Barış Bulut

Taşınıyoruz-2 (Sabit Telefon)

Sabit Numaramızı Taşıyoruz

Sabit Numaramızı Taşıyoruz- Yaklaşık 1,5 yıl önce başlayan Mobil Numara Taşınabilirliği'nin ardından, şimdi sabitte (ev ve işte) de numaraların alternatif işletmecilere taşınabilmesi gündemde.  Bu konuda heyecan verici gelişmeler yaşanmakta.

Şubat ayında ilk bölümünü paylaştığım Hizmet Taşınabilirliği yazı serisinin bu ayki ikinci bölümünde sabit telefonda hizmet taşıması konusundaki temel bilgileri, uygulama şeklini, tüketiciye faydasını ve gelinen aşamayı aktarıyor olacağım.

TAŞINIYORUZ: (2) SABİT NUMARA TAŞINABİLİRLİĞİ

9 Kasım 2008'de devreye giren mobil numara taşınabilirliği bugüne kadar başarıyla uygulanmaktadır.  Düzenlemelere göre, mobil numara taşınabilirliğinin hayata geçmesinin tam 6 ay sonrasında, yani 9 Mayıs 2009'da, Sabit Numara taşınabilirliğinin (ve tahsisinin) gerçekleşmesi beklenmekteydi.  Ne var ki, mevzuatsal ve teknik nedenler,  bu gelişmeyi geciktirdi. 

Sabit Numara Taşınabilirliğinin Getirecekleri:

·         Yerleşik işletmeci olan Türk Telekom'dan hâlihazırda "0232 xxx xxxx" gibi belirli bir coğrafi sabit numara üzerinden telefon hizmeti almakta olan bir tüketici, kalite/fiyat oranını daha olumlu olarak değerlendirerek seçtiği bir işletmeciye, GSM numara taşımasına oldukça benzer şekilde, var olan numarasını da yanına alarak telefon hizmetini taşıyabilecek.
·         Tüketici, bir alternatif işletmeci ile ses sözleşmesi imza edip, numara ile ilgili tüm telefon hizmetlerini bu işletmeciden temin edebilecek ve telefon hizmeti varsa diğer hizmetlerle birlikte (ADSL, TV gibi) tek fatura altında toplanabilecek.
·         Alternatif bir işletmeciden telefon hizmeti alan tüketici, ucuz görüşmelerin yanında bir takım PBX-vâri özelliklere paralel farklı telefon hizmetlerini de kullanabiliyor olabilecek.

Sabit numaranın üzerinden alınacak telefon hizmetlerinin hangi işletmeciden alınabileceğinin kontrolünün tüketiciye geçmesi ve sabit numaraların da farklı işletmecilerden temin edilebilmesi kurgusu üç farklı senaryo başlığı altında resmedilebilir:

Üç Temel Senaryo:

1.      Var olan numaraların durumu:
Var olan coğrafi numarasını (örnek: 0232 xxx xxxx) mevcut 10 civarı lisanslı işletmeciden birine taşıyarak telefon hizmetini alternatif bir işletmeciden sağlamak isteyen bir tüketicinin, pratik olarak "Yerel Ağın Paylaşıma Açılması" (YAPA, [1])'nın yaygınlaşmasını (ve bunun için de alternatif işletmecilere mevzuat, teknik ve ticari kolaylıkların sağlanmasını) beklemesi gerekiyor.  Bu mümkün olduğu zaman, var olan numarası ile birlikte Türk Telekom'dan alternatif bir işletmeciye geçiş yapan tüketici, alışageldiği tüm ses hizmetlerini (ve belki de fazlasını) yeni geçtiği işletmeciden, daha yüksek bir kalite/fiyat oranında sağlıyor olabilecek.



Tablo 1: Sabit numara taşınabilirliği önce ve sonrasının karşılaştırılması.

