Lityum iyon piller neden patlar?

Sık sık patlayan pil haberlerini görüyoruz. Peki ama bu piller neden patlıyor?

Lityum iyon piller neden patlar?

Lityum iyon piller, bugün en sık kullanılan şarjlı pil teknolojileri arasında bulunuyor. Cep telefonlarından uçaklara çok geniş bir kullanım alanına sahip olan lityum iyon pillerin kötü bir alışkanlığı var: çok nadir de olsa patlayabiliyorlar.

Peki lityum iyon pillerin içinde ne oluyor bitiyor da, bir bomba gibi patlayabiliyor?

Lityum iyon piller, "ısıl sürüklenme" olarak bilinen bir işlem dolayısıyla patlamaya meğillidirler. Bu durum, temel olarak artan ısının sistemin daha fazla ısınması, böylece ısının giderek artması şeklinde oluşan bir pozitif döngü olarak tarif edilebilir. Isıl sürüklenmeye fiziksel ve kimyasal birçok işlemde rastlanır; patlayan yıldızlar ve kuruyan beton gibi.

Lityum iyon pillerde, birkaç nedenden dolayı ısıl sürüklenme gerçekleşebilir. Pilin içerisindeki negatif ve pozitif kutupları ayıran zarda meydana gelen aşınmalar, zamanla kısa devrelere yol açabilir. Bu durum, lityum iyon pilin erimesine neden olur. 60 dereceden yüksek ortam ısısı, sıkça fazla şarj etmek, pile yapılan modifikasyonlar, onun patlamasına neden olan faktörler arasında sıralanıyor.

Patlamaya pilin kimyasal yapısı yol açıyor

Patlamaya asıl yol açan ise pilin kobalt oksit kimyasal yapısı. Valence Technology araştırma ve geliştirme ikinci başkanı Joe Lamoreux, durumu şöyle anlatıyor: "(Pil), kendini ısıtmaya başlayacak bir ısıya ulaşabilir ve alev alarak patlayabilir." Bazı zamanlarda ise organik elektrolit delinerek pilin dışarıya akmasına neden olabilir.

Bu özel durumlara çok fazla rastlanmasa da dünya çapında yaşanan önemli Lityum iyon patlama olayları var. 2006'da hemen hemen önde gelen laptop üreticilerinin tamamı - Apple, HP, Lenovo, Toshiba, Dell ve falası, bazı laptop'ların pillerinin aşırı ısındığı gerekçesiyle ürünlerini geri toplamışlardı.

DSLR'lerdeki gibi az sayıda hücreye sahip bazı pillerin patlama olasılığı ise daha düşük. Pil sorunlarıyla boğuşan Boeing 787 Dreamliner'da kullanılan çok hücreli, güçlü pilin  bu tür olaylara daha yatkın olduğu anlaşılmıştı.

Ancak korkmanıza gerek yok. Laptop'unuz, cebiniz ve tabletinizin pili, onu gereğine uygun bir biçimde kullandığınız sürece, yaşam süresi boyunca size güvenle hizmet edecektir.

Zeynel A. Öztürk

Okuyucu Yorumları

Toplam 6 Yorum

big bang ile yaratılmış evren sakinlerinin, small bang konularına şevkatle yaklaşması törelere daha uygun olur.

elimizde yada kulağımızda patlamasın da :)

Töre kurbanı olmayalım sonra :) Geçen ay sony ericsson z710i min bataryası şarj esnasında patladı :) Allahtan yangın filan çıkmadı... Dikkat etmek lazım

@25 Şub 2013 19:37 cihazlarınızı ısıyı yalıtan değil, ileten zeminlerde şarja bırakmalısınız. deri, kumaş, muşamba gibi zeminler şarj sırasında artan ısının dağıtılmasını önler, ısı giderek yükselir ve pilin içersindeki ayırıcı zarların tahribi hızlanır, patlamaya sebep olan hidrojen serbest kalır, dahili bir ark kıvılcımıyla da infilak eder. şarj ve yoğun kullanımlarda aşırı ısınan, şekli bozulmuş pillerinizi derhal yenileyin. yeni piller nadiren patlasa çatlasa da, eski tip tek kullanımlık nikel, kurşun, civa vb ağır metal içeren pillerin sebep olduğu sağlık sorunları daha büyük ve kitleseldir, üstelik kalıcıdır. toprağı, suyu zehirlemektedir, kronik ve ölümcül hastalıkların sebebidir. aslında, çoğu patlamanın fünyesi cehalettir.

o değilde haberdeki foto çok iyi ya

Dikkat! Elektronik sigara sağlığa nekadar yararı zararı var bilemem ama onlarda tam bir el bombası haberiniz olsun. Enerji verildiğinde ısınan krom nikel tel yarı iletken maddesi gibi olmadığından pilden direkt enerji alır bu durum ohm ajina göre pilden çekilen akım değişir pili zorlar ve yıpratır her nekadar pil koruma devresi olsada bataryanın yipranmasiyla hiçbir alakası yoktur sadece minik bir ön guvenliktir ki anca sürekli enerjide kalırsa bu devre enerjiyi keser

Sen de yorum yaz

 


CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda

İlginizi çekebilir