEKLİYOR?
Mozilla Firefox	Ogg-Theora
Google Chrome	H.264 & Ogg-Theora
Opera	H.264 & Ogg-Theora
Apple Safari	H.264
Microsoft Internet Explorer	---