50 yıl sonra Ay’ın arkasında insan sesi: Artemis II görevinden tarihi anlar

NASA’nın Artemis II görevi, Ay’ın etrafındaki tarihi uçuşunu tamamladı. Dört astronot Ay’ın arka tarafına geçti, insanlı uzay uçuşlarında şimdiye kadarki en uzak mesafeye ulaştı ve Dünya’ya dönüş yoluna girdi. Bu görev, 1972’deki Apollo 17’den sonra Ay çevresine yapılan ilk insanlı uçuş olarak kayda geçti. Orion uzay aracındaki ekip Ay’a iniş yapmadı. Bunun yerine Ay’ın etrafından dolaşıp Dünya’ya geri dönen özel bir rota izledi. Görev aynı zamanda Artemis programının en kritik testlerinden biri oldu.50 yıl sonra Ay’a insanlı dönüş Artemis II görevi 1 Nisan 2026’da başladı. Space Launch System (SLS) roketi Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden kalktı. Orion kapsülünde dört kişilik ekip vardı: Reid Wiseman – Komutan Victor Glover – Pilot Christina Koch – Görev uzmanı Jeremy Hansen – Görev uzmanı (Kanada Uzay Ajansı) Astronotlar Ay’a iniş yapmadı. Bunun yerine “serbest dönüş yörüngesi” adı verilen bir rota kullandı. Bu rota Dünya ve Ay’ın yerçekimini kullanıyor. Uzay aracı Ay’ın etrafından geçiyor ve ekstra yakıt harcamadan yeniden Dünya’ya yöneliyor. Rota uzaktan bakıldığında sekiz şeklini andırıyor.İnsanlığın uzayda ulaştığı en uzak nokta Görev sırasında Orion uzay aracı Dünya’dan yaklaşık 406 bin kilometre uzaklığa ulaştı. Bu mesafe daha önce Apollo 13 görevine ait olan rekoru geride bıraktı. Böylece Artemis II ekibi insanlığın uzayda ulaştığı en uzak noktaya gitmiş oldu. Astronotlar ayrıca Ay’ın arka tarafına geçen ilk insanlı ekiplerden biri olarak tarihe geçti.Ay’ın arkasında 40 dakika sessizlik Uzay aracı Ay’ın arkasına geçtiğinde beklenen bir durum yaşandı. Ay, Dünya ile uzay aracı arasına girdi ve iletişim tamamen kesildi. Görev kontrol merkezi yaklaşık 40 dakika boyunca mürettebatla bağlantı kuramadı. Bu kesinti planlıydı. Orion yeniden görüş hattına girdiğinde bağlantı kuruldu. Astronot Christina Koch ilk mesajında kısa konuştu: “Dünya’dan yeniden haber almak harika.”Astronotları şaşırtan Ay manzarası Astronotlar Ay’ın etrafında saatler boyunca gözlem yaptı. Kraterleri, eski lav akıntılarını ve yüzey detaylarını çıplak gözle incelediler. Kanadalı astronot Jeremy Hansen gördüklerini şöyle anlattı: “Şu anda Ay’da gördüklerim aklımı başımdan alıyor.” Pilot Victor Glover ise özellikle gece ile gündüzün birleştiği bölgeye dikkat çekti. Bilim insanları bu çizgiye terminatör hattı diyor. Bu bölgede gölgeler çok net görünür. Glover bu manzarayı tek cümleyle özetledi: “Gördüğüm en iyi ışıklandırma.” Astronotlar ayrıca uzaydan kısa süreli bir Güneş tutulmasına da tanık oldu. Ay, Güneş’i kapattı ve ekip tutulmayı doğrudan uzaydan izledi. Glover o an için şunu söyledi: “Bilim kurgu gibiydi.”Ay’da bir krater, bir eşin adı Görevin en duygusal anı Ay’ın arkasına geçmeden hemen önce yaşandı. Astronotlar görev kontrol merkeziyle konuşurken iki yeni krater için isim önermek istediklerini söyledi. Kraterlerden biri için önerilen isim Carroll oldu. Bu isim komutan Reid Wiseman’ın 2020’de kanser nedeniyle kaybettiği eşi Carroll Wiseman’a ait. Astronot Jeremy Hansen telsizden şöyle konuştu: “Orada çok parlak bir oluşum var. Ona Carroll adını vermek istiyoruz.” O an uzay aracında duygusal bir atmosfer oluştu. Wiseman gözyaşlarını silerken ekip arkadaşları ona sarıldı. Houston’daki görev kontrol merkezinde de uzun süre sessizlik oldu.Ay’a giden kurabiyeler Wiseman’ın hikâyesi burada bitmiyor. 