520 milyon yıllık beyin!

Yıllar önce yaşamış olan canlılar hakkında, imkansız denilen bir şey daha gerçek oldu!

520 milyon yıllık beyin!

Genel kanı beyinlerin fosilleşemeyeceğini söylüyordu ancak yeni bulunan fosilleşmiş yedi farklı beyin, bunun aksini gösteriyor. Yaklaşık olarak 520 milyon yıl önce okyanus zemininde yaşayan Fuxianhuia protensa adlı bir "arthropod" paleontologların söylediğine göre günümüzün karidesleri gibi görünüyordu. Fosilleşmiş kalıntılar sayesinde de bu canlının beyninin günümüzdeki kabuklulara benzer yapıda olduğu anlaşılmakta.

Paleontolog Xiaoya Ma tarafından yönetilen bir ekip, soyu tükenmiş olan bu canlının yedi örneğini elektron mikroskobu ile taradılar ve her birinin içerisinde düzleşmiş bir karbon tabakası halinde beyin kalıntıları buldular.

Yeni yayınlanan makalenin ortak yazarları için bu bulgunun bir çeşit intikam olduğu söylenebilir. 2012 yılında aynı yazarlar, Nature dergisinde yayınladıkları makale ile ilk fosilleşmiş beyni bulduklarını duyurmuşlardı. Diğer paleontologlar ise bu iddiayı büyük bir şüphe ile karşılamışlardı. O sıradaki Nature makalesi tek bir F. protensa örneği üzerine kuruluydu ve çoğu paleontolog, bu durumun en iyi ihtimal ile şans eseri ortaya çıkmış eşine rastlanmaz bir durum olduğunu söylemişlerdi.

Current Biology'de yayınlanan yeni makale ise Çin'in güney batısındaki Chengjiang Shales'de bulunan zengin fosil yataklarından yeni çıkartılmış olan yedi adet F. protensa örneği üzerine kurulmuş durumda. Bu kez Ma ve çalışma arkadaşları, fosil kayıtlarında beynin normal dışı bir şekilde korunmuş olmasının sebebi hakkında daha sağlam bir fikre sahip.

İlk olarak, "leşçilerin" yumuşak dokuları yemelerinin engellenmesi için hayvanların neredeyse anında gömülmüş olmaları gerekiyor. Deniz suyunu çevreleyen bölgenin de neredeyse hiç oksijen bulundurmaması gerekmekte ki bakterilerin yumuşak dokuyu çürütmeleri engellensin. Bu ortamın oluşmasını sağlayacak şey ise bir sualtı toprak kayması olabilir. Toprak kayması sayesinde bu canlılar gömülürken, aynı zamanda da korunmuş oluyorlar.

Tabii ki beyinler oldukça yumuşak ve bol miktarda toprak katmanı altında gömülü. Bu küçük beyinlerin bütün bu ağırlığın altında ezilerek yok olmalarını engelleyen şey ise, görünene göre "arthropod"ların yoğun beyinlere sahip olmaları ve beyin hücrelerinin sıkı bir şekilde beraber durmaları. Bu durum da kendilerini basınca karşı daha dayanıklı bir hale getiriyor.

Levent Öztürk

Okuyucu Yorumları

İlk yorum yapan siz olun
Sen de yorum yaz

 


CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda

İlginizi çekebilir