Apple Qualcomm Savaşı Yeni Bir Boyuta Ulaştı

Apple-Qualcomm davasında açılan yeni sayfa, milyarlarca dolarlık tazminatların konuşulduğu bir hukuk savaşına dönüştü!

  • Doğan Kürşat Aktaş
Apple - Qualcomm Savaşı Yeni Bir Boyuta Ulaştı

Apple - Qualcomm çekişmesinde görünüşe bakılırsa Ocak ayında yapılan Federal Ticaret Komisyonu davası sadece bir prova niteliğindeydi. Şimdi ise gerçek şovun zamanı geldi.

İki teknoloji devi Pazartesi günü bir San Diego mahkeme salonunda bir araya geldi ve Qualcomm'un bir akıllı telefon modem yongası tekelini elinde bulundurup bulundurmadığını ve lisans ücretleri için çok fazla ücret alıp almadığını belirleyecek olan beş haftalık ve 27 milyar dolarlık bir dava süreci görülmeye başladı. Apple, Qualcomm'u çip fiyatlarını yükselten, rekabeti kısıtlayan ve müşteri seçimini zedeleyen rekabet karşıtı uygulamalarla suçladı.

İlk olarak Ocak 2017'de Qualcomm'a dava açan Apple, öncelikle işlemciler satın alarak ve daha sonra telif ücreti ödeyerek Qualcomm'a iki kez ödeme yaptığını savunuyor. Teknoloji devi, yalnızca iPhone'larındaki kablosuz yonganın maliyetine bağlı olarak ücret ödemesi gerektiğini öne sürdü. Apple, cihazlarını bir araya getiren Foxconn ve Pegatron ile davaya katılıyor. Qualcomm ise bu suçlamalar karşısında kendisinin çip sektöründe tekel olmadığını ve teknolojisinin modemden daha fazla olduğunu ileri sürdü. Şirket, bu yüzden telefonun orijinal satış fiyatı üzerinden ödeme alması gerektiğini savunuyor.

Tarafların bir anlaşmaya varamaması üzerine karar, dava sonucuna kaldı. Jüri duruşması ABD Bölge Mahkemesi Hakimi San Diego'daki Kaliforniya Güney Bölgesi'nden Gonzalo P. Curiel'de görülecek. Sonuç, telefonunuzun hangi kablosuz iletişim şebekelerine bağlandığını etkileyebilir.

Duruşma Pazartesi günü jüri seçimi ile başlayacak. Salı günü, iki taraf da açılış tartışmalarını sunacak ve Apple ilk tanıklarını çağıracak. Şirketin tanık listesinde ilk haftada ifade vermesi muhtemel olan Apple CEO'su Tim Cook bile yer alabilir. Diğer büyük tanıklar arasında Apple'ın operasyon şefi Jeff Williams; pazarlama müdürü Phil Schiller; Qualcomm CEO'su Steve Mollenkopf; ve Qualcomm Başkanı Cristiano Amon da yer alıyor. İlk haftadan sonra mahkeme pazartesiden çarşambaya kadar oturumda olacak ve kapanış tartışmaları ve jüri müzakeresinin ise 13 Mayıs'ın dahil olduğu hafta içerisinde yapılması bekleniyor.

Bu davada onlarca milyar dolarlık tazminatlar söz konusu olabilir. Apple'ın imalat ortakları, 2013'ten bu yana telif ücretlerinin fazla miktarda ödendiği iddiasıyla 9 milyar dolar para iadesi istiyor. Tekel karşıtı yasalar uyarınca bu miktar üçe katlanabilir. Qualcomm, tutarı ayrıntılı olarak belirtmemiş olmasına rağmen sözleşmenin ihlali için kendi başına tazminat almak istiyor. Qualcomm için daha da büyük bir endişe ise şirketin tüm iş modelini değiştirmek zorunda kalması veya çiplerinin kullanıldığı telefonlarda çip fiyatına bağlı olarak daha düşük telif ücreti toplamak zorunda kalma ihtimali.

