Wikipedia aslında ne kadar güvenilir?

Web'in bilgi hazinesi olma iddiasını taşıyan Wikipedia ne kadar güvenilir? Okuyun, kararı siz verin.

  • Selim Öztürk
Wikipedia sadece 1400 kişinin kontrolünde mi?
Wikipedia'nın %75'nin kontrolü 1400 kişinin elinde.

İnternetin insanoğlunun hayatına girmesiyle birlikte artık dünyanın neresinde olunursa olunsun bilgiye anında ulaşabiliyor. Ancak internet bilgiye ulaşma kolaylığını kullanıcılarına veriyor olsa da, akıllardaki bir soru işareti yanıtını hiçbir zaman tam olarak bulamıyor: İnternetteki bilgiler ne kadar güvenli?

İnternetin bilgi ansiklopedisi olma ünvanına sahip olan Wikipedia üzerindeki tartışmalar da işte tam bu noktada alevleniyor. Bir kısım kullanıcı Wikipedia'da yer alan bilgilere güvenirken, bir diğer kısım ise Wikipedia'dan uzak durmayı yeğliyor. Özellikle üniversitede görevini sürdüren profesörlerin birçoğu öğrencilerine Wikipedia'yı güvenilir bir kaynak olarak düşünmemelerini öneriyor.

Bu güvensizlik elbette boşuna değil; zira internetin bir numaralı ansiklopedik kaynağı olma iddiasında olan Wikipedia'nın yaklaşık %75'ini sadece 1.400 kişi kontrol ediyor. Peki bu ne anlama geliyor? Bu sorununun cevabı oldukça basit: Wikipedia kullanıcı sayısının sadece %2'sini oluşturan bu 1.400 kişi, Wikipedia'nın %75'inin kontrolünü elinde bulunduruyor. Diğer bir deyişle, Wikipedia çok ufak bir kullanıcı kitlesi tarafından yönetiliyor ve yayınlanan içerikler bu azınlığın kontrolünde.

Okuyucu Yorumları

Toplam 15 Yorum

evet wikipediaya girip düzenle diyip düzenliyebiliyorsun hemde yöneticiler okumadan direk yani ben yaptım mesela öyle yanlıs bilgi vermisler düzeltmistim meslea battlefield 2 yazın google abiye orda wiki cıkar okuyun adam call of duty ile battlefield 2 nin farklarını yazmıs call of duty yi kötülemis sanki adam battlefield 2 nin 3d grafiklerini o tasarladı wikinin o yanı kötü ziyaretçiler bile belgeyi düzenliyebiliyor :)

nicelik değil nitelik önemlidir bence.

ne yalan söyleyeyim,ben wikipeia'ya çok güveniyorum ve bunlara kulak asmıyorum.

bizim üniversite de wikipedia yı kaynak kabul etmiyor :-(

wikipedia'yı 1.400 kişi kontrol ediyor ne demek? kimsenin kontrol ettiği fln yok. wikipediadaki makalelerdeki yanlışlıkları isteyen herkes düzeltebilir ya da aynı şekilde bozabilir de makaleleri. zaten çoğu makalenin altında kaynak gösterilir. o kadar paranoyaksanız güvenmeme konusunda açar o kaynaklara bakarsınız.

evet, doğru. bu haberin her yerde yayınlanması lazım.
bu sebeple de wikipedia'ya bağlantı vermiyorum.

eeee britannica yı kaç kişi kontrol ediyor? 1500 kadar var mıdır? kaldı ki madem az buluyorsun sen de gir vikipediye katkı yap... ayrıca zaten vikipedi bir araştırma için başlangıç noktası olarak tavsiye ediliyor. yani vikideki referanslarla falan başka kaynaklara yönelebilirsin. doğru kullanmasını bilmek gerek yanii

