Bilim insanlarının yıllarca gözünden kaçan tuhaf canlı
İspanya kıyılarında araştırmacıların yıllardır gözünden kaçan yeni bir canlı türü keşfedildi: Dokunulduğunda akordiyon gibi katlanan sıra dışı bir solucan.
İspanya'nın kuzeybatı kıyılarında yaşayan uzun ve koyu renkli bir şerit solucanı, bilim dünyasının daha önce hiç adlandırmadığı yepyeni bir canlı çıktı. Bilim insanları bu canlıya Pararosa vigarae adını verdi. Bu solucan, rahatsız edildiğinde yumuşak vücudunu sıkıca katlayarak normal boyunun beşte birine kadar küçülebiliyor. Bu haliyle tam olarak sıkışmış bir akordiyonu andırıyor.
Araştırmacılar bugüne kadar Galicia’daki Ría de Arosa körfezinde, suyun yaklaşık 30 metre altında, taşların ve deniz kabuklarının arasına gizlenmiş sadece altı tane örnek bulabildi. Keşfi ilginç kılan şey de tam olarak bu. Dalgıçların ve araştırmacıların sürekli ziyaret ettiği bir Avrupa körfezinde, böylesine tuhaf bir hayvan bunca zaman kendini gizlemeyi başardı.
Akordiyon solucanı nasıl görünüyor?
Solucan rahat konumdayken kahverengi ile koyu yeşil arası bir renge sahip. Boyu 11 ila 25 santimetre arasında değişirken, eni sadece birkaç milimetre civarında. Hayvanı rahatsız ettiğinizde ise bir anda halka halka bir halk yığınına dönüşüyor. Bulunan en büyük örnekte vücut boyunca yaklaşık 60 halka izi gözlendi. Üstelik hayvan tekrar uzadığında bile bu izler hafif oluklar halinde görünmeye devam ediyor.
Bu canlıları neden daha önce göremedik?
Bu şerit solucanları, avlarını felç eden zehirli bir avlanma organına sahip. Genellikle insanların plaj yürüyüşlerinde fark edebileceği türden canlılar değiller. Teknelerin, yüzenlerin ve kalabalık yaz sahillerinin gürültüsünden uzakta; denizin dibindeki taşların altında veya çamurun içinde yaşıyorlar.
Dünya genelinde bilinen yaklaşık 1.300 şerit solucanı türü var ancak uzmanlar gerçek sayının bunun çok daha üzerinde olduğunu düşünüyor. Üstelik bu canlıların dış görünüşleri birbirine çok benzediği için onları birbirinden ayırt etmek gerçekten büyük bir uzmanlık gerektiriyor.
Gizemi DNA testi çözdü
Uzun yıllar boyunca bu solucanları tanımlamak çok yavaş ilerleyen bir süreçti. Araştırmacılar iç anatomilerini en ince ayrıntısına kadar incelemek zorundaydı ve buna rağmen dışarıdan bakıldığında iki farklı hayvan birbirinin tıpatıp aynısı gibi duruyordu.
Modern DNA teknolojisi bu durumu tamamen değiştirdi. Araştırma ekibi, solucanın genetik kodunu inceleyerek bunun sadece yeni bir tür değil, aynı zamanda yepyeni bir cins olduğunu kanıtladı.
İsmindeki aile bağları
Canlının bilimsel ismindeki ilk kelime, bulunduğu körfeze yani Ría de Arosa’ya gönderme yapıyor. İkinci kelime ise araştırmanın başyazarının eşi Rosa Vigara'nın adını taşıyor. Yazar, bu keşfi eşine 50. evlilik yıldönümü hediyesi olarak armağan etti. Teknik bir keşfin ortasında böylesine ufak bir insan hikayesi görmek gerçekten hoş bir detay.
Uzmanlar bu solucanın çok nadir olduğunu düşünmüyor; sadece bilim dünyası bu canlıyı nerelerde arayacağını yeni yeni öğreniyor.
Okyanusun bize verdiği ders
Bu akordiyon solucanı bilim kataloglarına sadece yeni bir isim ekledi ama bize çok daha büyük bir mesaj veriyor: İnsanların sürekli göz önünde bulundurduğu kıyı suları bile hala yıllarca fark edilmeden yaşayabilen canlıları barındırıyor.
Biyoçeşitlilik sadece balinalardan, dev ormanlardan veya mercan reefs'lerinden ibaret değil. Bazen bir deniz kabuğunun altına gizlenmiş, doğru insanın gelip o taşı kaldırmasını bekleyen küçük bir canlı da bu çeşitliliğin bir parçası.