NASA, evreni geniş ölçekte incelemek için geliştirdiği Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu'nu uzaya gönderdi. Roman, 30 Ağustos'ta Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden SpaceX'in Falcon Heavy roketiyle fırlatıldı.
Yaklaşık 4 milyar dolarlık bütçeyle 10 yılı aşkın sürede geliştirilen teleskop; karanlık madde, karanlık enerji ve Güneş Sistemi dışındaki gezegenleri araştıracak. NASA ayrıca Roman ile Samanyolu'ndaki yaklaşık 20 milyar yıldızı taramayı planlıyor.
Hubble'dan 100 kat daha geniş alanı görebilecek
Hubble ve James Webb Uzay Teleskobu, evrendeki belirli hedefleri ayrıntılı biçimde inceleyebiliyor. Roman ise çok daha geniş bölgeleri tek seferde görüntülemeye odaklanacak.
Teleskobun ana ekipmanı Wide Field Instrument (WFI), gökyüzünün büyük bölümlerini yüksek çözünürlükle tarayacak. Roman'ın görüntüleme alanı Hubble'ın yaklaşık 100 katına ulaşabilecek. Bu özellik, bilim insanlarının büyük gökyüzü araştırmalarını çok daha kısa sürede tamamlamasını sağlayacak.
NASA, teleskoba uzayda kullanılacak gelişmiş bir koronagraf da yerleştirdi. Bu sistem yıldızlardan gelen yoğun ışığı engelleyerek yıldızların çevresindeki daha sönük cisimleri görünür hale getiriyor. Bilim insanları böylece uzak yıldızların çevresinde dönen ötegezegenleri ve bu sistemlerin yapısını daha ayrıntılı inceleyebilecek.
Tek görüntü 1 trilyon piksele çıkacak
Roman'ın üreteceği veri miktarı da teleskobun ölçeğini ortaya koyuyor. NASA'nın verdiği bilgilere göre teleskobun en küçük görüntüleri bile yaklaşık 1 milyar piksel çözünürlüğe sahip olacak.
En büyük görüntüler ise 1 trilyon piksele ulaşacak. Roman'ın WFI cihazı çalışmaya başladığında teleskop her gün 1 TB'tan fazla veri üretecek. En kapsamlı gözlem programlarından birinin tamamlanması bir yıldan uzun sürecek.
Roman'ın kıdemli bilim insanı Julie McEnery, teleskobun Samanyolu'nda yaklaşık 20 milyar yıldızı tespit edebileceğini belirtiyor. Bu çalışma tamamlandığında ortaya şimdiye kadar hazırlanan en büyük astronomik nesne kataloglarından biri çıkabilir.
Roman adı nereden geliyor?
NASA, teleskoba kurumun ilk baş astronomu Nancy Grace Roman'ın adını verdi. Roman, NASA'da yönetici pozisyonuna gelen ilk kadınlardan biri olmasının yanı sıra uzay tabanlı teleskopların geliştirilmesini savunan isimler arasında yer aldı.
Roman'ın çalışmaları daha sonra Hubble Uzay Teleskobu'nun hayata geçirilmesinde önemli rol oynadı. Bu nedenle kendisine "Hubble'ın annesi" lakabı verildi. Nancy Grace Roman 2018 yılında hayatını kaybetti.
Yeni teleskobun geliştirme sürecinde ilginç bir kaynak da kullanıldı. Projede daha önce kullanılmamış bir casus uyduya ait bazı bileşenlerden yararlanıldı.
Roman'ın hedefi L2 noktası
Falcon Heavy, kalkıştan yaklaşık 31 dakika sonra Roman Uzay Teleskobu'nu serbest bıraktı. Teleskop şimdi Dünya ile Güneş arasındaki L2 Lagrange noktasına doğru ilerliyor. James Webb Uzay Teleskobu da aynı bölgenin çevresinde görev yapıyor.
Roman'ın L2'ye ulaşması yaklaşık 90 gün sürecek. NASA, yolculuğun ilk 40 günü boyunca teleskobun sistemlerini ve bilimsel cihazlarını devreye alacak ve çeşitli kontroller yapacak. Bilimsel hazırlık süreci ise yaklaşık 45 gün sonra başlayacak.
Roman, görev noktasına ulaştıktan ve testleri tamamladıktan sonra geniş gökyüzü araştırmalarına başlayacak. NASA, teleskoptan gelecek ilk görüntüleri 2027'nin ilk aylarında paylaşmayı planlıyor.
Roman'ın asıl hedefleri arasında karanlık madde ve karanlık enerjinin evrendeki rolünü anlamak, yeni ötegezegenler bulmak ve evrenin büyük ölçekli yapısını incelemek bulunuyor. Ancak NASA ekibi, teleskobun en önemli keşfinin bugün henüz tahmin edilemeyen bir şey olabileceğini düşünüyor.
Çin son anda frene bastı: Ay'ın güney kutbunda NASA öne geçebilirGüncel
NASA’nın yeni uzay teleskobu günler sonra Dünya’dan ayrılacakGüncel