4K nedir? Geleceğin çözünürlüğünü açıklıyoruz

Eğer Full HD görüntüler sizi büyülüyorsa, bir de geleceğin çözünürlüğü 4K ile tanışın!

Hüseyin Cem Köylü

Eğer gelecek nesil televizyon teknolojilerini yakından takip ediyorsanız, 4K sözcüğünü sık sık duymaya başlayacaksınız. İşte 4K hakkında bilmeniz gerekenler...

Televizyon teknolojileri hızla gelişmeye devam ediyor. HD Ready ve Full HD'den sonra şimdi de yeni bir HDTV teknolojisi olan 4K ile karşı karşıyayız. 4K geleceğin yüksek çözünürlük teknolojisi ve televizyon üreticileri, ürünlerinde bu teknolojiyi kullanmak için çalışmaya başladılar bile.

Fakat aynı 3D'de olduğu gibi, 4K'da da durum aynı. Donanım var fakat uygun içerik çok kısıtlı, hatta şu an tüketici için hiç 4K içerik bulunmuyor. Endüstriye soracak olsanız, ihtiyacınız olacak en son çözünürlüğün 4K olduğunu söylüyorlar. Peki nedir bu 4K? Yüksek çözünürlük (HD) ile arasında nasıl bir fark var?

Dijital çözünürlükler

Mevcut yayın ve içeriklerin sahip olduğu en yüksek çözünürlük olan 4K, zamanla yaygınlaşarak 1080p'nin filmlerdeki ve hatta televizyonlardaki yerini alabilir. "4K" yatayda 4.000 ve dikeyde 2.000 piksele sahip çözünürlüklerin genel adı, yani 1080p'nin tam 4 katı çözünürlük sunuyor. Nasıl ki HD çözünürlük dediğimiz zaman Full HD (1080p), 1080i ve HD 720p gibi farklı standartların toplamından bahsediyorsak, 4K'nın da farklı standartları var. Bunların arasında gelecekte kullanılmaya en yakın olanı, bu yıl çıkacak olan TV'lerde de göreceğimiz Quad HD. Tabi kıyasladığımız zaman 4K isminin daha çekici durduğu bir gerçek.

Mevcut televizyon programlarının büyük çoğunluğu ve tüm DVD'ler standart çözünürlükte (SD 480p) kodlanmış durumdalar. Full HD olarak lanse edilen HD TV kanalları ise, aslında 1080i'nin ötesine geçmiyor. Full HD, SD'nin tam 6 katı yüksek çözünürlük sunuyor.

Dijital sinemanın başlangıcı

4K'nın kökleri aslında sinemalara kadar uzanıyor. 90'ların sonuna doğru George Lucas Star Wars serisinin devam (her ne kadar başlangıcını anlatsa da) filmini çekerken, analog filmlerin yerini alacak dijital formatları denemeye karar verdi. Analog filmler üretim, nakliye ve depolama konularında hep çok yüksek maliyetlere sebep oluyorlardı. Eğer film dijital bir ortama kaydedilebilir ve gösterileceği yerde indirilip dijital bir projektör aracılığıyla gösterilebilirse, çok büyük miktarlarda tasarruf edebilirlerdi. Hele ki sinemaların, kablolu yayınlar ve film kiralama servisleriyle rekabette olduğu bu dönemde, bu tasarruf onlara büyük bir avantaj sağlayabilirdi.

"Star Wars: Episode I - The Phantom Menace" i bölüm bölüm HD çektikten sonra, "Star Wars: Episode II - Attack of the Clones" bütün olarak dijital 1080p çekildi. Fakat devasa sinema ekranları söz konusu olunca 1080p yetersiz bir çözünürlük olarak kalıyordu; özellikle de filmi ön sıralarda izleyenler pikselleşmeyi net bir şekilde fark ediyorlardı. Tabi bu, haliyle can sıkıcı bir durum oluşturuyordu.

Endüstrinin daha yüksek bir çözünürlüğe ihtiyacı vardı ve 2005 yılında 4K formatı ortaya çıktı. 4K standardını kullanan ilk film 1982 yapımı bir başyapıt olan "Blade Runner: The Final Cut"ın 2007 yılındaki yeniden çekilmiş versiyonuydu. Fakat bu sefer, filmi tam çözünürlükte gösterebilecek sinema sayısı çok azdı.

4K standardı

Endüstrinin tüm iyi niyetlerine rağmen hala tek bir 4K standardı yok, yaklaşık 4-5 farklı çözünürlük mevcut bu kategoride. Sinemalardaki projektörler DCI standartlarını temel alıyor.

Evde ise olay biraz daha basit. HDMI organizasyonu 1.4 ayarlamalarında iki 4K standardına daha destek vermeye başladı, Quad HD (3.840 x 2.160p) ve 4Kx2K (4.096 x 2.160p). Modern televizyon ekranlarının 16:9 standardına uyan ise Quad HD.

Buna rağmen, bazı uzmanlar 4K'nın evde kullanılmasının ne kadar gerekli olduğunu soruyorlar. Hem 4K içeriğin azlığı hem de bu yüksek çözünürlüğün hakkını verecek büyüklükte ekranların evlere uygun büyüklüğün çok üzerinde olması, bu teknolojinin gerçekten de gerekli olup olmadığı sorusunu sordurturuyor.

"SD ve HD arasında gerçekten büyük ve fark edilebilir bir boşluk vardı, fakat 1080p ve 4K'nın arasındaki fark o kadar da belirgin değil" sözlerini kaydediyor 3M Laboratuvarlarından Dr. Dave Lamb.

Tabi 32 ve 55 inç TV'lerin aynı çözünürlüğü sunması konusuna bakıldığında, 4K'nın 55 inç klasmanı TV'lere faydalı olabileceği gerçeğini inkar etmek olmaz.

4K standardı ve 3D

Eğer James Cameron'un çektiği "Avatar 3D" filmini izlediyseniz o zaman 4K'yı iş üzerineyken görmüşsünüz demektir. Cameron'un "dev mavi uzaylıları" anlattığı film tüm dünyada yüksek çözünürlüklü 4K Sony projektörler sayesinde izlendi. Avatar'ın ardından pek çok film firması da büyük miktarda 3D film piyasaya sürdü, tabi bunların çoğu 2D'den çevrilmeydi. Bu şekilde 3D sinemanın devamlılığı sağlandı.

Ne var ki, sinemaların bu başarısını evimizde 3D TV'ler yakalayamadı. "Üreticiler 3D'nin hiç olmadığı kadar etkili olmasını istediler, tıpkı LED gibi bir etki yaratmasını istediler. Fakat bu işe yaramadı" sözlerini kaydediyor Lamb.

3D televizyonlara talebin çok yüksek olmaması, aktif 3D gözlüklerin ağırlığı ve pahalılığı üreticileri başka bir alternatif aramaya yönlendirdi ve 4K da, pasif gözlüklerle, hatta gözlüğe ihtiyaç duymadan, 3D kalitesini artırabilmenin yolunu sunuyor.

Evde 4K'nın bugünü ve geleceği

LG ve Toshiba 2012'de ilk 4K televizyonları piyasaya sürecekler. Fakat 4K içeriğin eksikliği göz önünde bulundurulduğunda bu ekranların sağlayacakları tek yarar 3D kalitesinin artırılması olabilir. LG'nin pasif 3D sisteminin tek dezavantajı çözünürlüğün düşmesi ve hem yatay hem de dikeyde piksel sayısını iki katına çıkaran 4K ile bu yaz çıkacak olan LG 84LM9600 iki göze de 1080p kalitede 3D görüntü sunabilecek.

Fakat kullanıcıyı asıl cezbedecek olan Toshiba'nın 55 inç'lik TV'sinin sunacağı otostereoskopik 3D, ya da bilinen ismiyle "gözlüksüz 3D". Yeni TV, HD'nin tam dört katı çözünürlük sunan Quad HD çözünürlük ile gelecek; bu rakam tam olarak 3.840 x 2.160 piksel ediyor.

Bunların dışında henüz açıklanan bir 4K televizyon yok. Geçtiğimiz Eylül ayında Sony ilk 4K ev sinema projektörü VPL-VW1000ES'yi tanıtmıştı, fakat bu cihazı internette veya mağazalarda satışa koymadı. Onun yerine özel istek üzerine satışa sundu. Aynı zamanlarda JVC' de 1080p içeriği 4K boyutunda gösterebilen projektörünü tanıtmıştı, fakat bu cihaz doğal 4K içerikleri oynatamıyordu.