İnternetteki bilgilerin güvenilirliği zaten şüpheli. Çünkü denetim yok. Bir de internetteki bir bilginin ya da bilgi hazinesinin tanımlaması "ansiklopedi" ise iş daha da ciddiye biniyor. Wikipedia'ya tabii ki güvenemeyiz. İnternetteki birçok şeye güvenemeyeceğimiz gibi... Çünkü bu bilgiler vasıflarını bilmediğimiz kişiler tarafından denetleniyor. Taraflı olabilirler, yanlış biliyor olabilirler... İşin daha da kötüsü, bir kısım bilginin bu vasıflarını bilmediğimiz kişiler tarafından dahi denetlenmiyor olması. Yani Wikipedia'daki birçok bilgi denetimsiz insanlar tarafından dahi denetlenmiyor. İş çok ciddi. Birçok yanlış bilgi görüyorum bu sitede. İşin kötü taraflarından biri bu bilgilere dayanarak milyonlarca insanın fikir sahibi olması ve sağda solda yanlış fikir yürütmeleri.

Zaten basılı yayınlara bu yüzden ihtiyacımız var. En kötü basılı yayının denetimi bile internetteki denetimden daha iyidir.

Wikipedia sadece temel ve basit bilgiler için güvenilir kaynak. Profesyonel bilgi için tabi fazlasıyla gereksiz kalıyor. Ama internettede wikipedi kadar güvenilir başka kaç tane ansiklopedi varki.

Katılıyorum. Temel ve basit bilgiler için güvenilir bir kaynak ama şunu da göz ardı etmiyor musunuz; temel ve basit bilgileri herhangi bir yerde de bulmak mümkün ve sağlamasını yapmak çok kolay. Yani "ansiklopedi" olarak tanımlanmaması gerekiyor kanımca. Çünkü bilhassa yeni nesil, ansiklopedinin böyle bir şey olduğunu zannedip fikirlerini bu çarpık bilgilerin üstüne kuruyor.

Ama işe şöyle de bakılabilir: Wikipedia, diğer bilgi kaynaklarının yanında masum kalıyor, belki. Özellikle "sözlük" adı verilen çöplükler varken...

Yine de toplamda hiçbir şekilde internetten bilgi edinmeyi doğru bulmuyorum. Bilgi, önemlidir. Özellikle de tarih ve siyaset gibi önemli konular manipülasyona çok açık. Bu konularda bilgi daha önemli bir hal alıyor kanımca.

Katılıyorum. Temel ve basit bilgiler için güvenilir bir kaynak ama şunu da göz ardı etmiyor musunuz; temel ve basit bilgileri herhangi bir yerde de bulmak mümkün ve sağlamasını yapmak çok kolay. Yani "ansiklopedi" olarak tanımlanmaması gerekiyor kanımca. Çünkü bilhassa yeni nesil, ansiklopedinin böyle bir şey olduğunu zannedip fikirlerini bu çarpık bilgilerin üstüne kuruyor.

Ama işe şöyle de bakılabilir: Wikipedia, diğer bilgi kaynaklarının yanında masum kalıyor, belki. Özellikle "sözlük" adı verilen çöplükler varken...

Yine de toplamda hiçbir şekilde internetten bilgi edinmeyi doğru bulmuyorum. Bilgi, önemlidir. Özellikle de tarih ve siyaset gibi önemli konular manipülasyona çok açık. Bu konularda bilgi daha önemli bir hal alıyor kanımca.

Sorulması gereken soru aslında ne kadar güvenilir? Yada daha da ötesi güvenilirlikle ne kast ediliyor?

