Macaristan'daki "Uzun" Kafatasları, Tarihi Anlatıyor

Macaristan'daki mezarda bulunan "uzun" kafatasları, Roma İmparatorluğu'nun yaşadığı karmaşık bir dönemin kültürel değişimini gözler önüne seriyor.

  • Levent Öztürk
Macaristan'daki mezar, Roma'yı anlatıyor
Hungarian Academy of Sciences, Budapeşte

Düzinelerce iskelet içeren eski bir mezar, Roma'nın düşüşü ile beraber gelen karmaşık dönemde insanların nasıl yaşadığına ışık tutuyor. Mözs-Icsei-dulo olarak bilinen beşinci yüzyıla ait mezarlık, günümüzde Macaristan sınırları içerisinde bulunuyor. Alan ilk olarak 1960'larda ortaya çıkartılmıştı ve 1990'lar boyunca yapılan daha sonraki kazılarda en az 96 kişinin iskeletleri bulundu. Almanya'daki Curt-Engelhorn-Center for Archaeometry ve Macaristan'daki Eötvös Loránd University arkeologları, kısa bir süre önce izotop analizi ve biyolojik antropoloji tekniklerini kullanarak buradaki düzinelerce hayat hakkında daha derin bilgi elde etmeyi denediler.

PLOS ONE dergisinde yayınlanan araştırmaya göre iskeletlerin en az 51'inde yapay olarak bandaj sarımları ile şekillendirilmiş gibi gözüken uzatılmış kafatasları olduğu fark edildi. Bu sayı da mezarlığı, bu kültürel olayın Merkez Avrupa'da en yoğun kaynağı olmasını sağlamak için yeterli. Şekli değiştirilmiş kafataslarının yanı sıra mezarlar, iki veya üç nesil boyunca gömülmüş üç farklı, belirgin grup içeriyordu. Bu yeni araştırmanın gösterdiği üzere bu üç grup, o sırada yaşanan devasa kültürel değişimleri net bir şekilde gösteriyor.

Wosinsky Mór Müzesi, Szekszárd, Macaristan

Beşinci yüzyıl döneminde Batı Roma İmparatorluğu, barbar komşuları ile yüzyıllar boyu süren ve büyüyen çatışmalar, ardı arkası kesilmeyen suikast listeleri, isyanlar, salgınlar ve benzeri pek çok sorun ile yıkılma döneminde bulunuyordu. Bu dönemde Roma'nın kaybettiği topraklardan biri de Pannonia'ydı. Günümüzde Macaristan'da bulunan Danube Nehri ile sınırı çizilen bu bölge, 433 yılında göçebe savaşçılar Hunlara bırakılmıştı. Bu değişim ile beraber bölgede yaşanan kaos da, pek çok farklı grup insanın Hunlardan kaçması ve var olan Romalılaşmış nüfus ile karışması anlamına geliyordu.

Mözs-Icsei-dulo'daki en erken belirgin defin alanı, Roma tarzında tuğla mezarlara gömülmüş az sayıda yerel kişiden oluşuyor. İlkinden birkaç on yıl sonra gömülen ikinci grup ise "dışarıdan gelenler": Hepsinin benzer bir diyete sahip oldukları ancak orijinal olarak bu bölgeden olmadığı kemiklerinden anlaşılan bir düzine kişi. Ayrıca bu kişiler ile beraber, mezarlara eşya gömme ve kafatasına şekil verme gibi bölgeye yeni adetler katılmış gibi gözüküyor. Daha sonra gömülen üçüncü grup ise eski Romalılaşmış gelenekler ile kafatasına şekil verme de dahil olmak üzere çeşitli yabancı gelenekleri bir araya getiren kişilerden oluşuyor.

Henüz bu bölgeye kafatası sarma geleneğinin tam olarak nereden geldiği bilinmiyor ancak Roma İmparatorluğu'nun dışında bir kaynağa sahip gibi gözüküyor.

Okuyucu Yorumları

Toplam 1 Yorum

Evet, kafataslarına şekil verip korkutucu görünme bizim Hunlar'ın adetidir...

Sen de yorum yaz

 

CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda
Apple Store
Google Play