2020 yılında önce annesini Alzheimer nedeniyle kaybetti. Bir ay sonra eşi Carroll kanserden hayatını kaybetti. İki kızını tek başına büyütmek zorunda kaldı. Bir süre astronotluğu bırakmayı düşündü. Ancak eşi ona hayallerinin peşinden gitmesini söyledi. Artemis II görevine seçildiğinde kızlarından biri bu anı kutlamak için Ay şeklinde kekler yaptı. Hatta gizlice hazırladığı kurabiyeleri babasının eşyalarına koydu. Wiseman o kurabiyeleri Ay yolculuğuna yanında götürdü.Uzaydan çekilen Dünya fotoğrafı tartışma yarattı Görev sırasında ekip Dünya’nın yeni fotoğraflarını da çekti. Komutan Reid Wiseman’ın çektiği bir karede hem Kuzey Işıkları hem de Güney Işıkları aynı anda görünüyor. NASA bu fotoğrafı 1972’de Apollo 17’nin çektiği ünlü “Blue Marble” görüntüsüyle yan yana paylaştı. Ancak bazı kullanıcılar ilginç bir detay fark etti. Eski fotoğrafın daha canlı göründüğünü söylediler. Uzmanlara göre bunun nedeni Dünya değil, kamera teknolojisi. Apollo görevleri film kamera kullanıyordu. Film sensörleri renkleri daha güçlü gösteriyordu. Günümüzde ise dijital sensörler, atmosfer düzeltmeleri ve görüntü işleme yöntemleri kullanılıyor. NASA’ya göre önemli olan fotoğrafın tek bir mesaj vermesi: Uzaydan bakınca Dünya’da sınır görünmüyor.Artemis programında sırada ne var? Artemis II yalnızca bir test uçuşu. NASA bir sonraki adımda Artemis III görevini planlıyor. Bu görevde astronotların Ay’ın güney kutbuna iniş yapması hedefleniyor. Ardından gelecek Artemis IV görevi ise Ay çevresinde kurulacak yeni uzay altyapısının ilk adımlarını atacak. Artemis II bu planın provası. Başka bir deyişle insanlık yarım yüzyıldan sonra Ay’a gerçekten geri dönmeye hazırlanıyor.Görevin son aşaması ise şöyle: 10 Nisan – Dünya atmosferine giriş Kaliforniya açıkları / San Diego yakınları – paraşüt destekli okyanus inişiNASA astronotu ve Artemis II Komutanı Reid Wiseman tarafından 2 Nisan 2026'da ay ötesi enjeksiyon yanmasını tamamladıktan sonra Orion uzay aracının penceresinden alınan arkadan aydınlatmalı Dünya'nın görünümü.Görevin üçüncü gününde Artemis II mürettebatının Orion uzay aracının penceresinden çektiği Ay görüntüsü.NASA astronotu ve Artemis II Komutanı Reid Wiseman, mürettebat Ay'a doğru ilerlerken Orion uzay aracının ana kabin pencerelerinden birinden Dünya'ya bakıyor.Artemis II mürettebatının Ay'a yolculuklarının üçüncü gününde çektiği bu fotoğrafta Orion uzay aracının penceresinden uzayın karanlığının ortasında, aydınlık bir Dünya şeridi görülüyor.NASA astronotu ve Artemis II görev uzmanı Christina Koch, görevin dördüncü gününde volan cihazında aerobik egzersizi tamamladıktan sonra ay uçuş faaliyetlerine hazırlanıyor.Artemis II pilotu ve NASA astronotu Victor Glover, mürettebatın 6 Nisan 2026'daki ay uçuşundan önce Orion uzay aracının pencerelerinden birinden Dünya'ya bakıyor.NASA astronotu ve Artemis II görev uzmanı Christina Koch, mürettebat Ay'a doğru ilerlerken Orion uzay aracının ana kabin penceresinden Dünya'ya bakıyor. Görüntüler: NASA