2.      Yeni tahsis edilecek coğrafi numaraların durumu:
Var olan mevzuata göre bahsi geçen telefon işletmecilerinden birinden şehir kodu altında yeni bir coğrafi numara temin etmek isteyen tüketiciye ise baştan beri "+1" kuralı ile seçenek sunulması gündemdeydi; diğer bir deyişle, İzmir'de alışılagelmiş olan "0232 xxx xxxx" şeklinde numaraların mevcut olduğu durumda yeni bir coğrafi numara edinmek isteyen tüketici, "0233 xxx xxxx" şeklinde bir numara alabilecekti.  Bu konuda orijinal alan kodlarının yanında "+1"lere de tüketicinin alışması açısından sıkıntısı yaşanmasından kaygı duyulmaktaydı.  Ne var ki Danıştay'ın Şubat ayı başında aldığı karar gereği bu yanlış karardan dönüldü ve böylece – aynı örnekten yola çıkarsak – yeni aboneye "0232 xxx xxxx" şeklinde numara verilebilecek duruma gelindi.  Ancak, daha da büyük problem tüketicinin bunun için de pratik olarak YAPA'nın yaygınlaşmasını (ve bunun için de alternatif işletmecilere mevzuat, teknik ve ticari kolaylıkların sağlanmasını) beklemesinin gerekiyor olmasıdır.  Bu mümkün olduğu zaman, yeni bir coğrafi numara altında alternatif bir işletmeciden ses hizmetlerini sağlamaya başlayan tüketici, alışageldiği tüm ses hizmetlerini uygun bir kalite/fiyat oranında sağlıyor olabilecek.

3.      Yeni tahsis edilecek coğrafi olmayan (göçebe) numaraların durumu:
Göçebe numaralar olarak anılan "0850 xxx xxxx" bloğu alternatif işletmecilere tahsis edilmiştir.  Bu bloktan bir coğrafi olmayan numarayı, alternatif işletmeci kendi müşterilerine dağıtabilmesi mümkündür.  Bu yolda alternatif işletmeciler arasında ilerleme kaydedilmiş olup, halen bazı eksiklikler vardır.  Çalışmalar sonlandırıldığında, 0850'li numara sahibi olan bir tüketici, alışılagelmiş tüm ses hizmetlerini bu numara üzerinden sağlayabiliyor olacak.  Bu numarası ile sabit bir adresten de ses hizmeti kullanabileceği gibi, VoIP üzerinden, örneğin kablosuz alanlardan İnternet'e bağlanarak da telefon edip çağrı alabiliyor olacak.

Çözüm Bekleyen Ana Başlıklar:


  • Alternatif işletmecilerin kendi sistemlerinde tanımlı numaralar üzerinden ses hizmetini yukarıdaki gibi verebilmeleri için, ilgili numaraların hâlihazırdaki Türk Telekom, Turkcell, Vodafone ve Avea kullanıcıları tarafından da aranabiliyor olması gerekmektedir.  Bunun içinse, alternatif işletmecilerle bu dört işletmeci arasında bu numaralar üzerinden yapılan çağrıların düzgün sonlanabilmesi için arabağlantı sözleşmelerinin imza edilip hayata geçirilmesi beklenmektedir. 
  • Bunun yanında, alternatif işletmecilerce yapılması zorunlu hale getirilen acil numaralara yönelik (112, 155 gibi) çağrı sonlandırma yükümlülüğünün nasıl başarıyla hayata geçirileceği konusunda işletmecilerde bir netlik mevcut olmayıp, bu konuda da çalışmalar yapılması gerekmektedir.
  • Coğrafi numaraların kullanılması durumunda YAPA'nın tek seçenek olarak sunulması, YAPA'nınsa büyük ölçekte yatırım zorunluluğunu ve yüklü maliyetleri beraberinde getiriyor olması sebebiyle halen pratik ve sınırlı bir coğrafyanın ötesinde uygulanabilirliğinin olmaması, alternatif işletmecilerce coğrafi numaralar üzerinden hizmet sunulmasının önündeki bir engeldir.


 
Tablo 2: Taşınmış mobil ve sabit numaraların karşılaştırılması - sabitte henüz yolun çok başındayız.

Alternatif oyuncular içinde, sorunların çözüm bulması adına, ulusal düzenleyici olan BTK'nın liderlik yapması gerektiğini düşünenlerin ağırlıkta olduğu anlaşılmaktadır.  Diğer yandan, bazı ana prensipler de sabitlenmiş olup, örnek olarak tüketicinin var olan numarasını taşımasında alıcı (gidilecek) işletmeciye başvuru yapılacak ve GSM numara taşımasında olduğu gibi tüketiciyi korumak adına birtakım hizmet kalitesi seviyelerinin (örnek olarak süre tavan sınırlarının) dayatılacak olması tüketici açısından sevindiricidir.

