Sıvı soğutma hakında tüm bilmeniz gerekenler!

Sıvı soğutma artık daha hesaplı ve daha sessiz! İşte sıvı soğutma hakkında tüm bilmeniz gerekenler

Sadece tek bir çekirdeğe sahip işlemcileri soğutmak için büyük çaba harcadığımız günleri hatırlarsınız. Kışın odamızı ısıtacak kadar sıcak olabilen bu sistemler yaz geldiğinde sıcaklığın artmasıyla sorunlar çıkartabiliyordu.

O senelerde işlemcilerin yavaş oluşu da bizi sıvı soğutma çözümlerine yöneltmişti. Bu sayede kasadan çıkan sesi azaltarak overclock ile feda ettiğimiz işlemci ömrünü geri kazanabiliyorduk. Bugün ise dört çekirdekli işlemciler, gelişen etkinlik ve 32nm üretim teknikleri, aynı zamanda her zamankinden daha verimli hava soğutucuları sayesinde overclock etmek bir ihtiyaç olmaktan hemen hemen çıktı.

Bugün dört veya altı çekirdekli bir işlemci satın alıp en üst performansı elde etmeniz mümkün. Ancak bunun ne zevki var? Peki ya bu işlemciye ödeyeceğimiz paranın yarısına aynı benchmark puanını elde etmek ne kadar etkileyici olurdu? Makalemizde bunu nasıl yapabileceğimizi anlatacağız.

Hepsi bir arada sıvı soğutma sistemleri

All-in-one soğutma sistemleri ile kurulum artık çok daha kolay

Sıvı soğutma sistemlerinin en önemli dezavantajlarından bir tanesi, oldukça pahalı olmalarıydı. 100 dolarlık bir işlemci için 500 dolarlık bir soğutucu almak herkes için uygun olmayabilir. Ancak son zamanlarda 'hepsi bir arada' sıvı soğutmaların fiyatlarında önemli bir düşüş geldi. Bu nispeten yeni cihazlar, sıvı soğutmayı basit, ucuz ve risksiz bir hale getiriyor.

Daha önce görmediyseniz, bu ürünler sıvı soğutmak için gerekli her şeyi bir arada taşıyor. Büyük bölüm bir pompa, depo, radyatör ve bir fana sahip. Diğer kısım ise CPU bloğuna takılıyor. Sıvılar fabrikada doldurulup kapatıldığından PC'nizi ıslatmak veya gelecekte sıvı seviyesini kontrol etmek gibi şeyleri düşünmenize gerek kalmıyor.

Cooler Master, CoolIT ve Corsair ortaklığı

Corsair H60

İlk hepsi bir arada sıvı soğutma sistemlerine dört sene Kanadalı CoolIT Systems öncülük etti. Bu orijinal modeller akıllı bir denetim paneli ile geliyordu ancak iki önemli eksiğe sahipti: Fiyatları pahalıydı ve soğutmada çok da etkili değillerdi. Bugün ise orijinal tasarım üzerinde yapılan gözden geçirmeler ile oldukça önemli gelişmeler kaydedildi.

Uç nokta geleneksel heatsink'ler ile aynı fiyatlardan başlayan hepsi bir arada sıvı soğutma sistemleri, çok sessiz ve inanılmaz bir soğutma sağlayabiliyor. Cooler Master, teknolojiyi bir adım daha ileri taşıyarak hepsi bir arada Peltier CPU soğutucuyu (V10) ortaya çıkardı.

CoolIT ise Corsair ile yaptığı ortaklık sonucunda H60'ı ortaya çıkardı.

Bazı sıvı soğutma meraklıları, hepsi bir arada sistemlere küçümseyerek baksa da bu sistemler işini yapıyor ve uygun fiyatlı. H60 ile orta seviye bir hava soğutma sistemi arasında sadece 15 dolarlık bir fark var, ancak H60 sadece daha yüksek performans vermekten öte görünüş olarak da göze hitap ediyor.

Ancak bir şeyi unutmamanız gerekiyor: Sıvı soğutmaya sahip olmanız, kasanızın içindeki fanlardan tamamen kurtulmanız anlamına gelmiyor. Eğer ısınan çok sayıda bileşeniniz varsa bunların CPU soğutucunuzu işe yaramaz hale getirmediğinden emin olmalısınız.

Sıvı soğutmanız ya sızdırırsa ne olacak?

Sıvı soğutmanız sızdırırsa PC'nizi kapatın ve yönergelerimizi izleyin

Sıvı soğutmanız sızdırırsa ne olacak?

Bu durumda ilk olarak paniklemeyin. Su, elektronik cihazların düşmanı olarak bilinse de sandığınız gibi bir hasar meydana gelmemiş olabilir. Öncelikle PC'nizin fişini prizden çekin. Bir güvenlik önemli olarak ATX bağlantısını da anakartınızdan ayırın.

Tüm parçaları tek tek eski bir giysi ile kurulayın ve makinenizi ılık bir yerde bırakın. En ideali tüm parçaları çıkartıp tek tek kurutmanızdır, ancak bir PC'nizi kalorifer peteğinin yanında 24 saat tutmak da genellikle işe yarayacaktır. Biraz da şansınız varsa PC'nizin düğmesine bastığınızda açılacaktır, ancak birkaç şeyi hatırlamanız gerekiyor.

Öncelikle akıntıyı onarın ve soğutma sisteminin eskisi gibi çalıştığından emin olun. İkincisi ise güç kaynağında yüksel voltajın ve elektrik depolayan kondansatörlerin bulunduğu. Güç kaynağınız ıslandıysa çok dikkatli olun.

Sıvı soğutma ne kadar kolay, nasıl çalışıyor?

Sıvı soğutma kurulumu ne kadar kolay?

Hepsi bir arada sıvı soğutma sistemini bağlamak, standart bir heatsink'i takmaktan sadece biraz daha karmaşıktır. Bunun ilk nedeni işlemci bloğunun her zaman radyatör ve fana bağlı olması ve ikisini birden bağlamanın zor olabilmesi.

Kendi sisteminizi kurmanız zor bir iş değil, ancak birleştirme işlemi biraz sabır gerektiriyor. Sıvı soğutma kurulumundaki en büyük tehlike acele etmektir.

Sıvı soğutma nasıl çalışıyor?

Soğutucu sıvı depoya veya tanka iletilir, buradan ise bir pompaya bağlanır. Depo seviyesi sık sık denetlenmeye ihtiyaç duyar zira sıvı, sıcaklık dolayısıyla buharlaşacaktır. Bu nedenle tüm cihazı altı ayda bir tamamen boşaltıp temizlemek iyi bir fikir olacaktır.

Pompa, sıvıyı borulardan yüksek derecede iletkenliğe sahip metale doğru iter. Bu metal genellikle bakır veya alüminyumdan yapılmıştır. Bloğun özenle işlenmiş olan yüzü, CPU, GPU veya Northbridge denetim çipinin üzerine yerleştirilir. Bloğun bu yüzü, bir takım dar kanallara sahiptir. Sıvı, bu kanallardan akarak ısıyı CPU bloğundan alıp radyatöre taşır.

Sıvı, radyatörde daha da dar kanallardan geçirilir ve üzerine bir fan ile hava üflenen kanallar yoluyla soğutulur. Su tekrar depoya iletilir ve yolculuğua baştan başlar.

Verimlilik

Verimlilik

Sıvı soğutmanın en belirgin dezavantajı, fanlı bir radyatörle bile sıvıyı hava sıcaklığının altına düşürememeniz. Daha karmaşık bir ısı değiştiriciye bağlı bir radyatör bulmak mümkün (TEC ünitesi veya kompressör gibi), ancak bu cihazlar nispeten pahalı ve giderek modası geçiyor.

