Lastik Basıncı İzleme Sistemi (TMPS) nedir, nasıl çalışır?
Kış sabahları sürücülerin en büyük kabusu olan sarı lastik basıncı uyarı ışığı, aslında her zaman sorun anlamına gelmiyor. Basınç göstergesinin neden bazen sizi yanılttığını ve fizik kurallarının bu sensörler üzerindeki etkisini anlattık.
Kış kapıya dayandığında otomobil sürücülerinin en sık karşılaştığı can sıkıcı durumlardan biri, panelde aniden yanan lastik basınç uyarı ışığı. 2007 yılından bu yana araçların standart bir parçası haline gelen TPMS, yani Lastik Basıncı İzleme Sistemi, güvenliğimiz için kritik bir role sahip. Ancak dondurucu soğuklarda bu ışığın yanması ve hemen ardından kontrol ettiğinizde lastiklerin aslında normal görünmesi, pek çok sürücünün "Acaba bu sensörler gerçekten güvenilir mi?" diye sormasına neden oluyor.
Sensörlerin değil fiziğin suçu
Hava sıcaklığı düştüğünde lastik basınç ışığının yanması genellikle sistemin arızalı olduğunu göstermiyor; aksine sistem tam da yapması gereken işi yapıyor. Fizik kuralları gereği, sıcaklıktaki her 5-6 derecelik düşüş, lastik basıncında yaklaşık 1 PSI'lık bir kayba yol açar. Kış sabahları uyarı ışığının yanması, sensörün bir hata yapmasından değil, soğuyan havanın lastik içindeki basıncı düşürmesinden kaynaklanıyor.
Buradaki asıl sorun, sistemin size bir "neden" sunmaması. TPMS size sadece basıncın belirlenen sınırın altına düştüğünü söylüyor, bunun soğuktan mı yoksa bir çividen mi kaynaklandığını açıklamıyor. Bu durum da pek çok sürücüde sistemin çok hassas veya hatalı olduğu algısını yaratıyor.
Sensörlerin de bir ömrü var
İster benzinli ister elektrikli bir araç kullanın, modern otomobillerin çoğunda her lastiğin içine yerleştirilmiş pilli sensörler bulunuyor. Bu pillerin ömrü genellikle 5 ile 12 yıl arasında değişiyor. Aracınız yaşlandıkça sensörler kararsız sinyaller göndermeye başlıyor veya tamamen susuyor. Bazen uyarı ışığının hiç sönmemesi, sistemin bozulmasından ziyade sensör pilinin bittiğinin işareti haline geliyor.
Manuel kontrol hala en güvenli liman
TPMS ne kadar gelişmiş olursa olsun, onu son karar verici değil, bir "hatırlatıcı" olarak görmek lazım. Panelde sarı ikonu gördüğünüzde, özellikle de büyük bir sıcaklık değişimi yaşanmışsa, hemen bir manuel basınç ölçerle kontrol yapmak en mantıklı adım.
Lastikleri şişirirken lastiğin üzerindeki rakama değil, aracın kapı içindeki etikette yazan tavsiye edilen basınç değerine sadık kalmak uyarının sönmesini sağlar. Eğer doğru basınç değerine rağmen ışık hala yanmaya devam ediyorsa, lastikteki bir sorundan ziyade artık yaşlanmış bir sensörle karşı karşıya olabilirsiniz.
Havasız lastik teknolojisi hayatımıza girene kadar, TPMS sensörleri yollardaki en yakın ama bazen de en kafa karıştırıcı yardımcımız olmaya devam edecek.