Köpeklerin gizli yeteneği: Yüzümüzdeki duyguları nasıl anlıyorlar?
İnsanlarla binlerce yıldır yan yana yaşayan evcil dostlarımızın algı dünyasına dair bilinenleri alt üst edecek yeni bir çalışma yayınlandı. Yapılan beyin taramaları, köpeklerin yüzümüzdeki mutluluk, öfke ve korku gibi mimikleri görsel olarak nasıl ayırt ettiğini ilk kez kanıtladı.
İnsanlarla kurdukları güçlü bağlarla bilinen köpekler, sadece ses tonumuzdan değil, yüzümüzdeki mimiklerden de ne hissettiğimizi anlayabiliyor. Viyana Üniversitesinde yürütülen kapsamlı bir bilimsel çalışma, evcil dostlarımızın yüzümüzdeki mutluluk, kızgınlık, korku veya üzüntü gibi karmaşık ifadeleri görsel olarak ayırt edebildiğini beyin taramalarıyla kanıtladı. Araştırma sonuçları, köpeklerin insan duygularını basit bir iyi ya da kötü ayrımından çok daha derinlikli bir bilişsel süreçle işlediğini gösteriyor.
Beyindeki ödül mekanizması mutlu yüzlerle tetikleniyor
Deney sürecinde özel olarak eğitilen sekiz evcil köpek, uyanık halde işlevsel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) cihazına yerleştirildi. Köpeklere gülen insan fotoğrafları izletildiğinde, beynin ödül mekanizması ve yüksek bilişsel işlevleriyle bağlantılı şakak korteksi ile kaudat çekirdek bölgelerinde belirgin bir hareketlilik kaydedildi. İşin ilgi çekici tarafı, fotoğraftaki kişiler köpeklerin hiç tanımadığı yabancılar olsa dahi kaudat çekirdeğin aktifleşmesiydi. Bu durum, gülümsemenin köpek zihninde herhangi bir tanıdıklık şartı gerektirmeksizin doğrudan pozitif bir ödül işareti olarak algılandığına işaret ediyor.
Olumsuz duygular tek bir merkeze bağlı değil
Çalışmanın devamında 12 farklı köpeğe kızgın, korkmuş veya üzgün insan yüzleri gösterildi. Beyin taramaları, olumsuz duyguların tek bir noktayı uyarmak yerine beynin genelinde farklı ve kendine özgü aktivite haritaları oluşturduğunu ortaya koydu. Bilim insanlarına göre bu gelişmiş algı kapasitesi, on binlerce yıllık evrimsel sürecin doğal bir sonucu. Tarih boyunca insan sosyal dünyasına en iyi uyum sağlayan ve mimikleri doğru okuyan köpekler hayatta kalma avantajı kazandı. Öte yandan benzer testlere tabi tutulan kediler ise görsel ya da sesli duygusal ipuçlarını ayırt etmeyi başaramadı; gülme veya ağlama gibi tepkilere bakmaksızın yalnızca genel bir alarm durumuna geçti.