Normal bir sıvı soğutma sisteminin çekirdek sıcaklığını sıfırın altına düşüremeyeceği, hava soğutmasıyla devam etmeniz gerektiği anlamına gelmiyor. Sıvı soğutucular, oldukça etkinler ve çipleri yüksek yük altındayken serin tutabiliyorlar.

Birçok sistemde soğutma kapasitesini artırmanın iki yolu var: Radyatörün fan hızını artırmak veya pompa denetiminden suyun basıncını artırmak. Her iki seçenek de gürültü seviyesini artırabilir, bu nedenle pahalı bir sisteme yatırım yapmadan önce yorumları okuyup taviseyelere dikkat etmeniz iyi bir fikir olacaktır.

Bu parametreleri göz önünde bulundurduğunuzda dikkat etmeniz gereken birçok nokta ortaya çıkıyor, ancak sunulan seçenekler eskisine göre çok daha az. Sıvı soğutma sistemleri satışlarına öncülük eden quietpc.com bile şu an sitesinde oldukça az sayıda Zalman kit'lerine sahip.

Tasarım olarak en popüler hepsi bir arada CPU soğutucuları, PC'nin önündeki iki veya üç sürücü bölmesine yerleşen ve entegre pompaya ve ön panel denetimlerine sahip olan sistemler. Bu sayede her şeyi kasanının içinde tutmanız mümkün. Aksi halde sıvıyı kasanızın dışından soğutma sistemine sunmanız gerekiyor.

Pompalama

Farklı birimleri aynı anda soğutmak isterseniz, araya radyatör eklemeniz iyi bir fikir olacaktır

Pompalama

Sürücü bölmesine yerleşen pompalar, küçük motorları ve kasayı titretmeleri nedeniyle harici ünitelerden daha sesli olabiliyorlar. Ancak daha az yer kaplaması ve PC'nizi taşınabilir hale getirmesiyle önemli bir avantaja sahipler.

Sıvı soğutma sistemini bağlamak genellikle kolay bir işlemdir. Dikkat etmeniz gereken, sıvı soğutmayı işlemcinizi overclock etmek için kullanacaksanız, sisteminizin diğer parçalarının sıcaklığını da göz önünde bulundurmanız.

AMD'nin Black Edition serileri veya Intel'in Extreme serileri kilidi açık çarpanlara sahipler, bu sayede diğer bileşenlerden bağımsız bir şekilde ayarlanabiliyorlar. Ancak veriyolu hızlarını değiştirdiğinizde RAM, grafik kartı gibi bileşenlerin de sıcaklığını göz önünde bulundurmanız, onlara da sıvı soğutmalı heatsink'ler eklemeniz gerekebilir - bu da işinizi biraz zorlaştıracaktır. Bu durumda GPU ile CPU arasında bir radyatör daha eklemeniz iyi bir fikir olacaktır.

Uğraştığınıza değecek mi?

Sıvı soğutma, eski PC'nizi diriltecek veya sistemin karşılayacak kadar iyi

Uğraştığınıza değecek mi?

Tam bir sıvı soğutma sisteminin size maliyeti 300 doların üzerinde olabilir. Üstelik CPU'nuzu overclock etmek için iyi bir anakarta da ihtiyacınız var. Peki buna değer mi?

Bazıları buna değeceğini düşünüyor. Örneğin tüm Cyberpower PC'ler, standart olarak sıvı soğutmayla satılıyor. Ürün yönetmeni David Scott, bunun nedenini sıvı soğutmanın overclock potansiyeline bağlıyor.

Peki sıvı soğutma ne kadar iyi? Buna 'AMD ile Intel arasındaki boşluğu kapatacak kadar iyi' cevabını verebiliriz. Sıvı soğutmalı bir sistemle altı çekirdekli bir Phenom II 1100T'yi 4Ghz'e overclock etmek mümkün olabiliyor. Daha etkileyicisi ise yaklaşık 80 dolarlık Athlon II 255 çipini sıvı soğutma ve birkaç BIOS ayarlamasıyla 3.9GHz'ye kolayca overclock edip, hız testlerinde çift çekirdekli Phenom II'nin hızına ulaştırmak mümkün.

