Windows’tan Sonra

Bilgisayarların hızı, multimedya özellikleri, sağladığı kullanım kolaylıkları ve taşınabilirliği her geçen gün artıyor. Artık verilere erişebilmek için tek bir göz hareketi bile yeterli olabiliyor. Asla Asla Deme”deki iris tanıma ve “Total Recall” daki el tarama teknolojileri,Matrix’teki kendini ona

Windows’tan Sonra (Sayfa 3)

Fare ve klavye yerine konuşma ve el yazısı

Microsoft’un kurucusu Bill Gates’e göre, insan ve bilgisayar arasındaki anlaşma problemlerinin çözümü “natural computing” de: Elektronik ve teknik cihazlar gibi işletim sistemleri de el yazısı, jestler, mimikler ve sözcüklerle erişilebilecek. Daha şimdiden bu yeteneklere sahip bir kaç cihaz hazırlanmış durumda. 2002’de piyasaya çıkacağı duyurulan Ericsson Chatpen CHA-30, kızılötesi kamera, resim işlemci ve bluetooth desteğiyle donatılmış ve el yazısı notlarını dijitalleştirerek cep telefonuna veya bilgisayara aktarabiliyor. Ancak bu cihaz, yönelim için özel desenli bir kağıda ihtiyaç duyuyor ve katalog siparişlerindeki gibi kendini tanımlı bir alana sınırlıyor, sonuçta da metinlerle bireysel yazı stili için az bir serbestlik tanıyan Asyatik dillerle daha üstün performans
sergiliyor. Dil algılamada Microsoft bir adım önde gözüküyor. Pocket PC Plus prototipi yılın başındaki Consumer Electronic Show’da uzun cümleleri tanıdı ve eldeki randevuları kendi kendine ajandaya kaydetmeyi başardı. Serinin olgunlaştırılması için biraz daha zaman geçmeli.Micrososft’un ses algılama araştırması geliştirici takımından Tim Peak, benzer şekilde donatılmış bir işletim sisteminin klavye veya fareye ihtiyaç duyup duymayacağı konusundaki sorulara şu yanıtı erdi: “Microsoft’ta benzer bir sistem önceden kuruldu, ancak test sonuçlarına göre, kullanıcılar ses tanıma yazılımlarının düşük kalitesi nedeniyle genelde klavye ve fareyi tercih ediyor.

Klavye yerine jest ve mimikler

Alman Yapay Zeka Araştırma Merkezi (DFKI), 12 farklı araştırma merkeziyle birlikte yürüttüğü SmartKom projesi çerçevesinde, kullanıcı ara yüzleri, bağlantı noktaları ve konuşma yoluyla bilgisayarla tam iletişim sağlamak için çalışıyor. Geliştirilmiş resim işlemcileri sayesinde video sinyalleri artık bu iş için kullanılabilecek. Geçtiğimiz yılın sonunda SmartKom ekran, video, telsiz mikrofon ve üç Pentium III 500’e sahip dev bir adam boyutlarındaki örnek bilgisayarını tanıttı. İletişim sihirbazları dil ve jestleri çözümleyerek gelen verileri süregelen diyalogun çerçevesinde değerlendiriyor ve uygun işlemleri gerçekleştiriyor. Online sinema tanıtımlarında kullanıcının bir film adına işaret etmesi ve “bu filmi izlemek istiyorum” demesi halinde SmartKom her iki eylemi bir arada değerlendiriyor ve bu yolla doğru sonuca varıyor. Sistem, hatalı verilerden yola çıkarak bile kullanıcıların gerçek isteklerini tahmin edebiliyor. Bir sonraki adım mimik tanıma sisteminin entegrasyonu. İlk hedef ise tipik mimiklerden yola çıkarak insanların kızgın olma ve olmama durumlarını bilgisayara öğretmek. Bu görevin yerine getirilmesindeki zorluk, kullanıcının tasarımsal yüz hareketleri ve jestleri zorla kabul edemeyecek oluşu.

Küçük mobil bilgisayarlarda sistemle iletişim halindeki kişinin yüzünü kameranın görüş alanında tutma zorluğu da ilk hedefin başarılmasını biraz daha zorlaştırıyor. SmartKom proje müdürü Anselm Blocher gelecekteki araştırmalar için umutlu: “Bilgisayarların bir gün dudak senkronizasyonlarına da hakim olacaklarını ve “2001 – Bir
Uzay Efsanesi”ndeki HAL bilgisayarı gibi söylenenleri dudaklardan okuyabileceğini hayal ediyorum. Ancak bunun gerçekleşmesi onbeş yıl alabilir. SmartKom fikirlerinin gerçekleştirilmesi için üç
ayrı senaryo hazırlandı. Mobil cihazlara yönelik bir tür telefon kabini olarak dockingstation’lı infopool, bir PDA ve aynı zamanda ağlandırılmış evler için bir denetim merkezi olabilecek Home Office versiyonu. Aachen Yüksek Teknik Okulu’nda bir araştırma grubu el hareketlerini ve mimiklerin çözümlenmesinde ten rengi, ten rengi değil ve hareket ayrımını yapabilen, jest dili anlama
mekanizmasını geliştirdi. 2003 yılının sonuna kadar EU-Projesi WISDOM (Wireless Informaiton Services for Deaf People) takımı sağırların ufak bir kamera aracılığıyla, jestlerle haberleşmesini sağlayacak bir UMTS telefonu üretecek. Metin ve grafk menülerinin kullanımı için de jestler yeterli olacak. Britanya’daki Sunderland Üniversitesi bilim adamları, en ince kas aktivitelerini ekranda cursor hareketlerine dönüştürmeyi başardı. Alın bağındaki alıcılar; gözdeki veya yüzün herhangi bir kısmındaki kas hareketlerinin sebep olduğu elektriksel impuls’ı bir cihaza iletiyor. Bu cihaz, impuls’ı dijitalleştirip güçlendirdikten sonra bilgisayara aktarıyor. Söz konusu cihazlar henüz çekici ve kullanışlı görüntülere sahip değil.

Ancak onlar daha şimdiden kelimelerin, işaretlerin ve hatta çok küçük kas hareketlerinin işletim ssitemlerini ve dolayısıyla sabit ve taşınabilir cihazları kullanabilmek için yeterli olduğunu gösteriyor. Yakın zamanda geliştirilen, küçültülen ve hızlandırılan bu donatılar sayesinde holografik doktorlar, HAL’lar ve 007 gibi gerçek oyuncaklar elde etmek mümkün olacak.

Okuyucu Yorumları

İlk yorum yapan siz olun
Sen de yorum yaz


Bu konuda okuyacaklarınız
1
2
3
Windows’tan Sonra (Sayfa 3)
CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda

İlginizi çekebilir