Mazda'dan döner motor sürprizi: Turbo ve EGR için yeni tasarım
Mazda'nın ocak ayında başvurduğu ve ağustosta resmiyet kazanan yeni patent, çift rotorlu turboşarjlı döner motor için özel bir EGR sistemi sunuyor. Tasarım, egzoz gazının soğutularak yeniden motora gönderilmesini ve sıcaklıkların kontrol altında tutulmasını hedefliyor.
Mazda'nın döner motorla ilgili çalışmaları, şirketin bu teknolojiyi yalnızca geçmişten kalan bir miras olarak görmediğini gösteriyor. Japon üreticinin ocak ayında başvurusunu yaptığı ve ağustos ayında resmiyet kazanan yeni patent, özellikle turboşarjlı çift rotorlu motorlarda sıcaklık ve emisyon kontrolüne odaklanıyor.
Patentte yer alan çözümün merkezinde Egzoz Gazı Devirdaim (EGR) sistemi gizli. Mazda, egzoz gazının bir bölümünü yeniden motora gönderen bu sistemi, döner motorun çalışma yapısına uyarlamak için farklı bir mühendislik yaklaşımı kullanıyor.
Sistemin önemli noktalarından biri, egzoz gazı geçidinin bir kısmının doğrudan motorun yan gövdesine yerleştirilmesi. Gaz bu bölümden ilerlerken motorun soğutma sıvısından yararlanılarak ön soğutmaya tabi tutuluyor. Ardından daha küçük bir EGR soğutucusuna ulaşan gaz yeniden motora gönderiliyor.
Turbo ve EGR için ayrı gaz yolları
Mazda'nın patentindeki tasarım, egzoz gazını iki farklı yola ayırıyor. Daha yüksek enerjili gazlar turboya yönlendirilirken daha soğuk olan bölüm EGR sistemine aktarılıyor. Bu yapı sayesinde motorun çevresinde büyük bir ek alan oluşturmadan soğutulmuş egzoz gazının yeniden kullanılması hedefleniyor.
Çözümün bir diğer amacı egzoz ve katalitik konvertör sıcaklıklarını kontrol altında tutmak. Özellikle yüksek yük altında çalışan döner motorlarda ortaya çıkan yüksek egzoz sıcaklığı ve hidrokarbon emisyonları, sıkı emisyon standartlarının karşılanmasını zorlaştırabiliyor. Yeni EGR düzeninin bu sorunlara karşı kullanılabileceği düşünülüyor.
Mazda'nın döner motor geçmişi ise oldukça eskiye dayanıyor. Pistonların doğrusal hareketi yerine üçgen biçimli bir rotorun dönmesine dayanan teknoloji, şirket tarafından ilk kez 1967 yılında Cosmo Sport ile seri üretim bir otomobile taşındı.
RX-8'in üretiminin 2012'de sona ermesiyle Mazda bu motor tipine bir süre ara verdi. Ancak teknoloji tamamen rafa kaldırılmadı. Şirket, 2023 yılında MX-30 e-SKYACTIV R-EV ile döner motoru bu kez şarj edilebilir hibrit sistemde jeneratör olarak yeniden kullandı.
Mazda çalışmalarını sürdürüyor
MX-30 e-SKYACTIV R-EV'nin Avrupa satışları değişen müşteri talepleri ve üretim öncelikleri nedeniyle sonlandırılmış olsa da Mazda'nın döner motor çalışmaları devam ediyor. Şirket bünyesinde oluşturulan özel mühendislik ekibi; çevreci yakıtlar, jeneratör uygulamaları ve farklı ülkelerdeki emisyon standartları üzerine araştırmalarını sürdürüyor.
Yeni patentin belirli bir modelde kullanılacağı veya seri üretime geçeceği ise henüz doğrulanmış değil. Buna rağmen geliştirilen EGR sistemi, Mazda'nın döner motor teknolojisi üzerindeki çalışmalarını sürdürdüğünü gösteren yeni bir işaret olarak öne çıkıyor.