Hollywood'un gişe rekortmeni yapımları dünya genelinde milyonlarca izleyiciye ulaşsa da, bazen beklenmedik engellerle karşılaşabiliyor. Sosyal değerler, politik standartlar ya da kültürel hassasiyetler nedeniyle bazı filmlerin gösterimi belirli ülkelerde tamamen durduruluyor.
İskandinavya'da yasaklanan "E.T." ya da Rusya'da engellenen "Akira" gibi pek çok örnek bulunsa da, bu yasakların bir kısmı oldukça şaşırtıcı sebeplere dayanıyor. Bilim kurgu dünyasının kült eserlerinden biri kabul edilen "Geleceğe Dönüş" (Back to the Future) serisinin Çin'deki kaderi, bu sıra dışı durumlardan biri.
Başrollerini Michael J. Fox ve Christopher Lloyd’un paylaştığı 1985 yapımı klasik, bildiğimiz üzere bir DeLorean ile zamanda yolculuk yapan Marty McFly ve Dr. Brown’un maceralarını anlatır. Hikayenin temelini oluşturan geçmişi değiştirme unsuru, Çin hükümetinin radarına takılan asıl nokta. Çin Devlet Radyo, Film ve Televizyon İdaresi SARFT, tarihin kutsal olduğunu ve değiştirilemez bir yapıya sahip bulunması gerektiğini savunuyor. Bu anlayışa göre, geçmişe gidip olayların akışına müdahale etmek tarihe karşı yapılmış büyük bir saygısızlık anlamı taşıyor.
Yasak sadece bir filmle sınırlı değil
2011 yılında alınan kararla, zamanda yolculuk temasını işleyen ve geçmiş olayları sorgulayan tüm yapımların gösterimi süresiz olarak askıya alındı. Hükümet yetkililerine göre yapımcılar ve yazarlar, ciddi tarihi konuları çok "hafif" bir dille ele alıyor ve bu durumun teşvik edilmemesi gerekiyor. O dönemde yapılan açıklamalar, insanların gerçek hayattaki geçmiş olaylara eleştirel bir gözle bakmasından ve "tarih farklı olsaydı dünya nasıl görünürdü?" sorusunu sormasından duyulan endişeyi ortaya koydu. Kararın alındığı dönemin Çin'deki iktidar partisinin 90. yıl dönümüne denk gelmesi ise dikkat çeken bir başka detay.
Bu kural sadece "Geleceğe Dönüş" üçlemesini değil; "Terminatör", "Source Code" ve "Frekans" gibi geçmişi kurcalayan birçok ünlü yapımı da kapsıyor. SARFT’ın kararın ardından yeni bir açıklama yapmamış olması, bu tür filmlerin ülkede hala yasaklı olduğunu düşündürüyor.