Devam eden bu hukuk mücadelesi, iPhone kullanıcıları için Android cihazlarınınkilerle eşleşemeyen bağlantı hızlarına neden olabilir. Apple'ın şu andaki modem tedarikçisi Intel, henüz 5G yongasına teknik olarak hazır değil. Bu durum Qualcomm'u bu yıl içerisinde ultra hızlı kablosuz iletişim şebekesine erişmek isteyen akıllı telefon üreticileri için tek seçenek kılıyor. Bu sebeple davanın sonucuna bağlı olarak 2020'ye ve hatta 2021'e kadar 5G destekli bir iPhone modeli görmeyebiliriz. Üstelik Qualcomm ve Apple'ın aralarındaki sorunları çözemediği durumda Apple'ın yakın zamanda Qualcomm modemlerini tekrar kullanması pek mümkün görünmüyor.

Apple, CNET'i ilk şikayet başvurusunda bulunduğunda yaptığı açıklamalara yönlendirdi. "Qualcomm'un yasadışı iş uygulamaları Apple'a ve tüm sektöre zarar veriyor. Bize tek bir bağlantı bileşeni sağlıyorlar ancak yıllardır ürünlerimizin toplam maliyetinin bir yüzdesini talep ediyorlar- bu yolla Apple'ın inovasyonunu etkin bir şekilde vergilendiriyorlar. Fikri mülkiyetin değerine derinden inanıyoruz, ancak teknoloji devlerine ilgilerinin olmadığı teknoloji gelişmeleri sebebiyle para ödememeliyiz."

Foxconn ise dava hakkında kendi özelinde yorum yapmaktan kaçınıyor. Kısaca Apple ve diğer taşeron üreticileri bu durumu Qualcomm'un haksız ve tekelci uygulamalarına son verme girişimi olduğunu" belirtiyor.

Qualcomm, CEO'su Mollenkopf tarafından Ocak ayındaki kazanç raporunda yaptığı açıklamada, "Kablosuz ekosistemin ana mimarlarından biriyiz ve Ar-Ge'ye yaptığımız önemli yatırımlar, şirketi 2G, 3G, 4G ve şimdi de 5G teknolojisinde ön sıralarda konumlandırdı." açıklamasında bulundu. "Dünya genelinde 130.000'den fazla patent ve bekleyen patent başvurusu ile sektördeki en büyük patent portföylerinden birine sahibiz. Fikri mülkiyetimizi korumak ve buluşlarımız ve yatırımlarımız için uygun şekilde tazmin edilmemizi sağlamak çok önemli."

Apple uzun süredir iPhone'larının beynini oluşturan işlemcileri kendisi imal etti ancak şirket, cihazlarını hücre ağlarına bağlamak için Qualcomm'un modemlerine güvendi. 2011'deki iPhone 4S'den 2017'deki iPhone X'e kadar Qualcomm, Apple cihazlarının Verizon, AT&T ve diğer kablosuz servislere erişmesine yardımcı olan 4G yongasının tek sağlayıcısıydı.

Ancak bu yakın ilişki zamanla bozulmaya başladı. Apple, 2016'dan itibaren iPhone 7 ile başlayan Intel'den modem almaya başladı. Bu ise lisanslama ücretleri konusunda bir anlaşmazlık yarattı. iPhone XS, XS Max ve XR ise yalnızca Intel modemleri içeriyor.

Qualcomm, dünyanın en büyük mobil çip sağlayıcısı ve telefonları ağa bağlamak için gerekli teknolojiyi üretiyor. Şirket, gelirinin önemli bir kısmını çoğu icat firması olmak üzere, bu icatları lisanslamaktan, 300'den fazla cihaz üreticisine yatırıyor. Bazı patent sahipleri fikri mülkiyetlerini bireysel olarak lisansıyor fakat Qualcomm, tüm patentlerini bir grup olarak lisanslıyor. Bu şekilde bir cihaz üreticisi belirli bir ücret karşılığında Qualcomm'un tüm teknolojisini ürünlerinde kullanabiliyor.

Qualcomm, 3G, 4G ve 5G telefonlarla ilgili patentlere (yazılım gibi diğer özelliklerin yanı sıra) sahip olduğu için, bir ağa bağlanan herhangi bir akıllı telefon üreticisinin, Qualcomm'u kullanmasalar bile bir lisans ücreti ödemesi gerekiyor. Bunun yanı sıra şirket, ABD ve diğer hükümetlere uyarak rakip üreticilere patentlerini lisanslamıyor. Qualcomm, chip üreticilerinin lisanslara ihtiyaç duymadığını, çünkü mobil cihaz üreticilerinin bu teknolojiyi kullanmanın maliyetini zaten karşıladığını savunuyor.

Apple, kendi lisansını satın almak yerine Qualcomm'un teknolojisini Foxconn gibi üreticileri aracılığıyla lisanslıyor. Ocak ayı boyunca, Apple, Qualcomm ile doğrudan lisans görüşmesi için beş yıl çalıştığını, ancak çapraz lisanslama teknolojisi gibi sunulan koşulların adil olmadığını belirtiyor. Sözleşmeli üreticiler, Qualcomm'a her yıl milyarlarca telif ücreti ödüyorlar, bunun ardından Apple da bu üreticilere bir miktar geri ödeme yapıyor. Apple, Qualcomm ile mahkemede karşı karşıya gelmediği veya düzenleyici kurumlara yardım etmediği sürece, Qualcomm lisans ücretlerinde indirim yapıyor.

Qualcomm, telif ücretlerini, içindeki bileşenlerden değil, telefonun değeri üzerinden hesaplar. Apple, FTC ve diğer düzenleyici kurumlar ise bu uygulamaya karşı çıkıyor. Apple, Qualcomm'a Apple'ın iPhone markasıyla yarattığı değer için ödeme yapılmaması gerektiğini savunuyor.

Qualcomm ayrıca, telefonun satış fiyatını da (telif hakkı için) 400 Amerikan doları olarak belirliyor. Yonga üreticisi, Apple'ın yaptığı katkılardan ücret almadığını söylüyor. Apple'ın ultra lüks modeli olarak piyasada konumlanan iPhone XS Max, ne kadar depolama alanı bulunduğuna bağlı olarak 1.099 ila 1.449 dolar arası bir ücrete sahip. Ancak Qualcomm'un bonosu ile Apple, 400 dolarlık telefona eşdeğer bir telif ücreti ödeyecek.

Apple'ın Ocak ayında yaptığı açıklamaya göre Qualcomm, iPhone serisinden satılan her cihaz başına 7.50 Amerikan doları ödeme alıyor. Apple, iPhone'da kullanılan her bir modem için yüzde 5 oran ile cihaz başına yalnızca 1,50 dolar ödeyeceğini belirtiyor.

İki yıl önce dava açıldığında, Apple Qualcomm'a lisans ücretlerini ödediği tutarı düşürmesini istemişti. Apple ayrıca Qualcomm'un Güney Kore'deki bir soruşturmada yonga üreticisinin lisans uygulamaları konusundaki işbirliği için 1 milyar dolarlık bir indirimi durdurma yoluna giderek taraflarını cezalandırmaya çalıştığını da belirtti.

Mart ayında Hakim Curiel, Apple'ın Qualcomm tarafından indirimlerle aldığı milyarlarca doları geri ödeme yükümlülüğünün bulunmadığına karar vermişti. Qualcomm, bu miktarı 2013 sözleşmesinin bir parçası olarak ödemişti. Mahkemen ayrıca Qualcomm'un ek 1 milyar dolarlık bir geri ödeme yapmasına da hükmedilebilir. Yonga üreticisi 2016'da ödemeyi durdurmuş ve Apple'ın Kore gibi hükümetlerin Qualcomm'u araştırmasına yardım ederek sözleşmelerini bozduğunu beyan etmişti. Ancak Curiel'in kararı duruşma sonrasına kadar kesinlik kazanmayacak.

Ocak ayındaki FTC davasını da yöneten yargıç Lucy Koh, Qualcomm'un kablosuz çipini rakiplerine lisanslamak zorunda olduğuna da hükmetmişti.

Qualcomm, iPhone da dahil olmak üzere hiçbir modern telefonun "Qualcomm'un temel hücresel teknolojilerine güvenmeksizin" var olmasının mümkün olmayacağını savunuyor. Apple'ın dosyalanmasına verdiği yanıtta şirket, sözleşmenin ihlali ve haksız rekabet de dahil olmak üzere bazı iddialarda bulundu.

