Avrupa Birliği, 2023 yılında Dijital Pazarlar Yasası (DMA) kapsamında Google Arama, Play Store, Haritalar, YouTube, Android, Chrome, Shopping ve çevrim içi reklam hizmetlerini "çekirdek platform hizmetleri" olarak sınıflandırmıştı. Avrupa Komisyonu şimdi bu kapsamda Google için yeni ve bağlayıcı kurallar açıkladı.
Karara göre Google, Android ve Google Arama'daki belirli özellikleri rakip yapay zekâ asistanları ile arama motorlarına da açmak zorunda kalacak.
Bu karar hem teknik hem de ticari açıdan Google'ın işleyişini doğrudan etkileyebilir. Düzenleme yürürlüğe girerse OpenAI, Anthropic ve benzeri şirketler Android tarafında Gemini ile daha güçlü şekilde rekabet edebilecek. Microsoft da Google Arama verilerine erişim sayesinde Bing'i geliştirmek için önemli bir avantaj elde edebilir.
Android'de rakip yapay zekâlara daha fazla yetki geliyor
Komisyonun ilk kararı Android işletim sistemini kapsıyor. Google, kendi hizmetlerine sunduğu temel Android özelliklerini Gemini ile aynı şartlarda rakip yapay zekâ hizmetlerine de sunmak zorunda olacak.
Bu değişiklik sayesinde ChatGPT veya Perplexity gibi üçüncü taraf yapay zekâ asistanları Android cihazlarla çok daha derin şekilde çalışabilecek.
Örneğin kullanıcılar, sesli komutla tercih ettikleri yapay zekâ asistanını açabilecek ve taksi çağırma gibi işlemleri bu asistan üzerinden gerçekleştirebilecek. Rakip uygulamalar arka planda çalışırken de gerekli sistem özelliklerine erişebilecek. Google'ın Android tarafındaki bu değişiklikleri Temmuz 2027'ye kadar tamamlaması bekleniyor.
Google Arama verileri de paylaşılacak
Komisyonun ikinci kararı Google Arama hizmetini hedef alıyor.
Buna göre Google, uygun şartları sağlayan rakip arama motorlarıyla anonim hale getirilmiş sıralama, arama sorgusu, tıklama ve görüntüleme verilerini paylaşacak. Yapay zekâ destekli arama deneyimi sunan sohbet botları da bu kapsamdan yararlanabilecek.
Google Arama verilerine erişimin Ocak 2027'de başlaması planlanıyor. Avrupa Komisyonu, bu verilerin rakip şirketlerin hizmetlerini geliştirmesine ve Google Arama'ya alternatif çözümler üretmesine katkı sağlayacağını düşünüyor.
Gizlilik önlemleri de zorunlu olacak
Komisyon, her iki kararın da kullanıcı gizliliğini koruyacak önlemler içerdiğini belirtti.
Google ise erişim talep eden şirketlerin siber güvenlik veya gizlilik açısından risk oluşturup oluşturmadığını değerlendirme hakkına sahip olacak.
Google karara tepki gösterdi
Google ve Alphabet Küresel İlişkiler Başkanı Kent Walker, yayımladığı açıklamada Avrupa Komisyonu'nun kararına karşı çıktı.
Walker'a göre Android'deki mevcut sistemde telefon üreticileri yapay zekâ uygulamalarını güvenlik açısından denetliyor. Yeni düzenleme ise bu güvenlik sürecini zayıflatabilir ve üçüncü taraf uygulamalara hassas sistem izinleri verilmesine yol açabilir. Walker ayrıca Avrupa Birliği'nin siber güvenlik kurumunun da yapay zekâ döneminde temel güvenlik önlemlerinin daha önemli hale geldiği yönünde uyarılar yaptığını hatırlattı.
Google ayrıca Avrupa'daki kullanıcıların arama verilerinin yeterli anonimleştirme sağlanmadan başka şirketlerle paylaşılabileceğini savundu. Şirkete göre bu durum kullanıcı gizliliğini zedeleyebilir, ticari sırları riske atabilir ve ulusal güvenliği olumsuz etkileyebilir.
Avrupa Komisyonu ise yeni kuralların pazardaki rekabeti artıracağını ve Android kullanıcılarına daha fazla seçenek sunacağını düşünüyor.
DMA kurallarına uymayan şirketler ise dünya genelindeki yıllık cirolarının yüzde 10'una kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabiliyor.