AMD, bellek tarafında yeni bir adım attı. Şirket, hız aşırtma profilleri için geliştirdiği EXPO standardını güncelledi ve EXPO 1.2 sürümünü duyurdu. Bu sürüm, daha fazla bellek türü ve yeni ayar seçenekleri getiriyor. Ama işin önemli kısmı şu: Her şey hemen çalışmayacak.
EXPO 1.2 ne getiriyor?
Yeni sürüm, özellikle DDR5 bellek kullanan sistemlere odaklanıyor. Amaç, kullanıcıya daha fazla kontrol vermek ve sistemin bellek performansını daha rahat ayarlamak.
EXPO 1.2 ile gelen başlıca değişiklikler şöyle:
-
Farklı bellek modülü tasarımlarına destek eklendi
-
MRDIMM desteği geldi (CUDIMM ve CSODIMM zaten vardı)
-
Yeni zamanlama ayarları eklendi: tREFI, tRRDS, tWR
-
ULL (Unified Latency Lock) ve VDDP ayarları eklendi
Kısacası AMD, bellek ayarlarını daha ince şekilde kontrol etmeye açıyor.
Zen 5 kullanıcıları için durum net değil
Burada önemli bir sınır var. EXPO 1.2 duyuruldu ama tüm özellikler şu an tam çalışmıyor.
Özellikle yeni nesil CUDIMM bellekler için destek eksik. Bunun nedeni, AMD’nin altyapı tarafında kullandığı AGESA yazılımının henüz hazır olmaması. Şu anki AGESA 1.3.0.1 sürümü, CUDIMM için tam destek sunmuyor.
Bu da şu anlama geliyor: AMD Zen 5 işlemciler bu yeni EXPO sürümünü kullanabilecek ama bazı özelliklerden tam faydalanamayacak.
Tam destek için gözler bir sonraki nesle çevrilmiş durumda: AMD Zen 6 işlemciler bu eksikleri tamamlayacak.
Yeni DDR5 bellekler neden önemli?
CUDIMM gibi yeni DDR5 modülleri, kendi saat sürücüsünü (clock driver) üzerinde taşıyor. Bu, teoride daha stabil ve yüksek frekans anlamına geliyor.
Ama Zen 5 tarafında bu yapı tam kullanılmıyor. Sistem, yine klasik yöntemlerle çalışıyor. Yani yeni belleği taksan bile tam performans için Zen 6’yı beklemek gerekecek.
Çinli üreticiler de işin içinde
AMD, EXPO 1.2 ile birlikte yeni bellek üreticilerini de sisteme dahil etti. DRAM tarafında yaşanan sıkıntılar yüzünden alternatif markalar öne çıkıyor.
Yeni listede şu isimler var:
-
RAMXEED Limited Conexant
-
Rui Xuan (eski adıyla Rei Zuan)
-
Fujitsu Synaptics
Bu hamle, piyasadaki bellek seçeneklerini artırmayı hedefliyor.
İlk destek X870 anakartlarda başladı
EXPO 1.2, bazı anakartlara gelmeye başladı. Özellikle X870 serisi modellerde beta BIOS ile destek açıldı.
Örnek olarak:
-
ASUS ROG Crosshair X870 serisi
-
ASUS ROG Strix X870 serisi
-
ASUS ProArt X870 serisi
-
ASUS TUF X870 serisi
Bu kartlarda 2301 numaralı beta BIOS ile EXPO 1.2 kullanılabiliyor. Ama dediğimiz gibi, CUDIMM desteği hâlâ sınırlı.