Mısır piramitlerinden bile eski: Binlerce yıllık kaya resimleri şaşırttı!
Teksas ve Meksika sınırındaki Pecos Nehri Kanyonları'nda bulunan kaya resimleri, bilim dünyasını şaşkına çevirdi. 175 nesil boyunca, yani 4.000 yıldan fazla süredir aynı kurallara uyularak yapılan bu devasa duvar resimleri, göçebe avcı-toplayıcıların evren anlayışını kesintisiz bir şekilde aktarıyor
Antik Mısır piramitlerinden bile daha uzun bir dönemi kapsayan bir sanat geleneği, günümüzde güneybatı Teksas ve kuzey Meksika sınırlarında ortaya çıkarıldı. Yeni bir çalışma, Yerli Amerikalılar tarafından Pecos Nehri tarzında yapılan kaya resimlerinin, 4.000 yılı aşkın bir süre boyunca, yani yaklaşık 175 nesil boyunca, kendi evren anlayışlarını ve dünya görüşlerini aktardığını gösteriyor.
Science Advances dergisinde yayımlanan bu araştırmaya göre, bu kaya sanatı geleneği yaklaşık 6.000 yıl önce ortaya çıktı ve 1.400 ila 1.000 yıl öncesine kadar sürdü. Teksas Eyalet Üniversitesi'nden antropoloji profesörü Carolyn Boyd, "Açıkçası, bu duvar resimlerinin 4.000 yıldan fazla bir süre üretilmeye devam ettiğini ve kurala bağlı boyama sırasının bu dönem boyunca sürdüğünü keşfettiğimizde hayrete düştük" diyor. Boyd, kanyonları "175 nesil ressam tarafından yazılmış yüzlerce kitap içeren antik bir kütüphane"ye benzetiyor.
Pecos Nehri Kanyonları'ndaki kireçtaşı yüzeylerde bulunan bu antik duvar resimleri, hayvan ve insan benzeri figürlerin yanı sıra daha anlaşılması zor, gizemli sembollerden oluşuyor. Bu sanatçılar, karmaşık renkli resimler aracılığıyla mitleri anlatan ve ritüelleri belirleyen görsel anlatılar yaratmış gibi görünüyor.
Boyd, bölgedeki 200'den fazla duvar resminin çoğunun devasa olduğunu belirtiyor; bazıları 30 metreden fazla uzunluğa ve 6 metre yüksekliğe sahip. Bu resimler yüzlerce ustalıkla boyanmış görüntüyü içeriyor. Resimleri yapan sanatçılar, kimlikleri bilinmeyen, göçebe avcı-toplayıcılardı. Ancak Boyd'a göre bu insanlar, sofistike bir kozmolojiye ve bu kozmolojiyi iletmek için sağlam bir ikonografik sisteme sahip, yüksek becerikli problem çözücülerdi.
Dört bin yıllık tutarlılığın sırrı
Kaya sanatını tarihlendirmek zorlu bir süreç. Ancak araştırmacılar, 12 farklı duvar resmi alanını tarihlendirmek için daha önce birlikte kullanılmayan iki bağımsız radyokarbon yöntemini kullandı. Bu sayede, elde ettikleri tarihleme sonuçlarının tutarlı olduğundan emin oldular.
Çalışma, yaratıcıların, 4.000 yıllık bir dönem boyunca değişen çevresel ve teknolojik koşullara rağmen, sıkı bir dizi teknik kurala ve yerleşik stilistik geleneklere uyduğunu ortaya koydu. Örneğin, sanatçılar renkli boyaları uygulamada aynı sırayı takip etme pratiğini uyguladı. Bu, nesiller boyunca aktarılan güçlü bir kültürel inancın varlığını gösteriyor.
Boyd, bu karmaşık duvar resimlerinin sergilediği tutarlılığın, avcı-toplayıcılar için son derece önemli olması gereken kalıcı bir kozmovizyonun varlığına işaret ettiğini söylüyor. Bu sofistike dünya görüşü; yaratılış hikayelerini, zamanın döngüsel olduğu kavramını ve karmaşık takvim sistemlerini içeriyor. Boyd, bu inanç sisteminin unsurlarının, daha sonraki Aztekler gibi Mezoamerikan medeniyetlerinde ve hatta Meksika'daki Huichol gibi modern Yerli Amerikan topluluklarında bile gözlemlendiğini belirtiyor.
Boyd, "Bu resimler, daha sonra Mezoamerikan medeniyetlerini şekillendiren ve bugün Yerli Amerika'da tezahür eden aynı çekirdek kozmolojinin hayatta kalan en eski görsel kaydı olabilir" ifadesini kullanıyor. Boyd'a göre günümüz Yerli Amerikalıları, bu duvar resimlerini hala yaratılışla ve evrenin sürdürülmesiyle meşgul olan, yaşayan atalardan kalma tanrılar olarak görüyor.