Selçuk İslamoğlu

Teknoloji ve hayat üzerine...

Windows 8.1 ile Microsoft ince görmüş

Windows 8.1 ile oldukça ince rötuşların yanında Windows 8'e sağlam tırpanlar da var.

Öncelikle neler yeni bunlara bir bakalım....

Başlamadan önce tüm bu aşağıda saydığım yenilikleri yorumlarım ve tek tek ekran görüntüleriyle görüntülemek için buraya tıklayarak galeriyi ziyaret edebilirsiniz. 

1. Başlat Düğmesi geri döndü
Başlat menüsü değil, başlat düğmesi geri geldi. Böylelikle Başlangıç ekranına gitmek için sol alt kenara fare ile kasmak zorunda kalmıyorsunuz. Ayrıca Başlangıç ekranı yerine direkt uygulama ekranına da gidebilirsiniz.

2. Charms menüsü fareye yakın
Charms menüsü (sağdaki menü) de artık farenizin gittiği yere daha yakın bir yerde çıkıyor (sabit ortada değil yani), örneğin sağ alt köşeye gittiğinizde aşağıya daha yakın, sağ üst köşede yukarıya daha yakın görünüyor. Fareli bilgisayarlar için bir ufak düzeltme.

3. İsterseniz sabit arkaplan
Artık Samsung'un Android'inde olduğu gibi, masaüstü arka planınız neyse, hem başlangıç menüsü, hem de uygulama menüsü arka planınızı olarak onu ayarlayabiliyorsunuz. Üstelik temanız da, bu arkaplanın rengine göre değişebilir (veya isterseniz sabit kalabilir)

4. Windows Phone ile sıcak temas
Windows Phone ve Android sahipleri ana ekranları ile uygulamalar arasındaki farkı çok iyi bilirler. İşte Windows 8.1 tam da bunu getiriyor. Sol alttaki düğmeye dikkat...

5. Uygulamalar ekranı
Windows Phone 8'de olduğu gibi bir sistem gelmiş, uygulamaların tamamını görmek için Başlangıç ekranının sağ altındaki oka basarak, Windows Phone veya Android'teki gibi tüm uygulamaları göreceğiniz ekrana geçiyorsunuz. Herhangi bir tuşa bastığın anda arama yapmayı çözememişler için bir de Arama kutusu eklenmiş. Ayrıca daha kolay bulabilmek için yüklenen uygulamaları da özelliklerine göre dizebiliyorsunuz

6. Sade Başlangıç ekranı
Yüklediğiniz her uygulama Başlangıç menüsüne otomatik yerleşmiyor. Uygulamalar menüsüne gidip sağ tıkla Başlangıç menüsüne eklemek istediğiniz uygulamaları seçebiliyorsunuz. Böylelikle Başlangıç ekranını yamalı bohçaya dönmüyor.

7. Masaüstüne açılış ve sağ sol menüler...
Nostalji sevenler sistemlerini direkt olarak masaüstüne açılış yapmasını sağlayabilirler. Bunun için öncelikle Görev Çubuğunda boş bir yere sağ tıklayıp özellikler demeli ve daha sonra Gezinti sekmesine gidip, oradan isterlerse sağ ve sol üst köşelerden çıkan menüleri kaldırabilir veya açılışta masaüstünden başlatabilirler.

8. Daha renkli bir Başlangıç ekranı
Artık Metro-stili olmayan uygulamalar bile simgelerinin genel rengine göre arkaplan rengine sahip Başlangıç ekranında...

9. 4 uygulama tek ekranda
Artık sadece bir dar, diğeri geniş olmak üzere sadece 2 uygulama alan ekran, isterseniz 4 uygulamaya kadar izin veriyor. İsterseniz tam ortadan da bölebilirsiniz. 3. uygulama geldiğinde işte böyle dilediğiniz yere uygulamayı yerleştirebiliyorsunuz.