4K içeriğin eksikliğinden dolayı, oynatıcılar ve ekranlar 1080p ya da SD görüntüleri büyüterek 4K boyutunda gösterebiliyordu. Bunun önüne geçmek için Sony, Ocak ayında yapılan CES fuarında 4K içerikleri okuyabilen Blu-ray oynatıcısı BDP-S790'ı tanıttı.

Gelecekten neler beklemeliyiz?

Geleceğe baktığımızda, Sony, gelecek "Spider-Man" filminin ilk 4K Blu-ray filmlerden biri olacağının müjdesini veriyor ve gerekli ayarlamaların tamamlanması için de Blu-ray Disk Birliğiyle konuşmalar içerisinde.

LG ev elektronikleri departmanı başkanı Tim Alessi, bu gelişmelerin sadece kaçınılmaz değil aynı zamanda çok da değerli olduğuna inandığını söylüyor. "4K içeriklerin Blu-ray disklerde sunulacağını umuyorum ve inanıyorum ki bu içerikler ortalama bir kullanıcının evinde olmasını istediği bir şey olacak" sözlerini de ekliyor Alessi.

Tabi teknoloji inanılmaz bir hızla ilerliyor ve gelişiyor. 4K'nın gelinebilecek en son çözünürlük olduğunu söylemek çok güç. Özellikle de Japon yayıncı kuruluş NHK'nin 2008 yılında yaptığı ilk 8K gösterisi ve CES'te Sharp'ın tanıttığı 8K çözünürlükteki televizyonu göz önünde bulundurduğunuz zaman...

Ve sonuç...

Full HD - SD farkının yarattığı heyecanın 4K ile tekrar yaşanması pek mümkün değil...

4K'nın sunduğu ekstra çözünürlük filmleri daha iyi yapabilecek mi? Tabi bu filmin çekildiği kaliteye bağlı. Örneğin "The Blair Witch Poject" ve "28 Gün Sonra" filmleri SD kameralarla çekildi ve 4K ile izlediğinizde ne kadar farklı görünür, orası tartışılır. Fakat aradığınız 4K kalitesini yakalayabilmek için doğal 4K çözünürlükte içeriklere para dökmeniz kaçınılmaz olacaktır.

Ayrıca 4K TV'niz, projektörünüz ya da içeriğiniz ne kadar kaliteli olursa olsun, sonuçta SD-HD arası değişimdeki kadar belirgin bir fark göremeyeceksiniz. Farkı görebilmek için büyük ekranlı televizyonunuza yakın oturmanız gerekir ki bu da bir sinemada en önlerde oturmakla eşdeğer bir durum aslında...

Gerek 4K olsun gerekse 8K, üreticilerin bize bu teknolojileri bir sonraki "olmazsa olmaz" olarak sunacakları konusunda emin olabilirsiniz. Ama hangisinin ne derece "olmazsa olmaz" olduğuna zamanla, hep birlikte karar vereceğiz...

Okuyucu Yorumları

Toplam 29 Yorum

4k oynatıcı,4k tv yayını,4k görüntü kaydedici,Bunların yaygınlaşması gerekir,Unutmadan 1080p filim ve tv yayını seyretmek pahalı iken,4k yayına müşteriyi zor bulurlar

bluray ve 1080p ikilisi ev kullanıcısı için yeterli. Ortalama boyutlarda bir tv ve oda içinde, bir noktadan sonra göz aradaki farkı algılayamaz. Genele hitap etmeyen ticari bir manevra gibi duruyor.

720p tv yayını avrupada resmi olarak tv şirketlerinin kabul ettiği bi çözünürlükken bu tv nin çözünürlüğünü gereksiz buluyorum(amerikada 1080p).2m mesafeden 720p ile 1080 p farkını gözümüzün algılamadığı gerçeği varken bence gereksiz.

mevcut teknolojiyi tüketiciye daha ucuza sağlasalar daha iyi olur , sürekli teknojiyi geliştirmek çin kastırmaları pek doğru değil nolacak yani
8k çıkınca bilmem kaç kat daha mı net göreceğiz ne gerek var, millet daha tüplüyü değiştirmedi :)))

Daha tam olarak HD yayına geçemedik 4K ve 8K orda dursun

gorunen o ki teknoloji sirketleri calisiyor. 3d her nekadar 125 yillik bir teknoloji olsada standarda girmis degil. avatar gibi filmler disinda gercek bir 3d keyfi sunabilen yok. kaldiki ev kullanicisi olarak ozellikle Turkiyede orjinal bir film alip izleyen insan sayisi cok az 3d yi ancak yasadisi yollarla riplenmis sekilde internetten temin ediyoruz. Bu da ferrari alip onu ot ve samanla yurutmeye calismaktan farksiz. Teknoloji market calisani ve saticisi olarak soyluyorum ki en baba kullanici icin bile maximum standart 106 ekran full hd televizyondur. daha buyugu gereksiz oldugu gibi cebinizede sagliginizada zararli 3d ise tamamen gereksiz. Gereksiz cunki kimse binmeyecegi arabaya para vermezken niye televizyona veresi.iz ?

Tv yayinlarinin 720p gecemedigini görüyoruz su anki teknoleji ilede biraz imkansiz gibi sebebide gayet basit uydularin yada veri baglanti yerlerindeki darlik 1080p yayin yapilmaya kalksa 100 yayin yapma imkani olan sistem 10 ila 20 sayisini bulamaz bile simdi ise 4k cikartiliyor.
Sinema flimleri icin cazip olabilecek bir piyasa ama bunun yaninda oyun piyasasi icin bile erken oldugunu düSnüyorum Blueray hala tam Dvd etkisini sagliyamadiginida görüyoruz buda aynisi olur.
720p, 1080p, 4k vs vs isim yada kalite olayi degil kullandiginiz üründe bu yayinlari seyredecek imkan olmasi önemli bu olayda su an icin imkansiz belki ileride yüksek hizli internet düsünsek bile bu hizlara cikilsa bile bunu sagliyacak veri olayida cok zor imkan bence..

turgay şeren'in ali sami li veciz sözü aklıma geldi şimdi

ey gidi hey millet aya biz yaya!...

Bence de bu teknoloji gereksiz, fakat aynı teknoloji başka şekilde kullanılabilr. Mesela gözlük ekranlarda. halen bir gözlük içine sığdırabilen çözünürlük çok düşük. o kadar küçük bir alana bu kadar yüksek bir çözünürlük başka bir yerde zaten pek kullanışlı değil. kimse farkı farkedemeği bir ekrana fazladan para vermek istemez.

4k dusuktur aslında 65mm filmler devasa cozunurlukte cekılınır

öyle yapacaklarına çözünürlük olarak değil temelde pikselli bırakan daha gerçekçi kısaca bir tür ayna fiziğini kullanmaya çalışsalar iyi olur ve söylemeden kesinlikle geçemiyecem gecikmesi süresi ne olcak anladınız sanırım :) donanım yeterliliği artmazsa bu iş mafiş

Vay vay evde hala 55 ekran tüplü var milet 4k dan bahsediyor hayırlı olsun,her hıyara tuzla gidilmez:)))

4K çıksın birde pc kullananların ekran kartına para bayılması gerekecek vs. vs teferruat

bence pasif 3d'de oldukça fayda sağlar. Ağır gözlükten korkup pasif 3d'de de çözünürlülük'ten endişelenenler için çok işe yarar

tr de 3 tane şifresiz yayın yapan hd kanal varken bunu herhalde bir 40 yıl sonra bedava izleriz

Ve sonuç = saçma.
126312639163986167x 27363786276 de olsa ben monitörümde 1024x768 görmeyi seviyorum?

72 flat ekran tüplü ( CRT) televizyon kullanıyorum. Plazmadan farkı yok. İnsanları sürekli tüketime teşvik ediyorlar. Annemlerdeki tüplü televizyon ise 1987'de alınmıştı, hala taş gibi kullanılıyor. Her kes böyle yapar sa dünyamız da çöplüğe dönmemiş olur...

