ABD'deki büyük veri merkezlerinin elektrik tüketimi, bazı ülkelerin yıllık enerji ihtiyacını geride bırakacak seviyeye ulaştı. Harvard Üniversitesi öncülüğünde gerçekleştirilen yeni bir araştırma, ülkedeki 403 hiper ölçekli veri merkezinin bir yılda ortalama 82 teravatsaat (TWh) elektrik tükettiğini ortaya koydu.
Yapay zeka sistemlerinin eğitimi, bulut hizmetleri ve veri depolama gibi işlemlerin yürütüldüğü bu tesislerin tüketimi, tahminlerin üst sınırında 99 TWh'ye kadar çıkıyor.
Nature Sustainability dergisinde yayımlanan çalışma, Mayıs 2024 ile Nisan 2025 arasındaki dönemi kapsıyor. Araştırmacılar, en az 5.000 sunucu barındıran hiper ölçekli veri merkezlerini (HDC) inceleyerek bu tesislerin enerji ihtiyacını ve karbon salımını hesapladı.
Veri merkezleri bazı ülkelerden daha fazla elektrik tüketiyor
Araştırmanın ortaya koyduğu tabloyu anlamak için ülkelerin yıllık elektrik tüketimleriyle karşılaştırma yapmak yeterli. Ukrayna 2024 yılında 87,26 TWh elektrik tüketirken Venezuela'da bu miktar 63,35 TWh, Avusturya'da ise 61,6 TWh olarak kaydedildi. Yaklaşık 6 milyon nüfusa sahip Danimarka'nın yıllık tüketimi de 36,06 TWh seviyesinde kaldı.
ABD'de incelenen 403 veri merkezinin ortalama 82 TWh'lik tüketimi, Venezuela, Avusturya ve Danimarka'nın yıllık elektrik kullanımını geride bırakıyor. Tahminlerin üst sınırı olan 99 TWh ise Ukrayna'nın tüketiminden de yüksek.
Bu tesislerin enerji ihtiyacının büyüklüğü, yürüttükleri işlemlerle doğrudan bağlantılı. Özellikle yüksek yoğunluklu yapay zeka eğitimi, bulut bilişim ve depolama hizmetleri, binlerce sunucunun sürekli çalışmasını gerektiriyor.
Karbon salımı da bazı ülkeleri geride bıraktı
Veri merkezlerinin çevresel etkisi yalnızca elektrik tüketimiyle sınırlı değil. Harvard öncülüğündeki araştırmaya göre incelenen tesislerin neden olduğu karbondioksit salımı, tahminlerin üst sınırında 31 milyon tona ulaştı. Bu miktar, Danimarka ve Küba gibi bazı ülkelerin yıllık karbondioksit emisyonlarından daha yüksek. Dolayısıyla veri merkezlerinin hızla büyümesi, elektrik faturalarının yanı sıra enerji üretiminin çevresel sonuçları açısından da önem taşıyor.
Yapay zeka altyapısının genişlemesiyle birlikte daha fazla veri merkezinin kurulması, enerji kaynakları üzerindeki baskıyı artırabilecek gelişmeler arasında gösteriliyor.
Elektrik talebi üretim kapasitesini zorlayabilir
ABD'nin yıllık elektrik üretimi 4.000 TWh'nin üzerinde olsa da yeni veri merkezlerinin enerji ihtiyacını karşılamak için yalnızca toplam üretim miktarına bakmak yeterli değil. Talebin hangi bölgelerde yoğunlaştığı ve elektrik şebekelerinin bu yükü taşıyıp taşıyamayacağı da belirleyici.
Kuzey Amerika Elektrik Güvenilirliği Kurumu'nun (NERC) 2025 Uzun Vadeli Güvenilirlik Değerlendirmesi, önümüzdeki on yılda elektrik talebindeki artışın yeni enerji kaynaklarının devreye alınma hızını aşma riskinin yükseldiğine dikkat çekiyor.
Bu uyarı, ABD'nin on yıl içinde elektrik ihtiyacını kesinlikle karşılayamayacağı anlamına gelmiyor. Ancak tüketimdeki hızlı büyüme, yeni üretim kapasitesi ve şebeke yatırımlarının aynı hızda ilerlemesini gerektiriyor.
Enerji arzı üzerindeki baskı, bazı sektörlerin faaliyetlerini sürdürebilmek için fosil yakıtlara yeniden yönelmesi riskini de beraberinde getiriyor. Veri merkezlerinin artan talebi, özellikle limanlar ve deniz taşımacılığı gibi enerji yoğun faaliyetlerde çevresel sorunları ağırlaştırabilecek etkenler arasında.
Teksas'taki gelişmeler elektrik şebekesi için uyarı niteliğinde
ABD'de veri merkezlerinin enerji ihtiyacının yarattığı baskının belirgin biçimde hissedildiği yerlerden biri Teksas. Eyalet, elektrik üretiminde büyük ölçüde kendi kaynaklarına dayanıyor ve ülkenin geri kalanından önemli ölçüde bağımsız çalışan bir şebekeye sahip.
Ancak veri merkezi inşaatlarının hız kazanmasıyla birlikte elektrik şebekesine bağlantı talepleri de ciddi biçimde arttı. Mevcut altyapının bu taleplerin tamamını karşılayabilecek kapasiteye sahip olmaması, yeni tesislerin enerji ihtiyacını önemli bir sorun haline getirdi.
Teksas'ta yaşanan sıkışıklık, veri merkezi yatırımlarının aynı hızla sürmesi durumunda ABD'nin başka bölgelerinde de benzer güçlüklerle karşılaşılabileceğine işaret ediyor. Araştırma ve enerji güvenilirliği değerlendirmeleri, yapay zeka altyapısının büyümesiyle elektrik üretimi ve şebeke kapasitesinin birlikte ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.