Bir sonraki büyük salgın, bu üç virüsten doğabilir
Pandeminin yorgunluğu üzerimizden atılamamışken, bilim dünyasından endişe verici sinyaller gelmeye başladı. Kuş gribinin sığırlara sıçraması ve "tembel hayvan ateşi" gibi egzotik hastalıkların Avrupa'ya taşınması, sağlık otoritelerini alarm durumuna geçirdi.
Dünya genelinde pandeminin izleri siliniyor gibi görünse de, bulaşıcı hastalık uzmanları bu sessizliğin yanıltıcı olabileceği konusunda hemfikir. 2026 yılına girdiğimiz şu günlerde, virüslerin yön değiştirmesi ve daha önce görülmemiş bölgelerde ortaya çıkması bilim dünyasını teyakkuza geçirdi. Virginia Üniversitesi’nden Patrick Jackson gibi isimler, ısınan bir dünya ve durmayan insan hareketliliğinin etkisiyle üç temel hastalığın her an büyük bir krize dönüşebileceğini vurguluyor: İnfluenza A, Mpox ve Oropouche.
Kuş gribinin tehlikeli evrimi: Sığırlardan insanlara
Listede ilk sırada yer alan İnfluenza A, yani bildiğimiz kuş gribi, son dönemde alışılmadık bir rota izliyor. 2024 yılında Amerika’da ilk kez süt sığırlarında tespit edilen H5 tipi virüs, hızla eyaletlere yayılarak sınırlarını genişletti. Bugüne kadar insanlarda onlarca vakaya ve can kayıplarına yol açan bu durum, virüsün farklı türlere uyum sağlama yeteneğini gösteriyor. Henüz insandan insana bulaştığına dair net bir kanıt bulunmasa da, virüsün bu denli geniş bir canlı yelpazesine yayılması bilim insanları tarafından "tehlikeli bir evrim" olarak niteleniyor. Üstelik takip mekanizmalarındaki boşluklar nedeniyle gerçek vaka sayısının bilinenin çok üzerinde olması ciddi bir endişe kaynağı.
Mpox ve tembel hayvan ateşi: Yerel tehditler küreselleşiyor
Eski adıyla maymun çiçeği olarak bilinen Mpox, artık sadece Afrika kıtasına özgü bir sorun olmaktan çıktı. 2022'deki küresel dalganın ardından sular durulmuş gibi görünse de, daha sert ve bulaşıcı yeni alt türler sahneye çıktı. Özellikle Demokratik Kongo Cumhuriyeti merkezli yeni bir kolun, Afrika sınırlarını aşarak diğer kıtalarda da insandan insana geçtiği görülüyor. Uzmanlar, geçmişteki uyarılara zamanında kulak asılmamasının bedelini bugün daha kalıcı ve dirençli bir riskle ödediğimizi belirtiyor.
Diğer yandan, literatüre "tembel hayvan ateşi" olarak geçen Oropouche virüsü de yakından izlenenler arasında. Amazon ormanlarından çıkan ve minik sinekler aracılığıyla taşınan bu virüs, Güney ve Orta Amerika'nın ardından Avrupa'da da görülmeye başladı. Brezilya’daki can kayıpları ve virüsün anne karnındaki bebeklerde beyin gelişimini olumsuz etkilediğine dair bulgular, Dünya Sağlık Örgütü’nü (DSÖ) acil eylem planı hazırlamaya itti. Henüz bir aşısı bulunmayan bu hastalık, 2026'nın en belirsiz tehditlerinden biri haline geldi.