Etrafımızda bulunan bir sürü basın yayın organı var. Televizyon kanalları, dergiler, gazeteler ve bunların uzantısı veya uzantısı olmayan haber websiteleri. Sizce insanlar onlara ne kadar güveniyor? Bir olay meydana geldiği zaman kimisi bir tarafı, kimisi diğer tarafı, kimiside başka bir tarafı savunur. Oysa eğer gerçeklik ve doğruluktan bahsediyorsak bir tane gerçek ve doğru olması lazım değil mi? Kaba anlamda belkide evet, ama ne yazık ki hiçbiri gerçek ve tam doğru bilgiyi veremez, daha da ötesi bunu bilip bilmediklerinden bile şüphe edilebilir. Peki madem böyle, neden herkes gazeteleri, televizyonu ve dergileri takip eder. Yanlış olduklarını bildikleri bilginin, doğru gibi gösterilmesini gördükleri halde? Cevap basit, hepsinin belli bir güvenilirlik derecesi vardır. Çok güvenilmiyorsa alınmaz, daha fazla güveniliyorsa daha fazla alınır. İnsanlar hangi şirketlere bağlı yayın kuruluşlarının hangi konuda yalan söylemeye eğilimli olabileceklerini zaten kestirebiliyorlar. Eğer kestiremeslere, eğer içinden kendi yararlarına çıkabilecek her hangi bir bilgi kırıntısı olmayacığını biliyorlarsa zaten almazlar. Dolayısıyla bunu göze alarak, yani doğruyu hazmetmeyi göze alarak yanında "yalanın" da ufak bir kısmını hazmetmeyi göze alıyorlarlar ve bununda farkındadırlar.

Peki bu kadar güvenilirliği tartışılabilecek basın yayın kuruluşları varken, tarafsızlığını kaybetmemek için reklam almayı kabul etmeyen, içeriği üye olmayan dahi kullanıcılar tarafından değiştirilebilen (vandalizimde de dahil ediyoruz), bir başlık anlaşmazlığı düşüldüğü zaman, anlaşmazlık halledilene kadar her iki tarafında bilgisini göstermesine izin veren bir ansiklopedik bilgi kaynağı, elbette %100 güvenilir olamayacağını bilerek, neden güvenilirliği tartışılıyor. Üstelik adı üzerinde ansiklopedik. Yani bir dergi bir gün "ELMA" haberini yapsa, wikipedianın diyeceği şey "Bu dergiye göre ELMA şöyledir, ve böyle sakıncaları vardır", arkasından ilgili bağlantıyı verir. Yani aslında wikipedia yalancı durumuna düşse dahi, bunun sebebi kaynağı olacak yayın organıdır. Bu konu daha da uzatılabilir ama ben ağırlıklı olarak 1400 kişinin, siyasetten uzak, ansiklopedik bilgilerine 'elbette belli bir hata payı gözeterek' ulaşmayı tercih ederim, onun yerine holdinglere bağlı, politikayla içli dışlı olmuş ve maksimumu belki 5-10 kişi ile yönetilen yayın organlarına kıyasla.

zaten Wikipedia'da bir bilgiyi siz değiştirebiliyorsunuz adam gelir yanlış bir bilgi kayar nerden geldiği belli değil bu bilginin sizde aldınız ödevinizde kullandınız ne olacak.... bencede pek güvenli değil....

bu sadece wikipedianın sorunu değilki. web'de yeralan dökümanların(bloglar,forumlar) büyük çoğunluğu sıradan internet kullanıcıarı tarafından yayınlanıyor.

Ben ekşisözlük ve benzerlerini buyüzden seviyorum. Hiçbir doğruluk iddaları yok ama karşılıklı görüşleri alt alta görebildiğiniz zaman ortada neler olup bitiyor fikirsahibi olabiliyorsunuz. Sürekli suçlanıyorlar ama bence olmaları büyük bi boşluğu dolduruyor.

Vikipedi'de yer alan bir çok futbolcu veya ünlü kişilerin biyografileri aynısı gibi araştırılmadan medya tarafından kullanılıyor. Vikipedi'de sürüm kontrolü var. Her değişiklik yüzlerce devriye grubunda yer alan vikipedistlerce kontrol edilmektedir.

Sen de yorum yaz

 

CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda
Apple Store
Google Play

Turhost

İlginizi çekebilir

 

 

Turhost