Selçuk İslamoğlu

Teknoloji ve hayat üzerine...

Çekirge sürüleri

Çin'liler yavaş yavaş bezdirmeye başlıyor.

Bugün bir haber yayınladık CHIP Online’da…


Özellikle ücretli devasa oyunları oynayanlara çok yabancı bir terim değil bu “Gold Farmer” ama bilmeyenler için kısaca özetleyelim. Devasa online oyunlarda tüm oyuncuların para getirisi olması için değişik para kazanma yöntemleri vardır. Para derken, gerçek YTL ve dolardan bahsetmiyorum elbette. Oyun içi kur diyelim.

Ne işe yarar derseniz, oyun içinde karakterinizi daha bir özelleştirmek, oyun içinde hasarlarınızı tamir etmek, değişik binekler almak vs. gibi… Tabi oyunlar tasarlanırken, normal oyun saatleri içinde oynayacak oyunculara göre kazanılacak miktar değişir, bir yaratık kesersiniz, bir miktar para düşürür, yerden bir şey toplayıp diğer oyunculara satarsınız vs. Kısaca oyun içinde aslında bir mikro ekonomi dönmekte. Ama gerçek ekonomilerden en büyük farkı, para gelirinin nerdeyse sınırsız olması. Yani daha fazla saat oynarsanız, daha fazla oyun-içi para kazanırsınız. Yani merkez bankası sürekli para basıyor gibi düşünün. Para iyice değerini yitiriyor.

İşte Çin’liler burada devreye giriyor. Çin’li dediğime bakmayın, aslında firmalar bir çok ülkede var ama en ucuz işçi gücü Çin’de olduğu için (eh tabi tavsiyelere uyup en az 3 çocuk yaparsak bizde de olacağı bu) işçileri Çin’de ve günde 1 dolar gibi bir ücretle 18 saat çalışıyorlar.

Değişik vardiyalar halinde 24 saat çalışan bu çocuklar oyun içinde tıpkı sizin gibi birer karakterler ama tek amaçları oyunun kendilerine sunduğu para getirilerini kullanmak. Neden bu hırs peki? Tabii ki oyun içi paraları, zengin ama tembel oyunculara gerçek para karşılığında satmak.  Neden insanlar kendileri kazanacağı şeyleri satın alsın ki derseniz, o da işin kolayına kaçmak, bu gibi işler için zaman harcamamak gibi şeyler söyleyebilirim size…

Aylık 30 dolara ölesiye çalışmalarına rağmen bu rağmen bu çocuk işçiler, patronlarına milyonlarca dolar kazandırıyor. Öyle ki bu firmalar işi daha da yüzsüzlüğüne vurup, Amerika’da bir çok dergi , televizyon ve gazetelere pahalı reklam verebilecek kapasitedeler.

İşin iç yüzü bunla sınırlı değil. Bir çoğu Amerika merkezli oyunlarda yaptıkları bu iş kanunen yasak. Daha iyi açıklamak gerekirse; oyun içindeki her şey, her karakter, her para, her eşya tamamen oyun firmasına ait, oyuncular sadece bunları kiralıyor gibi düşünebilirsiniz. Ama Çinlilerin yaptığı bu iş, başkasının malını başkasına satmaktan farklı değil… O yüzden oyun içinde bu tür aktiviteler gerçekleştirenlerin hesapları kapatılıyor. Ama onlar yılmıyor, tekrar yeni oyun “satın alıp” tekrar giriyorlar oyuna, çünkü getirisi götürüsünden daha fazla. Peki nasıl oyun satın alıyorlar? Tabii ki, daha önce kendilerinden para satın alanları kredi kartlarıyla. Kredi kartıyla oyunu satın alıp, “bankaya bu işlemi onaylamıyorum” mesajı gönderiliyor. Oyun firması daha da zarara giriyor ve bankalar bu işten yılmaya başlıyor (nitekim bir İngiliz bankası geçtiğimiz ay, World of Warcraft oyununa gidecek tahsilatları kabul etmeyeceğini açıkladı). Kredi kartı sahibinin ekstresine yansımadığı için ruhu bile duymuyor. Ama kredi kartı bilgilerinin çalınması, tıpkı haberimizdeki gibi daha da büyümüş durumda.

Daha da kötüsü bir çok yer altı örgütünün “para aklama” çalışması da artık “Online oyunlar” üzerinden bu yöntemle yürümeye başlamış gibi görünüyor. Daha uzun vadede oyun içindeki mikro-ekonomi gereğinden fazla gelen parayla enflasyona maruz kalıp darmadağın oluveriyor ve dürüst oyuncular oyundan zevk almamaya başlıyor.  

Kısacası Çinliler dadandıkları oyunu bir çekirge sürüsü gibi yiyip yok ediyor.

CHIP Online yorumu da size ilginç gelmiş olabilir. “Çok oyun oynadı, öldü” gibi gazetelere dahi yansıyan, velilerin "aman aman oyunlar zararlıymış, öldürüyormuş” gibi saçma bir paniğe kapılmalarının sebebi yine bu Çinli “oyun” işçileri. Sağlıksız koşullarda gece gündüz çalıştırılan bu çocukların bünyeleri her insan gibi dayanmıyor.

Konu oldukça uzun aslında ama Çinlilerin her konuda korkutucu gelişimleri ürkütüyor bir yandan. Biz de haberlerde izliyoruz “X Türk firması yabancı yerlerde yatırım yapıyor” “nerde?” “Çinde fabrika açmış” .. Neden açmış anlıyorsunuz değil mi?  Bir Türk işçi çalıştıracağına , 20 Çinli çalıştırabiliyor. Üstelik de sigorta vergi gibi dertleri olmadan. Yani “gurur duyulacak” bir tablo değil maalesef.

Basit Çince dersleri: Ni hao (Merhaba) Xie xie (Güle güle)