Hiç yokken bir anda ortaya çıkan adalar: Kumdan Çin Seddi projesi nedir?
Haritalarda görünmeyen noktalar birer birer devasa kara parçalarına dönüşüyor. Çin, Güney Çin Denizi’nde milyonlarca ton kum ve beton kullanarak okyanusun ortasında sıfırdan adalar inşa ediyor. Peki, doğanın milyonlarca yılda yaptığını birkaç yıla sığdıran bu projenin asıl amacı ne?
Güney Çin Denizi'nin sığ sularında son yıllarda alışılagelmişin dışında bir inşaat yükseliyor. Çin, stratejik ve siyasi hamlelerini güçlendirmek adına açık denizin ortasında sıfırdan adalar inşa ederek sınırlarını genişletiyor. Mineral rezervleri bakımından zengin olan Paracel ve Spratly takımadaları bölgesinde yükselen bu yapılar, modern mühendisliğin sınırlarını zorlarken beraberinde büyük tartışmaları da getiriyor.
Kumdan kale değil, devasa bir kara parçası
Çin'in "Kumdan Çin Seddi" olarak adlandırılan projesi 2013 yılında başladı ve sadece üç yıl gibi kısa bir sürede yaklaşık 3.200 dönümlük yeni kara parçası oluşturdu. Bu adalar, denizin dibine öylece yığılmış kum yığınlarından ibaret değil. İnşa süreci, deniz seviyesinin altında kalan uygun bir mercan resifinin bulunmasıyla başlıyor. Ardından, deniz tabanından devasa vakumlarla çekilen milyonlarca ton kum ve çakıl bu resiflerin üzerine püskürtülüyor. Doğanın milyonlarca yılda yaptığı jeolojik oluşumu, Çin sadece birkaç yıla sığdırarak denizin ortasında uçak pistlerini taşıyabilecek kadar sağlam zeminler yaratıyor.
Doğanın dengesi ve betonun savaşı
Kum ve kaya ile oluşturulan bu temel, adanın dalgalarla sürüklenmemesi için beton ve dev kayalarla desteklenerek zırhlı bir yapı haline geliyor. Ancak bu yapay karaların ağır bir bedeli var. Deniz tabanından malzeme çekilmesi ve resiflerin üzerine kum boşaltılması, bölgedeki hassas mercan ekosistemini ve balık stoklarını geri dönülemez şekilde tahrip ediyor. Doğal adaların aksine bu yapay yapılar, elementlerin yıpratıcı gücüne karşı sürekli bir savaş veriyor. Tuzlu suyun betonu aşındırma hızı göz önüne alındığında, bu adaların ayakta kalması için düzenli ve maliyetli bir bakım gerekiyor.
Stratejik bir mühendislik harikası
Bugün bu adalarda askeri tesisler, hükümet binaları ve hatta küçük yerleşim birimleri bulunuyor. Denizden toprak kazanma tekniği dünyada yeni bir yöntem olmasa da, Çin'in bunu uyguladığı ölçek gerçekten dudak uçuklatıcı. Devasa bir bütçe, insan gücü ve ileri teknoloji gerektiren bu süreç, Çin'i denizin ortasında yeni topraklar var etme konusunda lider konuma taşıdı. Çin bu adaları korumaya devam ettiği sürece, açık denizdeki bu "beton karakollar" bölgedeki dengeleri belirleyen en büyük unsurlardan biri olmaya devam edecek gibi görünüyor.