E zaten CRT monitör ve TV'ler hala ısrarla en iyi kaliteyi veren ekranlardır, iddia ediyorum hatta. Hala en yüksek renk değerini ve doğallığını (yaklaşık 4 milyar renk), keskinliği ve görüntü hızını verebilen ekran CRT dir..Aslında CRT de izlenen bir görüntüyü daha sonra başka bir görüntü biriminde izlediğimizde (lcd,plazma ne olursa olsun) görüntünün çok canlı ve renkli gelmesinin sebebi o ekranın ne kadar çok renk gösterebilse de esasında doğal olanı gösterememesidir :D örneğin; samsung tvler, monitörler, telefonlar...Çok rengarenktir ama doğal değildir..Rengi bir kenara bırakalım, zaten bu konuda hesaplamalar gösteriyor ki gerçekten CRT sadece gerçek renk gösterebiliyor. Çözünürlük olayına gelelim, ülkemizde hala çok fazla TV kanalı SD yayın yapıyor ve eminim ki daha uzun süre yapacak, dolayısıyla bu sd yayını ki, 720X480 (pratikte 640X480 VGA) çözünürlüğündedir bunlar, tutup 1080p FULL HD televizyonunuza verdiğinizde şayet tvnizin çok ekstrem bir görüntü iyileşetirme yazılımı falan yoksa, ki olsa da bir yere kadar, o görüntü berbat gelecektir göze..Özetle sokağa saçacak paranız yoksa ve SD yayın izliyorsanız hala; yapabileceğiniz en fazla gidip nispeten düşük çözünürlüklü bir led lcd veya plazma almak hepsi bu..maksimum 1366X768 olacak ki sd yayını idare eder gösterebilsin ve bir taraftan da en azından 720p yayını gösterebilsin..

Ayrıca burada 4K çözünürlüğü destekleme konusunda bir çok olumsuz eleştiri okudum, 4K çözünürlüğe sahip tv lerde 1080p çözünürlükteki bir görüntüyü 4K ya yükseltebiliyor içindeki donanım özelliğinden dolayı, yani yayın veya görüntünün bu çözünürlüğü desteklemesi önemli değil, tv bunu kendisi yapabiliyor. Toshiba ZL serisi için en azindan bunu söyleyebilirim, LG yapabiliyor mu emin değilim... Sağolsun 7 çekirdekli CEVO engine görüntü işlemcisi :) !

Dave Lamb acaba 4K ile 1080p arasındaki farkı gerçekten görebilmiş mi ? Görmemişse buyursunlar 4K nin farkını gösterelim; ayrıca içerik ya da altyapıya gerek yok 4K tv lerde, cihazın içindeki donanım normal 1080p çöz. görüntüleri 4K ya yükseltebiliyor, böyle bir görüntü kalitesi anlatılamaz, yaşanır...

teknolojide sınır yok...

Biz SD TV kullanıyoruz, 800 küsüre aldık ve gayette memnunuz. Neymiş 4Kymış napıcan abi 4kayı mörtkayı? Hem onu destekleyen uydu alıcısı mı var da alacan :D Bence tamamen israf. Kendini bilmeyen birkaç zengin alır 5 gün sonra sıkılır, normal Tv gibi kullanır.

2015 te bunlarda çöpe atılacak

birak 4k yi bu lazer tv noldu bir türlü yayginlasmadi sunu da söylüyüm trt hd kalite bence yetersiz hd yayinla alakasi yok bence kalite yetersiz hayal kirikligi

bunu tüplüsünü yapsinlar

çıksın çıksın ful hd ler daha ucuzlayacak tüketicinin yararına bence

trt şu an en az 15 tane hd yayın yapan kaliteli kanalı olması lazım bizden aldığı vergilerle yazık yazık paramızla bizi alaya alıyor trt

Sony Denen Zenginlere Yönelik Gereksiz Uygulamalarından Biri Daha.Şimdi 4K Birkaç Yıl Sonra 5K.Maksat Ceplerini Doldursunlar.Elektronik Bölümü İki Sene'de 8.5 Milyar Dolar Zarar Eden Bir Şirketin İnsanları Aldatmaya Yönelik İşlerinden Biri Daha..Amiyane tabir İle eski'den Bırakın HD'yi Tv Bile Yok İdi!... Selamlar

Sen de yorum yaz

 

CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda

İlginizi çekebilir