Avrupa Komisyonu, Instagram ve Facebook'ta kullanıcıların platformda daha uzun süre kalmasını sağlayan bazı tasarım tercihleri nedeniyle Meta'nın Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal ettiğini açıkladı. Komisyon, özellikle sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, anlık bildirimler ve öneri sisteminin kullanıcı davranışını olumsuz etkilediğini belirtti.
Komisyonun yürüttüğü inceleme, 16 Mayıs 2024'te başlatılan resmi soruşturmanın ilk sonuçlarını ortaya koyuyor. Yapılan değerlendirmeye göre Meta, kullandığı tasarımların kullanıcıların fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerindeki risklerini yeterince incelemedi. Bu durumun özellikle çocuklar ve hassas kullanıcı grupları için daha büyük bir sorun oluşturduğu ifade edildi.
İncelemede öne çıkan tespitler
Komisyonun paylaştığı bulgulara göre Meta, Instagram ve Facebook'ta yer alan bağımlılık yaratan özelliklerin etkisini göz ardı etti.
İncelemeye göre sonsuz kaydırma sistemi kullanıcıların uygulamadan çıkmasını zorlaştırıyor. Platformdaki tasarım, kullanıcıları düşünmeden içerik tüketmeye yöneltiyor ve uzun ekran sürelerini artırıyor.
Komisyon ayrıca Meta'nın, çocukların gece saatlerinde Instagram ve Facebook'u aşırı kullandığını gösteren mevcut verileri yeterince dikkate almadığını belirtti.
Raporda Reels ve Stories gibi içerik formatlarının sürekli tüketimi teşvik ettiği, bunun da kontrolsüz kullanım riskini artırdığı vurgulandı.
Ebeveyn araçları yetersiz bulundu
Komisyon, genç kullanıcılar için sunulan varsayılan ekran süresi sınırlarının kolayca devre dışı bırakılabildiğini ve bu nedenle beklenen etkiyi göstermediğini açıkladı.
Ebeveyn denetim araçlarının da yeterli olmadığı ifade edildi. Bu araçların kurulumu ve kullanımı için teknik bilgi gerektiği, birçok ebeveynin bu ayarları kullanmakta zorlandığı belirtildi.
Raporda güvenlik önerileri ve ruh sağlığına yönelik destek bilgilerinin de uygulamalar içinde ulaşılması zor noktalarda yer aldığı kaydedildi.
Meta'dan tasarım değişikliği isteniyor
Avrupa Komisyonu, Meta'nın Instagram ve Facebook'ta bazı temel değişiklikler yapması gerektiğini düşünüyor.
Öneriler arasında otomatik oynatma ve sonsuz kaydırma özelliğinin varsayılan olarak kapatılması, kullanıcıları mola vermeye yönlendiren etkili ekran süresi uyarılarının eklenmesi ve öneri sisteminin yalnızca etkileşim süresini artırmaya odaklanmayan bir yapıya dönüştürülmesi yer alıyor.
Milyarlarca euroluk ceza riski bulunuyor
Meta, soruşturmanın bu aşamasında savunmasını sunabilecek. Ancak Komisyon ön değerlendirmelerini kesin karara dönüştürürse şirket hakkında uyumsuzluk kararı verilebilir.
Böyle bir durumda Meta, küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilir.