İnternette Maksimum Hızın Keyfine Varın!

İnternet üzerinde yer alan ve çok ilgi çeken içeriklerin boyutları artık oldukça büyük ve bunlara ulaşmak için 56K’lık modem bağlantısı yeterli olmuyor. Bu yüzden sayıları hızla artan alternatif bağlantı çeşitlerine yönelmek doğru bir çözüm olacaktır.

İnternette Maksimum Hızın Keyfine Varın! (Sayfa 4)

DSL: Eski Hatlardaki Yeni Standart
Kafa Karıştıran Bağlantı Teknolojisi

T, A, S veya H. DSL teknolojisi bu dört harften biriyle beraber anılıyor her zaman. Ancak hepsi farklı bir teknolojiyi ifade etmiyor. CHIP olarak, karışan kafaları bu yazımızda biraz aydınlatmaya çalışacağız. Bilmeyenler için baştan söyleyelim: ADSL’i icat eden Türk Telekom değil ve ADSL Türk Telekom’a ait bir teknoloji de değil. Sadece Türk Telekom’un “şimdilik” tekelinde olan bir internete bağlanma teknolojisi. Türk Telekom’un bir tek kendisinin kullandığı bu teknolojiye işgüzarlık edip bir özel isim vermemiş olması da aslında bizim şansımıza. Çünkü özellikle yurtdışında olan bitenleri takip edenleri yanıltan bir durum da, firmaların ürünlerinin isimlerini koyarken kullandıkları kısaltmalar. Örneğin Almanya’da bulunan T-DSL, Deutsche Telekom’un sunduğu DSL hizmetinin ürün adı. Birçok kişi sadece ismine bakarak DSL’in uzantısı bir teknoloji zannedebiliyor. Bilen kişiler için de farklı bir sorun var ortada. Bu isim altında sunulan teknoloji acaba hangisi? Simetrik mi, asimetrik mi? Tek başına DSL tekniğinden bahsetmek de doğru değil aslında. ISDN de DSL ile çalışıyor çünkü... Kafanız daha da mı karıştı? Önce teknolojileri tanıtarak başlayalım o zaman...

İsim karmaşası nasıl oluştu?
Önceleri DSL yani “Digital Subscriber Line”, başında sonunda başka harfler olmadan ISDN ile kullanılan modemler için kullanılıyordu. Zaman içinde bu değişti. ISDN’in maksimum veri taşıma hızı 160 Kbit/saniye. Teorik olarak beklenen sürat bu. ISDN veri ve ses için aynı bandı kullandığından dolayı, o anda ya telefonu kullanabilirsiniz ya da internete girebilirsiniz. Ama ISDN ülkemizde de her zaman en az iki kanal ile geliyor. Böyle olunca her ne kadar internet hızınız düşse de aynı anda telefon görüşmesi de yapabiliyorsunuz. Yüksek hızda veri aktarımı için bir sonraki adım T1 ya da E1 hatlar oldu. Biz Türk internet kullanıcıları bu terimleri dosya paylaşım programlarından biliyoruz. Teknolojinin gerçek adı T1, Avrupa’da biraz da değiştirilerek aldığı isimse E1. T1 ile 1,544 Mbit/s, E1 ile 2,048 Mbit/s’- lik hızlara erişiliyor. T1/E1 hatların döşenmesi çok zor ve bu yüzden de çok pahalı. Örneğin 50 çift kablo ile bir T1 hattı oluşturuluyor ve çevresinde de başka bir hattın olmaması gerekiyor.

HDSL ve VDSL: Çok daha hızlı
Basit alternatifin adı HDSL. “H” ne derseniz,“High Data Rate” yani yüksek veri hızı. Bu teknoloji T1’e göre daha az bir bant genişliğine ihtiyaç duyuyor. Veri transfer hızları ise aynı. HDSL’in kullanılabildiği maksimum mesafe ise 3,7 kilometre.

Ancak “H” de aşılmış ve çok yüksek veri hızına (Very High Data Rate) ulaşılmış. “V” harfi ile kısaltılan bu teknolojinin henüz standartları konmadı. Yani geleceğin teknolojisi. İsmi 1995 senesinde konmuş olan geleceğe ait bir teknoloji. VDSL hızlı ama asimetrik bir teknoloji. Bu sebeple VADSL diyenler de var.

Kullanıcı yönündeki veri akışı 300 metrelik mesafede saniyede 52 Mbit civarında.Mesafe bir kilometreye çıkınca hız 25 Mbit, 1,5 kilometrede ise 13 Mbit/saniye civarlarında.

Sağlayıcı yönündeki (upload hızı diyebiliriz) hız ise saniyede 1,4 ile 2,3 Mbit arasında değişiyor. Sadece mesafeler yüzünden değil başka zayışıkları yüzünden de VDSL basit bir teknoloji. Henüz sektörde pek adı geçmemesine rağmen önümüzdeki senelerde bunun değişeceği kesin.

ADSL ve SDSL: Pratikte yüksek hız
ADSL ve SDSL son kullanıcılar için hazır olan teknolojiler. SDSL, HDSL’in bir varyantı iken ADSL, HDSL teknolojisinin geliştirilmiş bir hali. SDSL T1/E1 sinyalini taşımak için sadece bir çift kablo (twisted pair) kullanıyor. Telefon için kullandığımız bant ile aynı bandı kullandığı için yeniden hat döşemek gerekmiyor. ADSL’den farklı olarak SDSL’de ISDN sinyalleri, bir ayırıcı (splitter) ile veri sinyallerinden ayrılmıyor. Ayrılmamasının sebebi ISDN sinyallerinin zaten SDSL teknolojisinin altyapısı olması. Mesafe teorik olarak altı kilometre; ancak bu mesafede mümkün olan veri transfer hızının onda birine erişilebiliyor. Üç kilometreye kadar maksimum hız olan 2,3 Mbit/s’ye her iki yönde de erişmek mümkün.

En yeni teknoloji olan SHDSL de “H”“High Density”, yani yüksek yoğunluk için kullanılıyor. Teorik download hızı 4,6 Mbit/s; yani SDSL’in iki katından fazla. Basit birkaç değişiklik ile mesafenin de 19 mil olacağı hesaplanıyor. Bu senenin sonlarına doğru Amerikalılar uygulayacaklar ve hep beraber göreceğiz.

ADSL’de de hattın iki kablosu kullanılıyor. Ama HDSL ve SDSL’den farklı olarak geri dönüş hızı, yani upload hızı download hızına göre oldukça düşük. Teorik olarak 6 MBit/s’lik download hızı ve ters yönde de 640Kbit/s’lik bir hız mümkün. Ama yapılan denemelerde görülmüş ki, pratikte download hızı için maksimum 1 Mbit/s ve upload için de 128 ile 384 Kbit/s arası bir hız geçerli.

Küçük fark: Farklı amaçlar
ADSL ve SDSL arasındaki farkı, kullanma alanları ve amaçları yaratıyor. ADSL genel amaçlı bir ürün. Nasıl bugüne kadar modem/ISDN ev kullanıcıları için internete açılan kapı idiyse, bundan sonra da ADSL standart olacak. Normal bir sörfçü için asimetrik bir teknik fazlasıyla yeterli. Çünkü sörf sırasında internete doğru akan veri hacmi çok kısıtlı. İnternetten kullanıcıya gelen veri miktarının yanında ihmal edilebilecek kadar az. Kullanıcıdan internet yönünde yola çıkan büyük boyutlu veriler ender rastlanan bir durum.

Avantajlı bir kalem de fiyatlar. ADSL bağlantıları kurmak SDSL’e göre daha ucuza mal oluyor. ADSL ile SDSL fiyatları her ikisini de sunan ülkeler de karşılaştırıldığında ADSL’in yarı yarıya daha ucuz olduğu görülüyor. Üstelik de hız, ISDN’in yaklaşık iki katı olduğunda. Hız arttıkça fark da artıyor.

Herkese göre değil: SDSL ne zaman kazandırıyor?
Peki ülkemize de geldiği zaman SDSL’e para vermemiz bize ne kazandıracak? Cevap basit aslında. Bir önceki başlık altında ADSL ile farklarından bahsederken bunu da belirttik. Eğer internete göndereceğiniz veriler çoksa ve siz de bir an önce bu verileri göndermek istiyorsanız, SDSL size uygun çözüm olur. Zaten video konferans, web hosting (web sayfalarını bulundurma) ya da ağları bağlama gibi bir amacınız varsa SDSL’i almak zorundasınız.

Hem ADSL hem de SDSL için ülkemizde bir sorun mevcut. Her ne kadar hatlarda değişiklik yapılması gerekmese de santralin dijital bir santral olması gerekiyor ki gereken değişiklikler yapılabilsin. Ülkemizde azımsanmayacak kadar sayıda analog santral hala mevcut olduğu için, bu hizmetler de her yerde sunulamayacak. Eğer bölgenizde olup olmadığını ya da olup olamayacağını merak ediyorsanız, Türk Telekom’un aşağıdaki linkine bir göz atabilirsiniz (().

Okuyucu Yorumları

İlk yorum yapan siz olun
Sen de yorum yaz


CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda

İlginizi çekebilir