10. Yepyeni bir Mağaza
Windows Mağaza da artık daha modern bir görünüşe sahip, sadece charms menüsünden değil, artık kutucuktan da uygulamalar arasında arama yapabilirsiniz. Tabii ki her zamanki Microsoft geleneği, nedense diğer dillerdeki (örneğin sadece İngilizce) olan uygulamaları bize sunmuyor, onun yerine uygulama yapımcısının uygulamanın içine illa ki Türkçe eklediği uygulamalar sadece görünüyor. İngilizce uygulamarı bulabilmek için tek şansınız ya üreticinin sitesinden mağaza linki, veya Windows'u "yerel" dahil İngilizce dilinde kullanmanız.

11. Denetim Masası artık yeni arabirimde
Windows 8'de bir çok işlemi yine masaüstü Denetim masasından gerçekleştirmek gerekiyordu. Telaşa mahal yok, masaüstü için Denetim masası yerinde duruyor ama Windows 8 arabirimi içine de tam bir denetim masası yerleştirilmiş artık. Çözünürlük dahi Windows 8 arabiriminden değiştirilebiliyor

12. Bu bilgisayar ve kitaplıklar...
Bilgisayarım ve Bilgisayar gidip "Bu Bilgisayar" gelmiş. Ne değişiklik var diye soracak olursanız, eski ve yeni uygulamaların da kayıt için de kullanabileceği şekilde Kütüphaneler ve özel klasörler, artık Bilgisayarım içinden rahatlıkla erişilebilir halde. Ayrıca kitaplık ve Sık Kullanılanları kapatıp açabilirsiniz.

13. Boy boy kutular...
En büyüğünden en küçüğüne iki adet yeni kutucuk boyutu eklenmiş. Eskiye göre dörtlü diyebileceğim büyük bir kutu, ve çok daha küçük, Windows ikonlarını andıran küçük kutu.

14. IE Geliştirici Araçları
Web geliştiricilerin görebileceği en gelişmiş araçlara dönüşmüş olan bu araçlar IE ile F12 tuşuna basarak açılıyor. Tüm JS hız hesaplamalarından, yükleme zamanı grafiklerine, IE'yi istediğiniz mobil ekran boyutunda ve yatay/diken konumdaki hallerini özel olarak görebileceğiniz bu araçlar, her geliştirici için oldukça faydalı olacak.


Peki neler Windows 8'e göre daha kötü?

1. Nerede benim disk görüntüsü alma aracım?
Windows 8'de, "Windows 7 Dosya Kurtarma" adı ile Sistem görüntüsünü alabiliyor ve tüm uygulamalarınızı kurup diskinizin tam bir görüntüsünü alabiliyorduk. Özellikle sık sık yeni yazılım deneyip, sistemini tekrar kurmadan olduğu gibi hazır kurulu sisteme geri dönüştürmek isteyenler için... Şimdi bu uçmuş. Zorlama bir "Sistemi Tazele", "Sistemi Yenile" gibi seçeneklerin yanında, sadece "Dosya Geçmişi" ile geçiştirilmiş. Artık sistemimi tüm uygulamalarını temiz ilk gün kurulmuş gibi haline çeviremiyoruz. En azından 3. parti bir yazılıma ihtiyaç duymadan. Çok ayıp MS... Umarız bu seçenek Windows 8.1'in nihai sürümünde gelir (gerçi pek umutlu değilim, genel olarak Beta'da -- yeni adıyla Önizleme-- nihai sürümde ekleme yapılmıyor)

2. Windows 8'den geçiş
Özellikle Windows 8'in yeni haline alışamamışlar için Windows 8'den 8.1'e güncelleme bir hayli sorunlu. Kurduğunuz eski programlar, eski donanım sürücüleri, sanal bilgisayar yazılımların (VMWare, VirtualBox vb.) ağ kartları güncellediğinizde tamamen sorunlu hale geldikleri gibi, Windows 8 uygulamalarını dahi açamaz duruma gelebiliyorsunuz. Tek çözüm sıfırdan kurmak olacak. Zaten adı Önizleme olduğu için bu tür riskleri aldığımızı kabul ediyoruz ve sadece nihai sürümde bunlarla karşılaşmayacağımızı umut ediyoruz.

