Dünya’da onun gibi başka bir balık daha yok
Denizin yüzlerce metre altında, dondurucu karanlığın ortasında biyoloji kurallarını baştan yazan bir canlı yaşıyor. Bilim dünyasının "ay balığı" adını verdiği bu gizemli tür, kendi iç ısıtma sistemini kullanarak okyanusun ilk tam sıcakkanlı balığı olma unvanını elinde tutuyor.
Okyanusun karanlık ve buz gibi derinliklerinde, alışılagelmiş tüm biyoloji kurallarını yıkan bir canlı yaşıyor. Bilim dünyasının "ay balığı" (Opah) olarak adlandırdığı bu ilginç balık, 2015 yılında yapılan bir araştırmayla okyanusların ilk tam sıcakkanlı balığı ilan edildi. Memeliler gibi tüm vücudunda sıcak kan dolaştıran bu tür, suyun yüzlerce metre altında hayatta kalma mücadelesine yepyeni bir boyut kazandırdı.
Solungaçlardaki gizli ısıtma sistemi
Normal şartlarda balıkların soğukkanlı olması beklenen bir durum; çünkü sudan oksijen alırken kanları buz gibi deniz suyuyla temas ediyor. Ancak ay balığı, anatomisindeki mucizevi bir detayla bu kuralı bozuyor. Bilim insanları, bu canlının solungaçlarında daha önce hiçbir balıkta görülmemiş bir damar ağı keşfetti. Bu sistem, vücuttan çıkan sıcak kanın, solungaçlardan dönen soğuk kanı ısıtmasını sağlıyor. Yani ay balığı, kendi iç ısıtma sistemini solungaçlarının hemen içine kurmuş durumda.
Derin denizlerin hızlı avcısı
Bu sıcakkanlılık hali, ay balığına sadece "ılık" bir vücut sunmakla kalmıyor, onu okyanusun en dişli avcılarından biri haline getiriyor. Çevresindeki sudan yaklaşık 5 derece daha sıcak kalabilen bu canlı; rakiplerinden çok daha hızlı yüzüyor, çok daha keskin görüyor ve çok daha hızlı tepki veriyor. Eskiden yavaş hareket eden, hantal bir balık olduğu sanılan ay balığının, aslında çevik mürekkep balıklarını kovalayan ve uzun mesafeler kat edebilen aktif bir yırtıcı olduğu ortaya çıktı.
Tek bir tür değil, koca bir aile
2018 yılında derinleştirilen araştırmalar, ay balığının aslında tek bir türden ibaret olmadığını, en az beş farklı türünün bulunduğunu gösterdi. Ancak şimdilik bu "sıcakkanlılık" madalyasını göğsünde taşıyan tek üye Lampris guttatus olarak biliniyor. İnsan yapımı teknolojilerden çok daha önce ısı değişim sistemini icat eden bu doğa harikası, okyanusun derinliklerinde keşfedilmeyi bekleyen daha ne kadar çok gizem olduğunun en canlı kanıtı niteliğinde.