Özet olarak, yeni coğrafi ve göçebe sabit numaraların tahsisi ve var olan numaraların taşınabilirliği sayesinde, Türkiye'deki 16,5 milyon sabit telefon abonesine, kendi seçimi olan, kalite/fiyat oranını olumlu olarak değerlendirdiği bir işletmecinin hizmetlerini kullanma olanağı sunuluyor olunacaktır. Normal şartlar altında 9 Mayıs 2009'da başlaması hedeflenen, testlerine 10 Eylül 2009'da başlanılan, henüz sadece 163 test numarasının taşındığı sabit numara konusundaki gelişmelerin tüketiciye sunulabilir hale gelmesi yolunda 2010 yılı içinde ilerlenebilir diye umutla beklemekteyim. Bu yönde bazı taşlar yerine konulmuş olmakla birlikte, ulusal düzenleyici (BTK) anlamında halen çokça çalışma gerektiğini düşünüyorum.

Dr. Barış Bulut, 
www.barisbulut.com
www.enforma-tr.com
[email]bilgi@enforma-tr.com[/email]

Referanslar:
[1] YAPA için kaynak linkler http://bit.ly/bMRxJI, http://bit.ly/5RmKwv
[2] www.numaranitasi.gov.tr

Yazı serisinin bir önceki yazısı için tıklayın.

Okuyucu Yorumları

Toplam 5 Yorum

Cep telefonlarındaki numara taşımanın sabitlerde de olması heyecan verici.. herseyden onemlisi artık seçim şansımız olacak!
Bu da ucuzluk ve kalite demek!
Hayırlı olsun..

yediğimiz kazık değil o kazığın sahibi değişecekmiş hissi içimi gıdıklıyor. waooowww çok heyecan verici..

madem gocebe denen numaralarda var artık sabitte 085xxx gibi bu durumda cografi numaraların cografi olmasının ne anlamı var. Aslında ben isterimki mevcut numaramı heryere taşıyayım, gsm de olduğu gibi..

herşeye rağmen birgün pratikte alternatif operatörlerden de sabit numara almak güzelbirşey..eskiden uluslaarası ararken ödümüz kopardı çok yazzcak diye, şimdi 7 kuruş kadar, TT bile ucuzlattı rekabetten dolayı. bu işler tüketiciye yarıyor.olsun..olsun..

Sabit telefonda son kullanıcının cebinden çıkan ücretin %74'ü operatörün cebine giriyor (Vergi yükü hiç de az değil). Altyapı maliyetleri de "makul" olabilecek seviyelerin halen oldukça üzerinde. Buna karşın, misal, Almanya'yı aramak 2004'te bugünkü parayla 1.20 TL iken bugün 7-8 kuruş civarına düştü. Yani bence tüm sıkıntılara "rağmen" tekelden çok-alternatifli rekabete geçişin son kullanıcıya getirdiği şey bu. Numara taşınabilirliği henüz başlamadı- onda da rekabet başladığında o da aboneye hareket yeteneği verecek, ilaveten.

GSM cehpesinde ise 1,5 senedir aboneye hareket etme izni verilmiş durumda. Sonuçta bir yandan 2-3 tane ceple dolaşanları sayısı azaldı- bu bir avantaj. Diğer yandan yaklaşık aynı değerde parayı ödeyerek iki mislinden daha fazla dakika konuşuyoruz cepte de- raporlar bunu gösteriyor. GSM'de son kullanıcının cebinden çıkan tutarın sadece %59'u operatörün cebine giriyor, tabi bunun haricinde 1 sefere mahsus alınan 31,78 TL "Yeni Tesis Özel İletişim Vergisi" ile yıllık alınan 12,26 TL "TGM Ruhsat vergisi" de var. Yani vergi yükü oldukça yüksek bir sektör. Buna rağmen sunulan servisler çeşitliliği, birim ücretler düşüyor. Rekabet.

Anlaşılan sabit numara taşımak için daha uzunca bir süre bekleyeceğiz.
Teknik detayları da kapsayan bu güzel için Barış Beye teşekkürler.

Remzi Başar

Sen de yorum yaz

Takip Edin

 

Kategoriler