ABD ile İran arasında tırmanan jeopolitik gerilim, petrol fiyatları ve döviz kurları üzerinden küresel piyasalarda dalgalanmalara yol açıyor. Uzmanlar, bu tür gelişmelerin özellikle ithalata bağımlı pazarlarda otomotiv sektörünü doğrudan etkilediğine dikkat çekiyor.
Otomerkezi.net CEO’su Muhammed Ali Karakaş, bölgedeki yüksek tansiyonun Türkiye otomotiv pazarına enerji maliyetleri, döviz kuru ve tüketici psikolojisi olmak üzere üç ana kanaldan yansıyacağını ifade etti. Karakaş, Türkiye pazarının ithal ağırlıklı yapısı nedeniyle kur hareketlerinin fiyatlara hızlı yansıdığını belirtti.
Sıfır araç maliyetlerinde artış beklentisi
Jeopolitik krizlerin ilk etkisi genellikle enerji fiyatlarında kendisini gösteriyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş; üretim, lojistik ve tedarik süreçlerinde maliyet artışlarına neden olarak sektör genelinde bir baskı oluşturuyor. Bu durumun Türkiye gibi pazarlarda şu sonuçları doğurabileceği öngörülüyor:
- Döviz kurunda yukarı yönlü hareketler
- Sıfır araç fiyatlarında yeni fiyat düzenlemeleri
- Küresel tedarik zincirinde yaşanabilecek aksamalar
- Belirli modellerde stok sınırlamaları
Distribütörlerin maliyet artışlarını satış fiyatlarına hızla yansıtabildiğini belirten Karakaş, risklerin arttığı dönemlerde sıfır araç fiyatlarının yukarı yönlü baskı altında kalmasının muhtemel olduğunu vurguladı.
İkinci el otomobile yönelik talep değişimi
Jeopolitik risklerin arttığı dönemlerde tüketici alışkanlıklarının da farklılaştığı gözlemleniyor. Sıfır araç fiyatlarının yükseleceği beklentisi, tüketicileri ikinci el otomobil pazarına yönlendirebiliyor. Türkiye’de otomobilin bir ulaşım aracı olmasının yanı sıra değer saklama aracı olarak görülmesi de bu eğilimi destekliyor. Kur ve altın fiyatlarının yükseldiği dönemlerde otomobile olan talebin artabildiğine değinen Karakaş, bu senaryoda ikinci el pazarında kısa vadeli bir hareketlilik yaşanabileceğini ifade etti.
Araç fiyatlarının ortalama 2 milyon TL seviyelerine ulaştığı mevcut tabloda, finansman koşulları sektörün en önemli gündem maddelerinden biri. Jeopolitik risklerle birlikte faizlerin yüksek kalması ve kredi şartlarının sıkılaşması, araç satın alım süreçlerini zorlaştırıyor. Finansmana erişimin kısıtlı olduğu bir ortamda talep potansiyelinin satışa dönüşmesinin güçleştiğini belirten Karakaş, sektörün sürdürülebilirliği için finansman mekanizmalarının piyasa gerçekleriyle uyumlu olmasının kritik önem taşıdığını hatırlattı.