Uzay boşluğunda geçen 286 günün faturası: NASA astronotları ne kadar kazanıyor?

Uzay tarihinin en talihsiz ama bir o kadar da merak uyandıran serüvenlerinden biri, 2024 yılının Haziran ayında başladı. Deneyimli astronotlar Suni Williams ve Butch Wilmore, Boeing Starliner uzay aracının ilk mürettebatlı uçuşu için koltuklarına yerleştiğinde, plan sadece sekiz günlük kısa bir ziyaretti. Ancak gökyüzündeki hesap evdekine uymadı. Teknik arızalar, helyum sızıntıları ve itici motorlardaki belirsizlikler, NASA’nın "risk alamayız" kararıyla birleşince o sekiz günlük gezi, tam dokuz aylık zorunlu bir ikamete dönüştü.

İkili, nihayet 2025 yılının Mart ayında Dünya’ya ayak bastığında, sadece fiziksel olarak değil, zihnen de büyük bir yükün altından kalkmaya çalışıyordu.

Uzayda mesai kavramı neden işlemiyor?

Bu sıra dışı gecikme haberi tüm dünyada yankılanırken, pek çok kişinin aklında aynı soru belirdi: "Peki ya bu insanların maaşları ne olacak?" Bir beyaz yakalının ya da fabrika işçisinin haftalarca fazla mesai yaptığını düşünün; banka hesabındaki değişim yüzünü güldürebilirdi. Fakat NASA cephesinde işler biraz daha farklı yürüyor. Astronotlar, federal hükümetin maaş skalasına tabi olan devlet memurları statüsünde görev yapıyor. Yıllık gelirleri ortalama 152 bin dolar seviyesinde seyrediyor ve bu rakam, ister Dünya’da eğitimde olsunlar ister Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) yerçekimsiz ortamda süzülüyor olsunlar, değişmiyor. Uzayda geçirilen fazladan aylar, ne yazık ki bir "fazla mesai" ücreti olarak bordrolara yansımadı.

Günlük 5 dolarlık sembolik bir teselli

Maaşlar sabit kalsa da, sistemin içinde "harcırah" adı verilen küçük bir detay bulunuyor. NASA sözcülerinden alınan bilgilere göre, görev icabı yer değiştiren her personel gibi astronotlara da günlük bir ödeme yapılıyor. Ancak ISS’te harcayacak bir market ya da kahve dükkanı olmadığı için bu rakamlar oldukça düşük tutuluyor. Geçmişte günlük 1,20 dolara kadar düşen bu tutar, Williams ve Wilmore için günlük 5 dolar olarak belirlendi. Yaklaşık 286 gün boyunca uzayda mahsur kalan bu iki kahraman, bu süreç sonunda toplamda yaklaşık 1.430 dolar ek gelir elde etti. Görevin getirdiği hayati tehlike ve fiziksel deformasyon düşünüldüğünde, bu rakam neredeyse sembolik bir jestten öteye geçemedi.

Bedeli sadece maddi değil: Beyin yapısı bile değişiyor

Mesele sadece para değil; uzayda geçirilen uzun sürenin insan vücudu üzerindeki yıkıcı etkileri bilim dünyasını hala endişelendiriyor. Yerçekimsiz ortamda geçen her gün, kemik yoğunluğunun azalmasına ve kas kütlesinin erimesine neden oluyor. Hatta yapılan son araştırmalar, uzun süreli uzay görevlerinin astronotların beyin yapısında kalıcı fiziksel değişimlere yol açtığını gösteriyor.

Williams ve Wilmore, tüm bu risklere rağmen görev bilinciyle hareket ederek sabırla eve dönüş yolunu bekledi. Sonuçta, bu yolculuğun en büyük getirisi banka hesabındaki rakamlar değil, tarihe geçen o inanılmaz sabır hikayesi oldu.