2017 yılının Mayıs ayında Qualcomm, Apple'ın iPhone üreticilerine sözleşmeyi ihlal ettiği iddiasıyla dava açtı. Dava, Apple ve üreticilerinin Qualcomm teknolojisi için patent telif ücreti ödemeyi bırakmasından bir aydan kısa bir süre sonra geldi. Ekim 2018'de Qualcomm, Apple ve ortaklarının taraflarına 7 milyar dolarlık borcu olduğunu öne sürdü.

Temmuz 2017'de, Apple taşeronları da fahiş telif ücretleri almak için piyasadaki konumunu kullandığını iddia ederek Qualcomm'a karşı dava açtılar. Davacı dört şirket Foxconn'un ana şirketi Hon Hai Precision Industry, Wistron, Compal Electronics ve Pegatron'du.

ABD Federal Ticaret Komisyonu ise bu mücadelede Apple'ın tarafını tuttu ve iki yıl önce Qualcomm'u bir tekel işletmekle suçlayarak, özel anlaşmalar gerektiren ve teknolojisi için aldığı yüksek lisans ücretini geri talep eden bir tekel karşıtı dava açtı. İkili, Ocak ayında San Jose, Kaliforniya'da bir mahkemede bir araya geldi. Davayı denetleyen yargıç ise henüz kararını vermedi.


Yaklaşan dava birçok yönden FTC'nin Qualcomm'a olan tekel karşıtı davasını yansıtacak. Apple, Qualcomm'un "lisans yoksa çip yok" politikasının akıllı telefon üreticilerini haksız lisans satın almaya zorladığını savunuyor. Ayrıca Qualcomm'un mobil işlemci piyasasındaki tekeli rakiplerine zarar veriyor ve Qualcomm'a karşı açılan davalara göre modem gelişimine ayak uydurmak pahalı.

Apple ve sözleşmesi üreticileri Mart ayının sonlarında yayınlanan bir bildiri bülteninde, "Bu deneme Qualcomm'un rekabeti engelleyen, inovasyonu zorlaştıran, müşterileri ve lisans verenleri zorlayan yasadışı ilan edilmiş" benzersiz 'iş modeli'yle ilgili." ifadelerini kullandı. Taraflar, Qualcomm'un baskınlığının 5G chipsetlerinde devam edeceğinden endişe ettiklerini belirtti.

Qualcomm, lisans uygulamalarının makul olduğunu ve standart temel patentler için adil lisans koşulları söz konusu olduğunda sorumluluklarını yerine getirdiğini iddia ediyor. Şirket ayrıca, hakime şu anda Apple ve taşeronları tarafından ödenmediğini hatırlatacak. Ve Qualcomm bunun boğucu bir rekabet olmadığını ve Apple'a ya da üreticilerine zarar vermediğini iddia edecek.

Qualcomm Mart ayında yayınlanan bir bildiri brifinginde, "Bu dava çok sayıda iddia ve karşı iddia içermesine rağmen, Apple'ın ve sözleşmeli üreticilerin Qualcomm'un IP'sini kullanmaya devam etmeleri için borçlu olduklarını ödemeyi reddetmeleriyle ilgili." ifadesinde bulundu. "Sözleşmeli üreticilere lisanslı olan Qualcomm IP,  iPhone'un onsuz olamayacağı modern hücresel teknolojinin çekirdeğini oluşturuyor."

Qualcomm daha önce bu durumu yaşamış olduğundan dolayı bir jüriye daha iyi hitap etmek için savunmasını uygun bir şekilde hazırlayacaktır.. FTC davasında olduğu gibi, tüm mobil endüstrisi ile nasıl ilgilendiğini değil, Apple ve sözleşmeli üreticileriyle nasıl çalıştığını ele alması gerekiyor.

Her ne olursa olsun, bu davanın tüm mobil endüstrisi tarafından yakından takip edileceği açık.

Okuyucu Yorumları

İlk yorum yapan siz olun
Sen de yorum yaz

 

CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda
Apple Store
Google Play

Turhost

İlginizi çekebilir

Turhost