Zeynel Öztürk

"Varsayılan olarak engellenmeye" yolculuk!

Web siteleri kullanıcıların canını sıkmayı bırakmalı

İnternette reklam engelleme uzun süredir kullanılabilen, ancak son zamanlarda tartışmaları alevlenen bir konu. Bu konudaki kişisel fikirlerimi CHIP okurlarıyla paylaşmak istedim, çünkü geleceğin bu konuda ilginç şeyler saklıyor olabileceğini düşünüyorum.

Bizi okuyanlar bilirler, örneğin "torrent"in kendisinin yasa dışı olmadığını, burada sadece bir protokolden bahsedildiğini, torrent'le yasa dışı içerik indirmenin yasa dışı olduğunu birçok kez dile getirmişizdir. Tabi, torrent'in büyük bölümünün yasadışı içerikten oluşması, onun bu şekilde anılmasına neden oluyor ve bu gayet anlaşılır bir durum. Torrent'in merkezi bir sisteminin olmaması, onu kapatma girişimlerini tam başarıya ulaştırmıyor; torrent bağlantılarını sunan bir site kapatılsa, aynı sitenin birkaç kopyası açılıyor.

Şimdi bu örneği bir kenara ayırıp gerçekten yasadışı olan bir örneğe bakalım: MP3 indirmek. İnternetin yaygınlaşmaya başlamasıyla birlikte birçok internet kullanıcısı, sevdiği şarkılara ücret ödemeden internetten indirmeye başladı. Sözü uzatmayalım, bugün, onlarca liralık albümlerin yerine Spotify, Apple Music gibi ayda 10 TL'ye üye olup, milyonlarca müziğe istediğiniz cihazınızdan erişebileceğiniz hizmetler, MP3 arayıp indirmekten daha kolay görünüyor.

Torrent, çuvalla para kazanan şirketleri çok zarara sokmuş; MP3 indirmek ise parasına para katan kayıt şirketlerinin daha az kazanmasına ve haksızlığa uğramasına neden olmuş olabilir. Ancak bunun sonucunda işin müzik tarafında piyasasının ister istemez duruma ayak uydurduğunu görüyoruz.

Kişisel fikrim, web sitelerinin reklam engelleyenlere kızıp, onları engelleyerek ya da karşılarına sert mesajlar çıkararak doğru yapmadıkları yönünde. Web'in ilk zamanlarının "baş belası" diyebileceğimiz açılır (pop-up) pencereler bugün web tarayıcılarının kendisi tarafından varsayılan olarak engelleniyor. Web sitelerinin en önemli para kaynaklarından reklamlar elbette olmalı, ancak burada kullanıcıyı reklamları zorla izlemeye, aynı reklamı defalarca zorla izlemeye, PC veya mobil cihazlarda yüksek sesle videolu reklam oynatmaya veya reklama boğmaya kalktığınızda, reklam engelleyicileri haklı çıkarmaya başladığınızı unutmamanız gerekiyor.

Web, en azından şu an itibariyle açık, dolayısıyla üzerine çoğu zaman müdahale edilebilen bir platform ve PC kullanıcıları, PC'lerinin yapabildiklerinden bugün eskisinden daha çok haberdarlar. Bu yüzden bugün itibariyle kısa vadeli kazançlar için kullanıcıyı aptal yerine koymak, web siteleri için pek akıllıca bir hareket olmayabilir. Söylemedi demeyin, reklam engelleme "endüstrisi" yakında sizin de reklamlarınızı engelleyebilir hatta yakın gelecekte engellendiğinizin farkında bile olmayabilirsiniz.