İnternet yok, uydu yok: 1980'lerde dünyanın ilk navigasyon sistemi... Şeffaf kağıtlar ve bir kaset!
Bugün her arabada olan GPS ve navigasyon ekranları hayatımıza bir günde girmedi. Soğuk Savaş teknolojilerinden kaset çalarla çalışan haritalara uzanan garip bir hikaye...
Bugün çoğumuz GPS olmadan kapının önündeki markete bile gidemiyoruz. Uzun yola çıkarken en iyi rotayı çizmek, şehir içinde trafiğe takılmamak ya da yol üstündeki güzel bir kahveciyi bulmak için sürekli bu sistemi kullanıyoruz. GPS artık arabalarımızın görünmez bir parçası.
Her şey askeri bir projeyle başladı
Peki bu teknoloji hayatımıza nasıl girdi? Hikaye aslında Amerikan Savunma Bakanlığına dayanıyor. Amerikalılar bu sistemi 1960’larda askeri amaçlarla geliştirmeye başladı. Dünyanın yörüngesine ilk yön bulma uydularını ise 1970’lerin sonunda fırlattılar. ABD yönetimi, sistemin sivil halk tarafından kullanımına ancak 2000 yılında izin verdi. Fakat otomotiv üreticileri, uydular sivillere açılmadan çok daha önce kendi çözümlerini üretmişti bile.
Helyum gazıyla yol bulan Honda
Yıl 1981. Honda ve Alpine, tarihin ilk otomatik araba navigasyon sistemini Japonya'da satışa sundu. Sistemin adı: Electro Gyro-Cator. Bu cihaz bugünkü gibi uydulara bağlanmıyordu. İçinde helyum gazıyla çalışan küçük bir jiroskop vardı. Yani sistem, uydulardan ziyade Soğuk Savaş dönemindeki savaş uçaklarının kullandığı mekanizmaya benziyordu.
Mekanizma şöyle çalışıyordu: Küçük harita kağıtlarını ekrana elle oturtuyordunuz. Bu şeffaf haritalar sıradan kağıtlar değildi. Honda, sürücülere özel bir harita albümü veriyordu. Şehir değiştirdikçe o bölgenin şeffaf plastik levhasını ekrana ellerinizle, milimetrik olarak oturtmanız gerekiyordu. Sistem içinde helyum gazı dolu küçük bir jiroskopla çalışıyordu. Bu parça arabanın her yön değişimini algılıyordu. Şanzımana bağlı başka bir sensör ise kat edilen mesafeyi ölçüyordu. Bu bilgiler o döneme göre ileri teknoloji sayılan 16 bitlik bir işlemciye gönderiliyordu. Ekranda parlayan yeşil nokta araba ilerledikçe harita üzerinde kaydırıyordu. Uydular olmadan tamamen fizikle çalışan bir sistem...
Kaset çalarla çalışan harita
1983 yılında Amerika’da kurulan Etak adlı bağımsız bir şirket, kağıt haritaları dijital ortama taşıyan ilk adımı attı.