Kazanılan bu performans, hepsi bir arada sıvı soğutma sisteminin maliyetini karşılamaya ve eski bir PC'yi hayata döndürmeye yetecek seviyede.

Zeynel A. Öztürk

Okuyucu Yorumları

Toplam 14 Yorum

CoolIT ve Corsair ortaklığı vs.. makaleden çok üründen bahsedilmesi için sanırım baya bir geç oldu, mevcut stoklarda bu ürün kalmadı hala gelicek diye bekliyorum.

peki askeri usül uygulasak olmaz mı...??? mesela bol bol su içsek ve soğutulması gereken parçanın üzerine iş...sek :)

sadece bu hususta tek dikkat edilmesi gereken şey, güç kaynağına doğru yapmayın yeterli... :)

saygılar...

Ben herzaman merak etmişimdir. O Sıvı soğutma sistemlerindeki sıvı tükeniyor mu yoksa bir kere doldur uzun zaman kullan hesabı mı?

bu iş iş değil ne bu otomobil gibi radyator , su deposu , fan motoru ve birde su pompası. bu hava soğutmanın yerini tutmaz bence, bu sisteme para vermektense 100-150 tl arasında soğutucunun kralını alırsınız ve bundan daha iyi performans verir

Edip bey kardeşim yine döktürmüşsün... Buralar sen olmayınca neşesini kaybediyor sanki : ) İyi ki varsın.

sıvı soğutucuya vereceğim parayla sistemi upgrade ederim daha iyi.

athlon II x2 255 ten Phenom II x2 performansı almak için sıvı soğutmaya 300 dolar vermek yerine daha ucuza Phenom II x6 1100T alınıp(newegg fiyatı 200$) hem Athlon II x2 hem de Phenom II x2'ye rahatlıkla fark atılabilir :P

makalede yazıyor zamanla ısınan suyun buharlaşıcağından dolayı 6 ayda bir değiştirip temizlemek gayet iyi olur diye sıvı nitrojen koysak nasıl olurdu borulara :D

Abi bak ben size en iyi ve en karlı yöntemi söyleyeyim Bizim evde pervane var bildiğin böyle hava eserek evi serinleten Onu alıyorsun kardeşim Önce oynar pervanenin başını oynamaz moda geçiriyorsun Sonrada bilgisayarın kasasının kapağını çıkarıyorsun O pervane varya - tahmininiz üzere onu yan yatırıp kasanın yanına koyuyorsun İşte bu kadar... Üstelik oyuna mı giricen Turbo boystan farkı yok Oyuna gireceğin vakit hemen fişi tak pervane çalışsın 20 fps fark eder şerefsizim.....

@11 Tem 2013 17:36 şimdi sana bişey derdimde

geforce mx400 ümü sıvı soğutma ile hayata döndürmeyi planliyorum.

Burada kullanılan normal Su mudur yoksa başka birşey mi? Bir çeşit antifriz? Normal su koymak problem yaratır mı?

@21 Temmuz 2015 18:44 Tabiki çeşme suyuyla çalışmıyor. 8{) Aşındırıcı özelliği en düşüğe ve ısı taşıma özelliği en yükseğe taşınmış (taşınılmaya çalışılan) yapay sıvılar kullanılıyor. İçme suyu koyarsanız öncelikle ısı transferi için kullanılan sıvıdan daha az etkin olacağı için soğutma sistemine bağlı olan parçalarınızın ısısı artacaktır. İlerleyen zamanlarda ise kullandığınız suyun yüksek aşındırıcılığı nedeniyle soğutma sistemindeki parçalar aşınmaya başlar ve tehlike oluşturur. Bilge Baykuş

Bir i5 6600k ya 600tl sıvı soğutucu alana kadar bir i7-6700k e 100tl ye hava soğutma alırım her türlü karlı. Ama gerçekten çok yararlı olmuş elinize sağlık

Sen de yorum yaz

 



CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda

İlginizi çekebilir