3. Zoraki Microsoft Hesabı...
Yerel hesaplar bir çok sistem yöneticisi için hayati. Özellikle kullandığı hesaplarla diğer bilgisayarlara da bağlanıyorsa, özellikle eski Windows sürümlerine. Şimdi Windows 8.1 kurulurken dahi "Yerel hesap" seçeneği yok edilmiş (Windows 8'de bu işlem tercihliydi, yani Yerel Hesapla istersek devam ediyorduk) , bunu aşabilmenin tek yolu Microsoft hesabınızın girilmesi istendiğinde ağ kablonuzu çıkarmanız veya kablosuz bağlantı aygıtını kapatmanız. Başka türlü yerel hesapla devam edemiyorsunuz. Ayrıca yerel hesapla SkyDrive gibi hizmetleri de kullanamıyorsunuz.

Özetle Microsoft'un Başlat düğmesinde yaptığı gibi tercihlere karşı daha saygılı olması gerektiğini düşünüyorum. Yine de Windows 8.1 , Windows 8'in üzerine ilaç gibi gelebilecek bir güncelleme olacağı şimdiden kesin... 

Tekrar hatırlatayım, yorumlarımla birlikte bu özelliklerin ekran görüntüleri için bu galeriyi ziyaret edebilirsiniz.

Light Movie Maker adamı bozar...

Vista'da gelen Movie Maker, daha "light" versiyonuyla Live'da geldi, ama ben eskisini istiyorum diyenlere...

Nedense bir tek Windows üzerine açılan, Apple ve Linux türevlerine dokunulmayan; işletim sistemi ile birlikte verilen programlardan ötürü türkçemizde tekelcilik denilen antitrust davalarından sonra, Vista ile birlikte gelen bir çok program Windows 7'ye eklenmedi...
 
Bunlardan sevdiğim basit video hazırlama programı Movie Maker, oldukça kırpılmış bir sürümü ile Live paketi içinde sunulsa da, beni kesmiyor diyenler için, ev kullanıcısına oldukça yeterli olabilecek Movie Maker 2.6'yı Windows 7'de kullanmak istiyorsanız, öyle sağda solda aramadan, direk membaandan bir çözüm isteyenler için işte indirme linki:
 
Vista için Movie Maker 2.6
 
Türkçe Windows Vista ve Windows 7 için adrese gidip,  MM26_TR.msi dosyasını indirin. Vista için dediğine bakmayın, Windows 7'niz için de sorunsuz çalışacak... Tabii diğer gerekli dosyalar için önceden Windows Live Movie Maker'ı kurmuş olmanız gerekiyor...

Vista RAM'imin hepsini yiyor!

Ne gariptir "tüketmeyi" veya "harcamayı" , "yemek" diye çevirmişiz sokak dilimize...

Deneğimiz Barış'la tanışın.  Barış yeni bir Vista kullanıcısı. Uzun zamandır Windows XP kullanmış Barış, arada bir Linux kurmuş kaldırmış, yani kısaca Windows'unda RAM'ini kontrol etmek için CTRL + ALT + DEL tuşlarının ne işe yaradığını bilen biri. Barış, Vista'sında XP'sine göre muazzam bir performans düşüklüğü yaşamıyor ama bilgisayarını açtıktan ve hiçbir program başlatmadan önce Görev Yöneticisi'nde gördüğü manzara onu hayretler içinde bırakıyor. Kara kara düşünüyor: "Vista şimdiden benim belleğimde %10 RAM bırakmış, bi oyun açmaya kalksam hiç çalıştıramam" diyor. Sağa sola forumlara koşuşturuyor Barış, girebildiği her forumda Vista sorularına "Aman aman, acayip RAM yiyor" diyerek yanıt veriyor.  Psikolojik olarak gördüğü manzara onu karamsarlığa itiyor ve performans sorunlarının olduğunu canlandırıyor kafasında. Çünkü aynı bilgisayar, XP kuruluyken Görev Yöneticisinde sadece 350 mb RAM kullanılıyor gösteriyorken, sadece CHIP Online'ın ana sayfasını açtığında Vista'sında 850 mb RAM kullanıyor gösteriyor.

