Zeynel Öztürk

Web kullanıcısını aptal yerine koymayın!

Popup'lar tarihe karıştı ama bakalım bunlardan ne zaman kurtulacağız?

Web geliştiricilerine, daha doğrusu onlardan istekte bulunanlara, bugünkü web'e kullanıcı gözüyle bakarak birkaç öneride bulunmak istiyorum.

  • Eğer gerçekten büyük bir yenilik yapmıyorsanız, geliştiricilerinize tekerleği baştan icat ettirmeyin. Sitenize sağ tıkladığımızda veya metinleri seçtiğimizde gelen paylaşım menüsü çok kullanışlı olabilir, ancak bu tutarlı bir deneyim değil... Çoğu kullanıcı sağ tıklayınca, her zaman gördüğü seçenekleri görmeyi bekliyor.
  • Siteyi kaydırdıkça yeni haberleri sonradan yükleyen, adres çubuğundaki URL'yi değiştiren siteler: Bu yeni ve ilginç haberleri hemen önümüze getirmek için iyi bir yöntem. Ama bununla beynimize okumak istemediğimiz şeyleri zorla akıtacağınızı düşünmeyin; muhtemelen sizden akıllıyız!
  • Bize sitenize girer girmez veya aniden yüksek sesle video ve ses dinletmeyin. Google bile sizden hoşnut değil ve yakında zorla susturulma ihtimaliniz yüksek.
  • SEO (arama motoru optimizasyonu) için kelime oyunları yapıp, gereksiz "taklalar" atmayın. Arama motorları, sizin sitenizi  geliştirdiğinizden hızlı gelişiyor ve değişiyor. Zamana nasıl ayak uyduracağınızı, geleceğe dair planlarınızın ne olduğunu gözden geçirin.
  • Hemen "Şu müthiş büyük site böyle yapıyor, biz de böyle yapalım" demeyin. O site kendine göre öyle yapıyor olabilir. Eğer dediğiniz kadar basit olsaydı, herkes büyük sitelerle aynı şeyi yapar, "parayı götürürdü". Derdiniz sadece parayı götürmekse, zaten yanlış yerdesiniz. Önce içeriğiniz kaliteli olsun. Farklı bir şey yapmadığınız sürece büyük olamayacaksınız.
  • Video izlemek istiyorsak, "Çal" düğmesine nasıl basılacağını biliyoruz; bilmediğimizi var saymayın.
  • Vurgulamakta fayda var: Ziyaretçilerinizi aptal yerine koymayın, onların gözüne bir şeyler sokmaya çalışmayın. Böyle yapıyorsanız, önce göze soktuğunuz şeylerin, sonra sizin tamamen yok sayılma ihtimaliniz oldukça yüksek.

Yorumlarda önerilerinizi paylaşabilirsiniz.

Yapay zeka insanı geçmeyecek

Birisi şu yapay zekaya hayat üflese?

Facebook'un "yapay zeka kontrolden çıktı, Facebook onu kapattı" söylentilerinin asılsız çıkmasının ardından sanırım yeni olmayan bir şeyi söylemenin zamanı geldi: Yapay zeka, hiçbir zaman insandan daha akıllı olmayacak.

Yapay zekanın kendi kendine gelişen, büyüyen, akıllanan bir şey olduğuna dair bir algı var. Bugün yapay zekanın kendi kendini geliştirmesi için bolca işlem gücü var ve bu, en azından şu an, büyük bir ölçekte gerçekleşmiyor.

İnsanoğlu, ortaya kendinden daha güçlü şeylerin çıkma olasılığına heyecanla, belki korkuyla baktığı gibi, böyle düşünmeyi de sanırım seviyor. Hemen karşı çıkmayın. Basit bir akıl yürütelim. "Zeka" dediğimiz şey eğer aynı anda yapabildiğimiz işlem sayısı ise, aynı anda bir iki şeyi yapabildiğinizi düşünürsek, evinizdeki birkaç senelik bilgisayar bile sizden milyonlarca kat daha zeki.

Bu durumda bir süper bilgisayar, bir insana kıyasla katrilyonlarca kez zeki. Yapay zeka veya makine öğrenimi uzmanı değilim. Ama bugün yapay zekaya yönelik yazılımların artık sadece kaba işlem kuvvetiyle değil, öğrenme özelliklerine sahip olduğunu biliyorum. Ama kaçırdığımız, açıklaması zor bir şey var.

İnsanın davranışlarının neye dayandığını henüz yüzde 100 çözmüş değiliz. Çok kısaca söylemek gerekirse insan, bilgisayarlardaki gibi hesaplamalarla çalışmaz. Ve bugün bilim eğer her şeyi açıklamış olsaydı, yapay zeka bambaşka bir yere gelebilirdi; ancak belki de hiçbir zaman bilemeyeceğimiz şeyler var. Bunun yanında yapay zekanın insan beynine kıyasla henüz çok verimsiz olduğu, kıyasla rahatlıkla söylenebilir.

Biz, yapay zeka ve makine öğrenimi ile bize benzeyen, öğrenen, öğrenmemizi taklit eden, bir şey yapmaya çalışıyoruz. Halbuki bizler doğduk, doğduktan sonra insanlar tarafından yoğurulup insan şeklini almadık. Bu şekilde yola çıkılarak yapacağımız şey, en iyi "çok iyi bir taklit" olacaktır...

Karşı çıkanların seslerini duyar gibiyim. Size bilgisayarların nasıl çalıştığını tekrar gözden geçirmenizi tavsiye ediyorum. Kod yazarken kafanızda tanımlamadığınız, mantığını kurmadığınız şeyin kodunu yazamazsınız. Hislerinizle kod yazamazsınız, her hissiniz koda da dönüşmez. Biz insanoğlu olarak kendimizi tam olarak tanımlamış değiliz.

Gelecekte bir gün birçok şeyi yapay zekaya teslim edebiliriz. Yapay zeka kontrolden çıkmaz da demiyorum - bu nasıl programlandığına bağlı. Bizi yok etmeyi öğrenemez de demiyorum, çoğu zaman yok etmek kolay, yapmak zahmetli, zor. Bir şeyin kontrolden çıkması ve ortalığa zarar vermesi, sizden akıllı olduğu anlamına gelmiyor olsa gerek... Yapay zeka şimdiye göre daha akıllıca tahminler yapmayacak, bizi çok iyi taklit etmeyecek de demiyorum. Ancak dizilerde izlediğiniz gibi geleceği bilmesini beklemeyin.

Belki yakın bir gelecekte her yanımız yapay zekayla dolacak. Ancak bir süre bu yapay zekadan garip tahminleri yüzünden nefret edeceğiz, belki bir süre sonra her hareketimizin izlenmesine alışıp, ona ayak uyduracağız. Ama "yapay zeka insanları ele geçirdi" gibi cümleleri, ya bizlerin ilgisini çekmek üzere hazırlanan ya da kasıtlı olarak "kapatma düğmesi" eklenmemiş, bizden akıllı olmayan yapay zekalar yüzünden duyacağız.

Takip Edin