Çin’in devasa güneş tarlası: Sadece elektrik üretmiyor!
Çin'in enerji ihtiyacını karşılamak için çöle kurduğu devasa güneş tarlaları, bilim insanlarını şaşırtan bir yan etki yarattı. Bölgedeki nem oranının artmasıyla birlikte mikroorganizmalar ve bitki çeşitliliği yeniden canlanıyor.
Çin'in uzak köşelerinde, Tibet Platosu'nun yüksek rakımlarında yükselen devasa bir enerji projesi, sadece enerji dünyasını değil, doğanın dengesini de şaşırtıyor. Qinghai bölgesinde yer alan ve dünyanın en büyük güneş tarlası kümesi olarak bilinen bu dev tesis, Çin hükümetinin yenilenebilir enerjiye geçiş stratejisinin en kritik parçalarından birini oluşturuyor. Yaklaşık 17.000 megavat güç üretme kapasitesine sahip olan bu mega proje, ABD'deki en büyük rakiplerini bile gölgede bırakan bir ölçeğe ulaştı.
Güneş panelleri çölü canlandırıyor
Bilim dünyasını heyecanlandıran asıl gelişme ise bu panellerin enerji üretimi dışındaki beklenmedik etkisi oldu. Nature dergisinde yayımlanan bir araştırma, kilometrelerce uzanan güneş panellerinin çöl ekosistemini olumlu yönde değiştirdiğini ve bölgedeki biyolojik çeşitliliği artırdığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar; topraktaki besin değerlerinden mikroorganizma çeşitliliğine, hava neminden bitki örtüsüne kadar pek çok faktörü incelediğinde şaşırtıcı sonuçlarla karşılaştı.
Panellerin altındaki toprağın nem oranında ciddi bir artış gözlendi. Uzmanlar bu durumu iki temel nedene bağlıyor: Birincisi, panellerin güneş radyasyonunu emerek toprağın doğrudan ısınmasını engellemesi ve böylece buharlaşmayı azaltması. İkincisi ise panellerin temizliği sırasında kullanılan suyun düzenli olarak toprağa sızması.
Verimli toprak yeni bir yaşam alanı demek
Toprak sağlığındaki bu iyileşme, çölün ortasında adeta küçük bir vaha etkisi yarattı. Panellerin bulunduğu alanlarda, çevredeki kurak araziye kıyasla çok daha zengin bir bitki ve mikrop çeşitliliği gelişmeye başladı. Bu durum, güneş enerjisinin sadece karbon emisyonunu düşürmekle kalmadığını, aynı zamanda yerel çevreyi iyileştirme potansiyeline de sahip olduğunu kanıtlıyor. Ayrıca proje, istihdam olanaklarının kısıtlı olduğu bu uzak bölgede yerel halk için yeni iş kapıları açarak sosyal bir fayda da sağlıyor.
Elektrikli araçlar için devasa enerji ihtiyacı
Çin’in bu devasa projelere yönelmesinin arkasında sadece çevrecilik değil, devasa bir yerel talep de yatıyor. Dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olan ülkede, yollardaki her on araçtan biri elektrikle çalışıyor. 2024 verilerine göre dünya genelinde satılan 17 milyon elektrikli aracın 11 milyondan fazlası Çin'de alıcı buldu. Bu devasa araç filosunu beslemek için Qinghai gibi projelere duyulan ihtiyaç her geçen gün artıyor. Çin, güneş paneli üretimindeki küresel hakimiyetini bu devasa çöllerle birleştirerek hem enerji ihtiyacını karşılıyor hem de kurak arazileri daha yaşanabilir hale getiriyor.