Ama Barış'ın ve Barış gibi bir çok Vista kullanıcısının bilmediği bir gerçek var Microsoft'un ancak Vista'da akıl edebildiği bir gerçek:  "Kullanılmayan zeka, ziyan edilmiş zekadır" , daha iyi anlatmak gerekirse:

"Kullanılmayan RAM, ziyan edilmiş RAM'dir"

Peki nedir bu gerçek?
Tabii ki Windows Vista'nın XP'ye göre bir çok albenisinin XP'ye göre biraz daha kaynak tüketimi olduğu bir gerçek, örneğin Aero arabirimi Windows XP'ninkine göre biraz daha fazla kaynak tüketse de, XP + Windows Blinds kurulmuş bir sisteme göre çok daha az bellek tüketiyor. Peki nerden geliyor böylesine inanılmaz bir RAM tüketimi(!)

İşte gerçeği açıklıyorum: Windows Vista, belleği sürekli bilerek DOLU tutuyor. Neler dolduruyor? En çok açtığınız programlar örneğin internet tarayıcınız (ne olursa olsun) , Messengerınız, Posta okuyucunuz, medya oynatıcınız veya artık bilgisayarınızda en sık ne kullanıyorsanız onların en sık kullandıkları kütüphanelerini ve yeri kalırsa kendileri.

Daha önce bir çok yerde ve CHIP Online'da da bahsettiğimiz ReadyBoost özelliği aslında sadece bunun bir yan ürünü. Yani Vista, RAM'inizi de ReadyBoost'un USB belleğinize yaptığı gibi bir "SuperFetch" için kullanıyor. Yani Firefox'unu açtığınız zaman Firefox'un kütüphaneleri diskinizden değil, RAM'inizden okunuyor. Böylelikle uygulama çalıştırma zamanları, XP gibi sabit diskinizden okumadığı için XP'ye göre saniyelerce daha hızlı oluyor ve program çalışırken dahi, gerekli kütüphanlerini RAM'den sağlıyor.

Peki Gigabytelarca RAM isteyen bir uygulama açılmaya çalışınca ne oluyor? Örneğin yeni çıkan bir oyun veya programcılık açısından sistem kaynağı optimizasyonu sıfır olan Adobe Photoshop. Açılan uygulamaya yeterli belleği sağlayabilmek için kullanım sıklığınızla orantılı kısımları RAM'inizden harddiskinize (veya ReadyBoost kullanıyorsanız, SuperFetch dosyasına)  yavaşça aktarıp, açılmak istenen uygulamayı RAM'e doldurmaya başlıyor. Uygulamanın istediği RAM miktarı düşünce, yine düşük öncelikli bir işlem olarak RAM'deki dengelemeyi sağlamak için yedeklediği ön belleği RAM'inize yüklüyor. Kısaca RAM'inizde sürekli olarak bir balans ayarı mevcut ve harddiskinizi mümkün olan en az şekilde kullanma telaşı yaşanıyor.

"Ne yani aslında RAM'im var mı full görünse bile?"

Aynen öyle. RAM'inizin bir yere gittiği yok veya bir  uygulamayı çalıştırmak istediğinizde "YETMEME" tehlikesi. Sadece PC sistemlerin belki de en hızlı parçasını kullanmamak aptallıkmış diyerek performansını arttırmak için bu hızı ziyan etmiyor. Bilmeyenler için söyleyeyim. Standart bir masaüstü ev bilgisayarındaki parça erişim hızları :  RAM > USB 2.0 > Sabit Disk şeklinde sıralanabilir.

"Ben yine de sinir oldum, performans arttırmak istemiyorum, sadece RAM'im boş gözüksün, inat değil mi?" diyen varsa, Kayıt defterinden HKEY_LOCAL_MACHINE \ SYSTEM \ CurrentControlSet \ Control \ Session Manager \ Memory Management \ PrefetchParameters içindeki Enable SuperFetch anahtarındaki değeri 0 yapabilirler. Kayıt defterinizi eğer bilmiyorsanız, karıştırmanızı önermiyorum.


Microsoft bu sistemin mucidi değil elbet, ilk kullanan da değil. Bazı Linux sürümleri bu sistemi yıllardır kullanıyor ve performanslarını buna borçlular. Ama bu zamana kadar Windows'larda böyle bir optimizasyonun yapılmaması asıl ilginç olan ve beni de meraka düşüren.  Kısacası Windows Vista önceki Windows'lara göre Belleği çok daha agresif bir şekilde kullanıyor, keşke kullansaydı da bu zamana kadar.